Lastpak

Ik weet dat het WK voetbal is losgebarsten, maar we moeten het echt nog even over wielrennen hebben. Afgelopen week werd Jan-Willem van Schip voor de derde keer sinds oktober gediskwalificeerd tijdens het rijden van een wedstrijd. Hij is tweevoudig wereldkampioen op de baan, maar zorgt vooral voor rumoer op de weg.

Wielrennen is een oer-conservatieve sport, waarin je snel raar wordt gevonden. Als je wel eens literatuur leest, ben je bijvoorbeeld al „bijzonder”. Als je mooie foto’s maakt, of geïnteresseerd bent in kunst, dan ben je „kleurrijk”. Als je naast wielrennen ook van koken houdt of gitaar speelt, dan ben je een „multi-talent”.

Zo experimenteert Jan-Willem graag met voeding, met materiaal en met trainingsvormen. Als een trainer zegt dat hij B moet doen, dan probeert hij uit zichzelf ook A en C. Want je weet nooit wat die grotere bandbreedte je brengt. Zelf snapt hij niet dat andere renners dat niet doen. Hij zoekt de randjes op, van wat zijn lijf kan, van wat wetenschappelijk bekend is, en van wat mag volgens de regels van wereldwielerbond UCI.

Als een van de eersten ging Jan-Willem experimenteren met de hoeveelheid koolhydraten die hij per uur kon opnemen. Hij pionierde met een heel smal stuur. Mouwen uit een aeropak knippen en gebruiken als extra snelle sokken, nog zoiets. Aanvankelijk werd hij uitgelachen, maar veel van zijn experimenten vinden navolging. Met smalle stuurtjes koersen is een trend geworden. Veel meer koolhydraten eten is gemeengoed in het peloton.

Omdat hij de grenzen opzoekt, vinden ze hem bij de UCI een lastpak. De jury heeft hem tegenwoordig elke wedstrijd op de korrel, en het idiote is: elke keer is het oordeel anders. Een stuur dat in de ene koers mag, wordt in de andere wedstrijd afgekeurd. De ene keer krijgt hij een waarschuwing, de andere keer een boete, en een derde keer wordt hij doodleuk gediskwalificeerd, zoals afgelopen week in Frankrijk, vanwege een bidon onder zijn shirt.

Bidons of gelletjes aan de voorkant onder je shirt mogen vanaf 1 juli niet meer. Dat geeft een te groot aerodynamisch voordeel. Je mag nog wel eten en drinken halen voor je ploeggenoten, maar je moet het meteen afgeven. (Ik wil geen slapende honden wakker maken, maar mogen borsten dan nog wel? Die zitten ook aan de voorkant in je shirt, en geven ook een aerodynamisch voordeel zou je zeggen.) Hoe dan ook: hoewel de regel nog niet is ingegaan, had Jan-Willem in de Ronde de l’Oise volgens de jury toch te lang een bidon onder zijn shirt.

Wat me tegenstaat is dat een wereldsportbond zich met zulk geneuzel bezighoudt, en niet met de écht belangrijke kwesties, zoals een zo veilig mogelijk parcours. Wat me nóg meer stoort is de klassenjustitie; andere renners worden om dezelfde overtreding niet eens beboet, laat staan gediskwalificeerd.

Maar wat ik misschien nog wel het ergste vind is de afkeer van een originele denker als Jan-Willem van Schip. Waarom wordt tegen de stroom in zwemmen zo vaak gezien als lastig – terwijl de andere kant op kijken letterlijk een ander perspectief biedt? Ik snap dat niet. De wereld gaat niet vooruit van volgers, maar van mensen die uit de pas lopen, experimenteren, en durven. Types zoals Jan-Willem. Omarm dat toch. Dikke kans dat ze geen lastpakken blijken, maar dat je juist heel veel van hen leert.

Marijn de Vries is oud-profwielrenner en journalist.