Rechtszaak rond OpenAI legt strijd bloot tussen Musk en Altman

Elon Musk heeft dinsdag tijdens een rechtszaak over de toekomst van OpenAI gesteld dat het initiatief voor de organisatie volledig bij hem lag. En dat de oorspronkelijke opzet als liefdadigheidsinstelling is uitgehold. In de rechtbank in Oakland presenteerde hij zijn zaak als een poging om de principes achter non-profitorganisaties te beschermen.

Dit meldt Reuters. Volgens Musk, die als oprichter van onder meer Tesla, xAI en SpaceX optreedt als eiser, zou het toestaan dat een liefdadigheidsorganisatie wordt leeggehaald verstrekkende gevolgen hebben voor het vertrouwen in het systeem van donaties. Hij gaf aan dat dit voor hem de kern van de zaak vormt. In zijn verklaring schetste hij zichzelf als de drijvende kracht achter OpenAI. Hij zei dat hij het concept bedacht, de naam koos, sleutelpersonen aantrok en hen opleidde, en bovendien de eerste financiering verzorgde. Daarbij benadrukte hij dat bewust is gekozen voor een structuur zonder winstoogmerk, terwijl een commercieel model volgens hem ook mogelijk was geweest.

Musk eist schadevergoeding

Musk spande zaak aan tegen OpenAI, CEO Sam Altman en president Greg Brockman. Hij verwijt hun dat zij de oorspronkelijke missie hebben losgelaten en de organisatie hebben omgevormd tot een winstgericht bedrijf. Hij eist een schadevergoeding van 150 miljard dollar. Daarnaast wil hij dat de organisatie terugkeert naar haar oorspronkelijke structuur en dat zowel Altman als Brockman hun functies neerleggen.

De verdediging van OpenAI schetst een ander beeld. Advocaat William Savitt, die optreedt namens zowel de organisatie als Altman, stelde in zijn openingspleidooi dat Musk juist vanaf het begin oog had voor commerciële kansen. Volgens Savitt wilde Musk dat OpenAI zou uitgroeien tot een winstgevend bedrijf en ambieerde hij zelf een leidende rol als CEO. Hij omschreef Musks houding als gericht op controle en stelde dat de rechtszaak voortkomt uit het feit dat hij die positie niet wist te bemachtigen. In zijn woorden draait het Musk uiteindelijk om zijn eigen positie aan de top.

De advocaat van Musk, Steven Molo, bracht daartegenin dat de huidige leiding van OpenAI juist werd gedreven door financiële belangen, met name toen grote investeerders zoals Microsoft instapten. Volgens hem was OpenAI nooit bedoeld als instrument om individuen te verrijken.

Tijdens de eerste zittingsdag kwam ook het gedrag van Musk buiten de rechtszaal aan bod. Rechter Yvonne Gonzalez Rogers sprak hem aan op berichten op X waarin hij Altman beschuldigde van misleiding en het toe-eigenen van een liefdadigheidsinitiatief. De rechter gaf aan terughoudend te zijn met het opleggen van beperkingen, maar drong er bij Musk op aan zijn gebruik van sociale media te matigen en zich te beperken tot de juridische procedure. Zowel Musk als Altman hebben toegezegd hun online uitlatingen te beperken. Ook Microsoft-topman Satya Nadella zal naar verwachting in het proces getuigen.

Zorgen om veiligheid AI

Een belangrijk discussiepunt in de zaak is de rol van AI-veiligheid. Musk verklaarde dat hij al lange tijd grote zorgen heeft over de risico’s van kunstmatige intelligentie en dat deze zorgen zijn toegenomen na gesprekken met onder anderen voormalig president Barack Obama en mensen binnen de technologiesector. Hij verwees daarbij naar zijn eerdere contacten met Google-oprichter Larry Page, waarbij volgens hem duidelijk werd dat er onvoldoende aandacht was voor de mogelijke gevaren van AI. Dat vormde volgens Musk een belangrijke reden om een alternatief initiatief te starten.

Savitt bestreed dit beeld en stelde dat AI-veiligheid voor Musk geen prioriteit had. Hij voerde aan dat Musk medewerkers die zich met dit onderwerp bezighielden zelfs kleinerend zou hebben aangeduid.

Musk gaf verder aan dat hij circa 38 miljoen dollar in OpenAI heeft geïnvesteerd en zijn netwerk heeft ingezet om toegang tot rekenkracht te regelen, onder meer via contacten met Nadella en Jensen Huang van Nvidia. OpenAI richtte zijn commerciële tak op ruim een jaar nadat Musk uit het bestuur was gestapt.

De uitkomst van het proces kan verstrekkende gevolgen hebben. Naast de financiële claim en de toekomst van de organisatiestructuur van OpenAI, kan de zaak ook invloed hebben op een mogelijke beursgang en op het bredere vertrouwen in AI-technologie. Een uitspraak wordt medio mei verwacht.