Rond de vliegbasis Ramstein weet de Duitse bevolking als eerste wanneer de Amerikanen ergens een militaire actie gaan beginnen

1 dag geleden 4

Het Amerikaanse leger is luidruchtig aanwezig rondom vliegbasis Ramstein in Rijnland-Palts. Om de haverklap stijgen met een diep gebrom grote grijze transportvliegtuigen op. Kinderen die sprintjes trekken op een sportveld in het stadje Ramstein kijken er niet van op of om. Rondom de basis staan Amerikaanse fastfoodketens en Duitse interpretaties daarvan. Restaurant ‘Big Emma’ naast de vliegbasis serveert in een ‘berghut’, gemodelleerd naar Amerikaanse clichés over Duitsland, hamburgers met een diameter van 27 centimeter en pullen bier met mangosmaak. In Ramstein en het naburige Landstuhl werven tandartsen, nagelstudio’s, autoverkopers en stripclubs met Amerikaanse kreten en vlaggen.

De Amerikaanse krijgsmacht zit sinds 1952 in Ramstein. Na de Tweede Wereldoorlog was de regio aanvankelijk Franse bezettingszone, maar met het begin van de Koude Oorlog lieten de Fransen die liever over aan de ‘Ami’s’, zoals de Amerikanen hier genoemd worden. De VS vonden de regio ten westen van de Rijn van strategisch belang en bouwden een hele reeks standplaatsen. De bezetter werd een beschermer.

Sindsdien woonden volgens schattingen zo’n 3 tot 4 miljoen Amerikanen in Rijnland-Palts. Op een website over Duits-Amerikaanse verhoudingen van de stad Kaiserslautern, aan de andere kant van de basis, is één van de eerste onderwerpen hulp voor ‘G.I.-kinderen’ (van Amerikaanse militairen) die hun vader of grootvader willen vinden.

Het ‘onzinkbare vliegdekschip’

Ramstein is uitgegroeid tot de grootste Amerikaanse vliegbasis buiten de VS en wordt ook wel de ‘Global Gateway’ genoemd of het ‘onzinkbare vliegdekschip’. Via Ramstein worden munitie, materieel en militairen verscheept, vooral voor oorlogvoering in het Midden-Oosten. Via Ramstein worden ook droneaanvallen uitgevoerd. Een paar dorpen verderop staat het grootste buitenlandse munitiedepot van de VS. Op het terrein van zo’n 14 vierkante kilometer zijn scholen en kinderopvang, een bowlingbaan en een bioscoop.

In Landstuhl is het grootste Amerikaanse militaire ziekenhuis buiten de VS gevestigd. Soldaten die gewond raken, bijvoorbeeld nu rond de Perzische Golf, krijgen in Landstuhl medische zorg. „Amerikaanse vrouwen kunnen daar op dit moment niet bevallen, die moeten uitwijken naar andere ziekenhuizen in de regio”, zegt de burgemeester van Ramstein, Ralf Hechler, in zijn kantoor. „Het ziekenhuis is in staat van paraatheid.”

Door zulke mededelingen weten de inwoners van het stadje vaak vroeger dan anderen dat een Amerikaanse actie ophanden is. En door het vele vliegverkeer ’s nachts. Hechler: „Dan vragen wij ons af: wanneer gaat het beginnen?”

Foto’s Felix Schmitt

Deze keer begon het op 28 februari met de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran. Bondskanselier Friedrich Merz (CDU) zei vorige week dat de VS worden „vernederd” in Iran. Daarop kondigde president Donald Trump prompt een evaluatie van het aantal militairen in Duitsland aan, die een paar dagen later afgerond was met de conclusie dat er vijfduizend Amerikaanse soldaten minder in Duitsland gestationeerd zullen zijn.

Op dit moment zijn zo’n 36.000 tot 39.000 Amerikaanse militairen in Duitsland, van wie acht- tot negenduizend in Ramstein. De vijfduizend soldaten zullen uit het Beierse Vilseck worden weggehaald, nabij het militaire oefenterrein Grafenwöhr. Volgens Trump is de aftocht uit Vilseck pas het begin, en zullen er nog meer soldaten uit Duitsland vertrekken.

Hypermodern nieuw ziekenhuis

De burgers van Ramstein bleven koel onder die aangekondigde reducering van de troepenmacht, volgens burgermeester Hechler. „De mensen hebben het er niet over omdat ze het niet geloven”, zegt hij. „Er is net een nieuwe highschool gebouwd voor 90 miljoen dollar. Daar komt nu nog een nieuwe middle school bij voor 100 miljoen dollar.” En er wordt voor 1,9 miljard dollar een hypermodern nieuw militair ziekenhuis gebouwd. „De Amerikanen hebben hier in de afgelopen jaren zoveel geïnvesteerd dat hier niet het gevoel heerst dat het Ramstein gaat treffen.”

