Amazon gaat logistieke diensten leveren, ook voor producten van andere webwinkels. Dat kan zijn macht verder vergroten

Amazon verhuurt al jaren een groot deel van zijn grijze blokkendozen aan andere bedrijven: de clouddiensten van Amazon Web Services (AWS) zijn verreweg het meest winstgevende onderdeel van het conglomeraat. Dat succes hoopt het Amerikaanse bedrijf nu te kopiëren met zijn andere divisie van grijze blokkendozen: distributiecentra.

Deze week kondigde het bedrijf aan dat het zijn logistieke netwerk open gaat stellen voor andere bedrijven. Die kunnen dan gebruik gaan maken van Amazons distributiecentra, vrachtvervoer en bezorgdiensten. Daarmee gaat Amazon rechtstreeks concurreren met bedrijven als FedEx, UPS en DHL. Ook vrachtvervoerders als Maersk en GXO zouden hier last van kunnen krijgen, zeggen analisten tegen persbureau Reuters.

Een aantal klanten gebruikt de dienst al. Zo gebruikt Procter & Gamble Amazons netwerk om grondstoffen voor producten als Pampers, Oral-B, Ariel en Swiffer te vervoeren naar zijn fabrieken. Daar haalt Amazon de producten ook weer op voor verdere distributie. Kledingmerk American Eagle laat bestellingen bij zijn eigen webwinkel door Amazon bij klanten bezorgen.

Veel logistieke bedrijven zagen hun beurskoersen na de aankondiging begin deze week dalen, hoewel dat verlies inmiddels hersteld is. Hoe groot is deze dreiging van Amazon voor hen?

Gevestigde speler

Het is niet voor het eerst dat slechts een aankondiging dat Amazon een nieuwe markt wil veroveren voor koersdalingen zorgt in die sector. Toen het webwinkelconcern in 2017 supermarktketen Whole Foods overnam, kregen veel andere supermarkten op de beurs een klap. Gevreesd werd dat Amazon in navolging van zijn succes met het verkopen van allerhande producten via zijn webwinkel nu ook dominant zou worden op de boodschappenmarkt.

Daar kwam vrij weinig van terecht. Whole Foods is nog altijd een vrij kleine speler en andere boodschappenprobeersels van Amazon – kassaloze gemakswinkels en supermarkten onder de eigen naam – zijn weer stopgezet.

Er is wel een belangrijk verschil tussen de supermarkten en de logistieke sector: in die laatste ís Amazon al een gevestigde speler. Het heeft een eigen vloot met meer dan 100 vrachtvliegtuigen, 24.000 containers en 80.000 vrachtwagens. Jaarlijks vervoert het meer dan 13 miljard producten via dat netwerk. Het wagenpark aan bestelbusjes dat de levering aan de deur doet is in de Verenigde Staten volgens de Wall Street Journal groter dan dat van bezorgingsdiensten van UPS, FedEx en postbedrijf USPS.

Daarbij is Amazon bovendien al gewend om die diensten aan externe partijen te leveren. Een groot deel van de producten op de webwinkels van het bedrijf wordt door partners verkocht. In veel gevallen hebben zij de verwerking van bestellingen en de bezorging helemaal aan Amazon uitbesteed. Het techbedrijf biedt zelfs aan om spullen bij fabrieken in productielanden op te halen, te importeren en op een logische plek op te slaan, zodat het na verkoop zo snel mogelijk bij de klant bezorgd kan worden.

Marktmacht

Verkopers die hier gebruik van maken, verkopen volgens Amazon tot wel 20 procent meer. Dat illustreert gelijk hoe Amazon dit ook als machtsmiddel kan inzetten. Het bedrijf kan ervoor zorgen dat klanten sneller producten te zien krijgen die via Amazon verwerkt worden, en zo verkopers onder druk zetten om van zijn logistieke diensten gebruik te maken.

Bovendien is Amazon er meerdere keren van beschuldigd dat het gegevens van externe verkopers gebruikt om vervolgens met hen te concurreren. Als Amazon zag dat een bepaald product veel verkocht werd, maakte het vervolgens een eigen kopie van dat product. Het is daarom de vraag hoeveel producenten zin hebben om Amazon via de logistiek ook nog een inkijkje te geven in waar ze hun grondstoffen vandaan halen.

Niet iedereen zal een keus hebben. American Eagle wordt nu door Amazon aangehaald als een tevreden klant. Maar juist dat kledingbedrijf noemde zichzelf in 2022 nog „de anti-Amazon”. Destijds lanceerde het zelf een tak waarmee het zijn eigen logistiek aan andere bedrijven aanbood. „Dit gaat ons en andere retailers de mogelijkheid geven om te concurreren met de Amazons”, zei topman Jay Schottenstein toen. Het sloeg niet aan. Begin dit jaar trok American Eagle de stekker eruit.