Van Prada-voering tot raket zonder trap: alle bouwstenen voor de riskante generale repetitie van de Artemis maanmissies

2 uren geleden 1

Een Italiaan vliegt mee, de SLS-raket krijgt een dummy-trap en vier astronauten testen twee maanlanders in een baan om de aarde. Aanstaande testmissie Artemis III krijgt langzaam meer vorm.

NASA heeft een ambitieus en technisch verfijnd plan gepresenteerd voor de Artemis III-missie, die volgend jaar plaatsvindt. Waar we eerder al schreven dat deze vlucht een extra tussenmissie is geworden voor de daadwerkelijke landing tijdens Artemis IV, is nu duidelijk hoe ingenieus de invulling is. Artemis III wordt een missie in een lage baan om de aarde, maar test alle cruciale systemen voor een toekomstige maanlanding op het scherpst van de snede. De toon is gezet door NASA zelf, die deze vlucht omschrijft als “één van de meest complexe missies die het agentschap ooit heeft ondernomen”.

De bemanning: een Italiaanse primeur en vier verhalen

Het gezicht van de missie wordt gevormd door vier astronauten. Naast de Amerikaanse NASA-astronauten Randy Bresnik (commandant), Andre Douglas en Frank Rubio (missiespecialisten), is er een welkome Europese gast aan boord. De Italiaan Luca Parmitano vliegt mee als piloot, een primeur voor de ESA. Het is een logische stap; waar de Canadees Jeremy Hansen meevloog op Artemis II, is het nu de beurt aan Europa om haar man achter het stuur van Orion te zetten.

De volledige bemanning van Artemis III tijdens een videoshoot in Houston, van links naar rechts: missiespecialist Andre Douglas, piloot Luca Parmitano (ESA), commandant Randy Bresnik en missiespecialist Frank Rubio. Foto: NASA/Luna Posadas Nava

De commandant, Randy ‘Komrade’ Bresnik, is een ervaren marinier en testpiloot met 149 dagen in de ruimte op zijn naam. Hij kijkt reikhalzend uit naar de testfase. “Het mooiste is dat we alles wat we in deze missie kunnen stoppen, kunnen testen en bewijzen”, vertelt hij in de NASA-podcast Houston We Have a Podcast. “Zodat we dan met vertrouwen verder kunnen naar Artemis IV, onze maanlanding.”

Zijn piloot, Luca Parmitano, vergelijkt de missie met één van zijn favoriete afleveringen van de HBO-serie From the Earth to the Moon, over de Apollo 9-missie. “Die bemanning ging ook niet landen, maar testte systemen. En ze zeiden: ‘Zij gaan misschien naar de maan en terug, maar onze missie is fun.’ Dat is precies wat wij gaan doen. Wij slaan de haken in de rots, zodat de volgende generatie er veilig gebruik van kan maken.”

Raket met een dummy: de ‘spacer’

Het meest opvallende technische detail is de SLS-raket zelf. In plaats van de normale rakettrap gebruikt NASA nu een zogeheten ‘spacer’. Dit is een stalen buis zonder motor, precies even groot als de originele trap. Het klinkt misschien als een stap terug, maar het is een doordachte keuze. Door het gewicht van de motor weg te laten, kan Orion precies in de juiste baan worden afgezet voor de complexe koppelmanoeuvres die gaan volgen. NASA’s Marshall Space Flight Center in Alabama is inmiddels begonnen met het machinaal bewerken van de ringen voor deze spacer.

De ICPS (interim cryogenic propulsion stage), normaal de bovenste trap van de SLS-raket met een RL10-motor die 11.200 kilogram stuwkracht levert. Voor Artemis III wordt deze trap vervangen door een lege ‘spacer’ (een huls zonder motor), omdat de missie geen ’translunar injection’-stuwing nodig heeft; de Orion-capsule blijft in een lage baan om de aarde. Afbeelding: NASA/Kevin O’Brien

De laatste megaboosters en de integratie

Ondertussen dendert de hardware voor de lancering voort. Net voor de aankondiging van de crew arriveerden de laatste acht segmenten van de Solid Rocket Boosters per trein bij het Kennedy Space Center. Deze reusachtige stukken, afkomstig uit Utah, worden deze zomer gestapeld. Samen met de eerder gearriveerde delen die de centrale hoofdtrap vormen leveren ze het leeuwendeel van de stuwkracht tijdens lancering. Het is een cruciaal moment in de race tegen de klok, want zonder deze boosters geen lancering. De integratie van de Orion-capsule met de SLS-raket verloopt eveneens voorspoedig, al blijft de beschikbaarheid van de commerciële maanlanders van SpaceX en Blue Origin dé spannende factor…

De hoofdtrap van de Space Launch System-raket voor Artemis III in High Bay 2 van het Vehicle Assembly Building. Op 12 mei 2026 was het tankgedeelte van de trap zojuist geïntegreerd met de motorensectie. De vier RS-25-motoren zelf worden deze zomer gemonteerd. Foto: NASA/Kim Shiflett
De in Europa gebouwde servicemodule voor de Orion-capsule van Artemis III, gefotografeerd op 7 mei 2026 tijdens akoestische tests in het Operations and Checkout-gebouw van het Kennedy Space Center. De module levert onder meer stroom, voortstuwing en levensonderhoud aan de capsule en is ruim op tijd af voor de missie van volgend jaar. Foto: NASA/Jess Ruffa
De laatste acht boostersegmenten voor de SLS-raket van Artemis III verlaten op 2 juni 2026 de fabriek van Northrop Grumman in Corinne, Utah. Per speciaal transport gaan ze per trein naar het Kennedy Space Center in Florida, waar ze dit jaar worden gestapeld. De boosters leveren ruim 75 procent van de stuwkracht bij de lancering. Foto: NASA/Brandon Hancock