Voor de regio zijn de Amerikanen evenwel van enorm belang. Volgens Hechler is de Amerikaanse krijgsmacht de derde werkgever in de deelstaat Rijnland-Palts, en verdient de regio jaarlijks 2 miljard euro door de Amerikanen. „Voor deze economisch zwakke regio is Ramstein een zegen geweest.”

Foto’s Felix Schmitt

Naast de opdrachten voor bouwondernemers en banen voor ondersteunend personeel, besteden de Amerikanen ook veel in het dagelijks leven. Hechler: „Duitsers sparen, Amerikanen geven hun geld uit. In de horeca, maar ook aan Duitse auto’s en aan antiek. De meesten zijn zo’n twee tot drie jaar hier, en daarna wordt dat allemaal verscheept naar de VS.”

Door het korte verblijf van de Amerikanen blijft het meeste contact wat oppervlakkig. Hechler traint een jeugdvoetbalteam, en ziet de Amerikaanse ouders langs de lijn. „Vooral moeders vinden het prettig hier en voelen zich veilig. Kinderen kunnen spelen op straat, en ouders hoeven zich geen zorgen te maken over wapengeweld.” Over politiek, zegt Hechler, gaat het nooit.

Duitsers sparen, Amerikanen geven hun geld uit

Ieder schroefje komt uit de VS

In Kaiserslautern, door de Amerikanen simpelweg ‘K-Town’ genoemd, door Duitse inwoners ‘Lautern’, zitten Mark en Elisa Holle in ‘Kullman’s Diner’. Het is een echte Amerikaanse diner, „ieder schroefje moet uit de VS komen”, zegt bedrijfsleider Anna Stavenow.

Ook Mark en Elisa, een stel van rond de dertig, beginnen over de economische afhankelijkheid van de Amerikanen. „Hier was veel textielindustrie, maar die is natuurlijk allang naar Azië verplaatst. Zonder de Amerikanen zouden we hier echt een groot probleem hebben.”

Uit Kaiserslautern komt onder meer de naaimachinefabrikant Pfaff, waar niet veel van over is. Ook is er een noodlijdende Opelfabriek. De verdwijnende industrie, met name in het westen van de deelstaat, wordt gezien als een belangrijke reden voor de winst van de uiterst rechtse Alternative für Deutschland (AfD) bij de deelstaatverkiezingen in maart.

Een vriend van de Holle’s verhuurt een woning aan een Amerikaan: „Ze zijn betrouwbaar en je kunt ook een wat hogere huur van ze vragen.” Verder is er niet zoveel contact. „Het is een beetje een eigen community”, zeggen ze terwijl ze afrekenen bij Kullman’s. „We komen ze hier tegen, of bij de Mexicaanse restaurants vlakbij de basis. Soms bij het uitgaan raak ik met een paar aan de praat. Verder leven we een beetje langs elkaar heen”, zegt Mark Holle.

Betalen met dollars

In Kullman’s kun je ook met dollars betalen. Twee Amerikaanse bezoekers vertrekken net. Met de pers wil geen enkele Amerikaan praten, dat kan hen hun baan kosten. Volgens bedrijfsleider Stavenow komen de meeste mensen voor het ontbijt. „Pancakes of french toast, burgers krijg je hier overal.” Volgens Stavenow bestellen de Amerikanen meer dan de Duitsers, vooral meer drankjes, en zijn ze iets minder zuinig.

Stavenow zegt dat er in de laatste maanden al minder Amerikaanse toeloop was. „Ik denk dat er al minder soldaten zijn dan een jaar geleden.” Ook Stavenow zegt dat het contact met de Amerikanen vaak vluchtig blijft. Via via kent ze mensen die een relatie met een Amerikaan hebben: „Maar zo’n relatie is meestal niet voor de lange duur, want op een gegeven moment worden ze [de Amerikanen] weer verplaatst.”

Mark en Elisa Holle zeggen dat de Amerikanen erbij horen in hun dagelijks leven, maar dat ze niet echt een grote rol spelen. De trans-Atlantische spanningen hebben daar volgens burgemeester Hechler niet echt invloed op: „Veel mensen keuren de wat botte stijl van Trump af. Maar dat verandert niets aan hoe er hier naar de militairen wordt gekeken. Sommige mensen werken al decennia voor de basis.”