‘Bij Jan thuis overheersten armoede en somberheid. Ze tilde hem in een lichtere wereld’

„Op een zomerse zondag in 1934 zagen ze elkaar voor het eerst, in de Christelijke Gereformeerde Kerk van Apeldoorn. De twintigjarige kantoorbediende Jan van Esen kwam hier zijn hele leven al, de bijna
vier jaar oudere Janny Monster maakte er in een flitsende jurk haar entree. Geboren in een groot Sliedrechts baggerwerkersgezin, moest ze met twaalf jaar van school om haar moeder in het huishouden te helpen. Daar had ze genoeg van. Door ver van huis als kinderjuf te solliciteren nam ze haar toekomst in eigen handen.

Ze maakte op Jan een verpletterende indruk. Elegante jonge vrouwen als zij zag je zelden in zijn strenggelovige kerkgenootschap. Janny was weliswaar opgegroeid in dezelfde ‘biblebelt’-traditie, maar zij en haar zusjes deden wel met de mode mee, gingen graag op stap en lachten veel. Hij werd op slag verliefd; zij vond hem eigenlijk te jong maar viel voor zijn ernst en heldere verstand. Ze tilde hem in een lichtere wereld. Bij Jan thuis overheersten armoede en somberheid. Toen hij veertien was, overleed zijn vader en moest hij aan het werk als bakkersknecht. ’s Avonds ging hij naar de handelsschool om vooruit te komen.  

Op hun trouwdag, in 1941, was hij boekhouder bij een papierfabriek in Eerbeek. In de oorlog kregen ze twee dochters. Daarna werden nog twee jongens geboren en maakte Jan carrière, van kantoorbediende tot fabrieksdirecteur. Behalve op zondag – de ‘dag des Heren’ – werkte hij eigenlijk altijd. Mijn moeder hield thuis alles draaiende. Haar aanpassingsvermogen vergemakkelijkte het proces van sociale stijging dat ons gezin dankzij zijn loopbaan doormaakte.

Janny’s mooiste tijd kwam nadat Jan met pensioen ging. Samen genoten ze van hun twaalf kleinkinderen. Toen ze dementie kreeg, nam mijn vader alle zorgtaken op zich. De laatste dagen van haar leven hing hij in de gang zijn favoriete jeugdfoto van haar op. Telkens als hij er langsliep, keek hij ernaar. ‘Wat is ze lief, hè’, zei hij dan tegen bezoekers. In 1995 stierf ze, 84 jaar oud. Hij overleefde haar bijna zeventien jaar, tot het laatst helder als glas.”