Universiteit Harvard wil diversiteit, maar nu in de standpunten van hoogleraren

Harvard wil nieuwe hoogleraren aantrekken voor meer ‘diversiteit aan standpunten’ aan de instelling. De Ivy League-universiteit, die al een jaar een slijtageslag levert met de regering-Trump, speelt daarmee in op de kritiek dat de instelling eenzijdig ‘links’ zou zijn.

Volgens campuskrant The Harvard Crimson is de universiteit stilletjes bij particulieren donaties van 10 miljoen dollar aan het werven. Dat zou in totaal enkele honderden miljoenen dollars moeten opleveren om een ‘diverse’ reeks nieuwe hoogleraren aan te trekken.

Harvard-bestuursvoorzitter Alan Garber maakte vorig jaar al bekend dat de universiteit meer „diversiteit in standpunten” wil. Sinds zijn aantreden verzet Garber zich tegen sancties van de regering-Trump die de universiteit wil dwingen zich te schikken naar de ideologische wensen van de president. Maar de bestuursvoorzitter toonde zich wel gevoelig voor de kritiek dat de instelling eenzijdig liberal zou zijn.

Die komt niet alleen van de overheid en rechte media maar ook van sommige voormalige bestuurders en rijke donateurs van de particuliere elite-universiteit. Om aan de kritiek tegemoet te komen speelde Harvard volgens berichten in Amerikaanse media eerder met het idee een conservatief onderzoeksinstituut op te richten. Nu zoekt de leiding donaties om nieuwe hoogleraren aan te trekken, niet in een apart instituut maar verspreid over de instelling.

Meer ‘standpuntdiversiteit’ is een ideologische eis van de regering-Trump aan Amerikaanse universiteiten, ook over onderwerpen als klimaat en medische wetenschap. Maatregelen voor diversiteit in etnische afkomst of gender wil hij daarentegen juist uitbannen als een vorm van ‘discriminatie’, studies naar racisme of gender wil hij niet langer laten financieren met overheidsgeld.

Critici zien in het streven van Harvard naar meer ideologische diversiteit een knieval voor de regering, die al sinds het aantreden van Trump campagne voert tegen ‘linkse’ universiteiten. Inhoudelijke diversiteit mag niet betekenen dat overtuigingen die breed leven in de samenleving per se een plek krijgen in het curriculum, aldus een hoogleraar in de campuskrant. „Ruim een derde van de Amerikanen gelooft niet in de evolutieleer”, schrijft hij. Creationisme kan bestudeerd aan de universiteit, maar hoeft daarom nog niet te worden onderwezen. Een universiteit hoeft geen afspiegeling te zijn van opvattingen die op gespannen voet staan met de wetenschap.

Cosmetische ingreep

Hoeveel het benoemen van hoogleraren met een andere ideologische achtergrond zal uitmaken, is de vraag. In een commentaar hekelt The Harvard Crimson dat als een cosmetische ingreep. De krant pleit juist wél voor een apart, „streng-academisch conservatief” instituut. Dat zou helpen voorkomen dat studenten die „heterodoxe ideeën” zoeken belanden bij radicaal-rechtse sites en groeperingen.

Dat een meerderheid van de Harvard-docenten in politiek opzicht liberal overtuigingen heeft, staat wel vast, volgens een jaarlijkse peiling van de campuskrant is dat zo’ n 60 procent. Dat betekent nog niet dat het onderwijs daardoor academisch onverantwoord wordt gekleurd, maar rechtse activisten houden vol dat linkse auteurs en theorieën in het curriculum overheersen in de sociale en geesteswetenschappen. Volgens Salient, een blad van conservatieve Harvard-studenten, domineren „marxistische” bronnen de humaniora.

De regering-Trump heeft die aanval tot beleid gemaakt. Universiteiten worden bedreigd met financiële en justitiële sancties om hen te dwingen hun personeelsbeleid te herzien, minder buitenlandse studenten aan te nemen en het curriculum bij te stellen.

Met Harvard staat de regering al ruim een jaar op voet van oorlog, al is die door Trumps buitenlandse avonturen uit de aandacht verdwenen. In april vorig jaar bevroor de federale overheid ruim 2,5 miljard dollar aan contractfinanciering voor de universiteit, ook zetten de ministeries van onderwijs en justitie een reeks onderzoeken in gang tegen de instelling, die niet genoeg zou optreden tegen antisemitisme op de campus bij protesten tegen de oorlog in Gaza.

Een federale rechter oordeelde in september dat het bevriezen van de gelden ongrondwettig was en een inbreuk vormde op de academische vrijheid van de universiteit. Volgens de rechter had Harvard ook al voldoende stappen genomen om protesten op de campus te beheersen. De regering tekende hoger beroep aan en heeft vorige maand een andere rechtbank gevraagd de strafmaatregel te herstellen.