Kogelstoter Jessica Schilder heeft maar één stoot nodig voor ‘hattrick’ aan EK-titels. ‘Je moet jezelf doelen blijven stellen’

Aan een stoot had Jessica Schilder genoeg. Als regerend Europees kampioen en beste kogelstoter van dit seizoen mocht de Volendamse atleet de Europese finale kogelstoten in het imposante open atletiekstadion van Birmingham beginnen. De zon scheen nog naar binnen op het grasveld van het middenterrein, de tribunes zaten nog niet half vol en een man in een stierenpak – de mascotte van het toernooi – was nog bezig de mensen die er wel zaten te vermaken.

Toen ging de in het oranje geklede Schilder in de stootring staan, draaide razendsnel anderhalf keer om haar as en stootte de vier kilo zware kogel 19 meter en 81 centimeter ver. Er zouden nog 54 stoten van haar concurrenten volgen, maar niemand ging over die afstand heen. Het dichtstbij kwam nog Jorinde van Klinken met 19,62 meter, die daarmee zilver won.

Schilder werd zo voor de derde maal op rij Europees kampioen, met een afstand van 20,73 meter. Want ze ging zelf nog wél vier keer over de lengte van haar eerste stoot heen, een illustratie van hoe dominant Schilder in de afgelopen anderhalf jaar is geworden in haar atletiekonderdeel.

Eerder dit jaar had Schilder al aangekondigd dat ze deze „hattrick” van EK-titels heel graag wilde veroveren. „Mensen onthouden meestal de eerste drie overwinningen op rij en daarna wordt het routine”, verklaarde ze opgetogen haar verlangen met een Nederlandse vlag in haar nek. „En je moet ook voor jezelf doelen blijven stellen.”

Foto IRIS VAN DEN BROEK / ANP

Daar blijven er steeds minder van over voor Schilder. Naast de drie EK-titels werd ze vorig jaar wereldkampioen, en dit jaar kwam daar een magisch moment bij, toen de Nederlandse atleet bij een wedstrijd in China als eerste vrouw in veertien jaar verder stootte dan 21 meter. „Er is nog één grote droom en daar ga ik voor”, zei Schilder over de ontbrekende gouden olympische medaille in haar prijzenkast, die ze over twee jaar in Los Angeles hoopt te winnen.

Zelfbescherming én zelfmotivatie

Haar drie EK-titels laten de groei zien die Schilder de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. In 2022 in München won ze haar eerste internationale titel met de eerste Nederlandse stoot ooit over de 20 meter. Vol ongeloof stond ze op de baan en Schilder bekende achteraf het slechten van de 20-meterbarrière eigenlijk bijzonderder te vinden dan het winnen van een titel.

Twee jaar later stootte ze in Rome niet over de 19 meter, na een moeilijk jaar waarin ze soms voor haar eigen gevoel helemaal vergeten leek te zijn hoe ze moest kogelstoten. Maar het bleek tot haar grote verrassing opnieuw genoeg voor goud. Dat succes was van korte duur: later dat jaar ging het voor Schilder mis op de Olympische Spelen van Parijs, waar ze bezweek onder de druk, niet kon omgaan met de slechte weersomstandigheden en zesde werd. Daarna besloot ze, geholpen door een sportpsycholoog en beter materiaal, aan zichzelf te werken.

Lees ook

‘Ik heb goud, bizar, echt bizar’ zegt een zelfverzekerder, volwassener en stabieler Jessica Schilder

Sindsdien staat er een nieuwe versie van Schilder in de stootring: ‘het grote meisje’ zoals ze zichzelf vorig jaar tegenover NRC omschreef, een vrouw die zelfverzekerder, volwassener en stabieler is en wiens prestaties sindsdien onverslaanbare vormen beginnen aan te nemen.

„Ik kan er niet meer omheen hè”, zegt ze terwijl ze haast verontschuldigend lacht als een journalist al haar prestaties opsomt. Schilder is uitgegroeid tot het vrouwelijke boegbeeld van het kogelstoten, een voorbeeld voor haar concurrenten zoals anderen dat jarenlang voor haar waren. „En ik accepteer dat ook wel. Elke dag zou de laatste dag kunnen zijn dat ik kan stoten, dus ik probeer ervan te genieten dat het nu zo goed gaat.”

Dat neemt niet weg, zegt Schilder, dat ze op de atletiekbaan nog altijd rondloopt met het gevoel dat ze de underdog is. „Als ik daar sta, denk ik dat ik de slechte van het stel ben. En dat gaat denk ik niet veranderen.” Het is een vorm van zelfbescherming, zegt Schilder, én van zelfmotivatie. Zolang ze zich voorhoudt dat ze niet de beste is, kan ze zich ertoe zetten het beste uit zichzelf te halen. „Die houding heeft me al veel medailles opgeleverd, dus ik weet niet of ik het los moet laten.”

Kleine Jessica

Maar zelfs zonder enige vorm van druk kan Schilder het beste uit zichzelf halen, liet ze maandagavond in Birmingham zien. Misschien waren het de drie red bulls die ze van tevoren had gedronken om zichzelf voldoende op te peppen. Misschien was het de bevrijding die ze ervoer toen Van Klinken met haar laatste stoot niet in de buurt kwam van Schilders verste stoot op dat moment.

Van Klinken was dolblij met haar zilveren medaille en gaf haar Nederlandse rivale, die nog een keer moest stoten, een dikke knuffel. Schilder dacht op dat moment bij zichzelf: ik kan er nu voor gaan, of het erbij laten en dan is het mooi geweest. „Maar zo ben ik niet. Ik wilde nog iets neerzetten.”

Voor de laatste keer stapte Schilder de stootring in en hief haar armen in de lucht als teken dat het aanwezige publiek haar nog een keer moest oppeppen. Applaus kwam ritmisch op gang, Schilder tolde om haar as en stootte de kogel naar 20,73 meter, de derde afstand die ze ooit stootte. „Dat zijn mooie kleine dingen waarin ik me ontwikkel. De kleine Jessica wordt groot”, zei ze na afloop over haar interactie met het publiek. Als mens en als kampioen.

Lees ook

Jessica, ook jij hebt het lichaam van een topatleet