Vier astronauten testen twee maanlanders

De kern van testmissie Artemis III is unieke choreografie in een baan om de aarde. Nadat Orion is gelanceerd, zal de Europese servicemodule de capsule in de juiste baan manoeuvreren. Daarna moeten de vier bemanningsleden voor het eerst twee verschillende commerciële maanlanders testen: de Starship van SpaceX en de Blue Moon van Blue Origin. De astronauten kunnen mogelijk zelfs deze testlanders binnentreden, al is dat nog niet definitief besloten.

Schematische weergave van de unieke missieopzet van Artemis III. In een baan om de aarde koppelt de Orion-capsule achtereenvolgens aan testversies van de commerciële maanlanders van Blue Origin (Blue Moon) en SpaceX (Starship). Afbeelding: BBC

Frank Rubio, de Amerikaanse legerarts die met 371 dagen het Amerikaanse ruimtevaartrecord op zijn naam heeft staan, ziet de missie als een logische stap. “Uiteindelijk draait het om vertrouwen in het team dat ons traint”, zegt hij in de podcast. “Die herhaling bouwt vertrouwen op. Als je dan in de raket zit, denk je aan al die mensen. De missie zal nooit perfect verlopen, maar wij zijn getraind voor vrijwel elke denkbare tegenslag.”

Andre Douglas, de vierde man en voormalig reservist van de Amerikaanse kustwacht, vult aan: “Het publiek ziet al die plannen B, C, D en E niet. Wij krijgen er training in. Dat geeft ons de rust om vanuit eerste principes te blijven denken, ook als dingen misgaan.”

Artistieke impressie van de Orion-capsule die nadert tot een prototype van de Blue Moon Mark 2-lander. Tijdens Artemis III zullen de bemanningsleden dit soort koppelingen testen met zowel de Blue Origin-lander als de Starship van SpaceX. Afbeelding: NASA

Mode op de Maan: het nieuwe binnenwerk

Naast de raket en landers is er ook een cruciale update over wat de astronauten straks zullen dragen. Waar we eerder schreven over de ontwikkeling van de buitenkant van het nieuwe maanpak, onthulde Axiom Space samen met Prada recent de binnenvoering van het AxEMU-pak. Dit is niet zomaar een comfortabel laagje. Het zogeheten Liquid Cooling and Ventilation Garment is een technologisch hoogstandje. Met een netwerk van slangen pompt het koud water langs de huid van de astronaut om oververhitting tijdens urenlange wandelingen op de maan te voorkomen. De keuze voor Prada blijkt hier meer dan marketing; het modehuis bracht expertise mee in speciaal textiel dat ademt, soepel blijft en niet schuurt.

Het nieuwe binnenpak ‘LCVG’ (Liquid Cooling and Ventilation Garment) van Axiom Space en Prada voor de toekomstige Artemis maanmissies van NASA. Het buitenpak van het AxEMU pak toont zich op de bovenste foto in de achtergrond. De onderste foto toont een detail van de koel- en ventilatieslangen die door het pak lopen. Het pak pompt koud water langs de huid van de astronaut om oververhitting tijdens ruimtewandelingen tot acht uur te voorkomen. Foto’s: Axiom Space/Prada

De generale repetitie vóór de grote sprong

Hoewel Artemis III geen voet op de maan zet, is het misschien wel de belangrijkste vlucht van het hele Artemis-programma. Het is een stap terug om verder te springen, een filosofie die commandant Bresnik treffend samenvat: “De belangrijkste Artemis-missie is altijd de volgende.” Met een bemenste internationale crew, een gereed liggende raket met een unieke dummy-trap, twee te testen maanlanders en een door Prada ontworpen binnenpak is de basis gelegd voor de grootste generale repetitie in de geschiedenis van de menselijke ruimtevaart. Lukt dit, dan is de weg vrij voor Artemis IV om de mensheid na een halve eeuw weer voet op de maanbodem te zetten.

Wil je meer achtergronden over dit nieuws volgen? Bekijk dan ook onze recente artikelen:
Van Prada-voering tot raket zonder trap: alle bouwstenen voor de riskante generale repetitie van de Artemis maanmissies
Nét gered van een ramp: dit gebeurde er afgelopen week allemaal aan boord van het ISS
China’s ruimtevaart in stroomversnelling: maanbasis, ruimtestation en commerciële raketten
Artemis II plonst veilig neer in Stille Oceaan
De nieuwe ruimtewedloop: waarom gaan we nu wéér naar de maan?
Earthset en eclips: Orion scheert langs verre maanzijde
Artemis II duikt straks langs de verre maanzijde
Lancering geslaagd: Artemis II begint reis om de Maan
– Omwenteling bij NASA: maanlanding op de schop
– Nieuwe vlucht in maanrace: China test capsule en raket
– Race tegen de klok: dit moet er gebeuren voor Artemis III
– Het lichaam als lab in de diepe ruimte met Artemis II
…of volg onze themapagina’s Artemis, Astronauten, De Nieuwe Ruimtewedloop, of Ruimtevaart om helemaal bij te zijn in deze interessante tijden!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

Lees het hele artikel