Vrijspraak voor automobilist die in 2020 de 14-jarige Tamar doodreed: geen sprake van schuld ‘in juridische zin’

Het woord ‘schuld’ heeft in het normale spraakgebruik een andere betekenis dan ‘schuld’ in juridische zin, staat in de uitspraak. Op de automobilist die in de nacht van 24 op 25 juli 2020 de 14-jarige Tamar aanreed, met dodelijke afloop, is schuld in juridische zin volgens de rechtbank Haarlem niet van toepassing. „Hoe tragisch de gevolgen in dit geval ook zijn geweest, de rechtbank moet de schuld van de verdachte beoordelen aan de hand van zijn verkeersgedrag en niet aan de hand van de gevolgen.” De automobilist is deze dinsdag volledig vrijgesproken.

Tamar was na een ruzie met haar ouders zes jaar geleden van huis weggelopen. Ze verliet het dorp Marken, waar ze woonde, het voormalige eiland in het Markermeer boven Amsterdam dat via een dam verbonden is met het vasteland: de Provincialeweg N518. Het was al donker, en er waren daar geen lantaarnpalen. Er loopt ook loopt geen fiets- of voetpad langs de weg en auto’s mogen er 80 kilometer per uur rijden.

Om drie uur die nacht reed daar een witte Mazda type 3 met Duits kenteken, met een snelheid van hooguit 60 kilometer per uur. Drie kwartier later vond de politie in de berm het levenloze lichaam van Tamar.

Op de Mazda werd dna gevonden van Tamar. De automobilist, wiens drie passagiers verklaarden dat hij tijdens de aanrijding naar de navigatie keek, werd in eerste instantie niet strafrechtelijk vervolgd. Het OM achtte alleen bewezen dat hij „niet op tijd zijn auto tot stilstand had gebracht”. Om die reden kreeg hij een boete van 1.500 euro.

Twee jaar later, in oktober 2022, geeft het Gerechtshof Amsterdam op verzoek van de ouders het OM opdracht verder onderzoek te doen naar de toedracht van het ongeval. Dat het lang heeft geduurd voor het ongeval inhoudelijk behandeld wordt, realiseert de rechtbank zich. Ook dat dit „voor de direct betrokkenen, onder wie de nabestaanden en de verdachte, een zeer ongelukkige situatie is geweest”.

2,5 tot 4 seconden niet op de weg gelet

De verdachte wordt nu in de tenlastelegging door de officier van justitie verweten dat hij onvoldoende oplettend is geweest. Uit een uitgebreide reconstructie en de bijbehorende rekensom komt naar voren dat de verdachte, die zegt het slachtoffer niet te hebben gezien, tussen de 2,5 en 4 seconden niet op de weg heeft gelet, omdat hij naar de navigatie aan het kijken was.

De rechtbank stelt echter dat van een gemiddelde verkeersdeelnemer niet kan worden verwacht dat hij gedurende het rijden „ononderbroken zijn aandacht op de weg voor hem houdt”. Daarbij: door de inrichting van de weg hoefde de bestuurder geen voetgangers of fietsers te verwachten. Hij is daarom niet „verwijtbaar aanmerkelijk onvoorzichtig en oplettend geweest”.

In de tenlastelegging staat ook dat de bestuurder de plaats van het ongeval, na het veroorzaken ervan, heeft verlaten terwijl hij „wist of moest vermoeden” dat het slachtoffer „in hulpeloze toestand werd achtergelaten of was gedood”. Zelf zegt de verdachte dat hij het meisje niet heeft gezien. Specifieker: niet heeft zien liggen.

Uit meerdere rapporten en onderzoeken komt naar voren dat Tamar op het moment van aanrijding niet heeft gestaan of gelopen, maar „op de weg moet hebben gelegen”. Haar benen in het gras, haar bovenlijf op de weg. Hoe ze daar op die manier is terechtgekomen blijft, ondanks alle onderzoeken, onduidelijk.

Hert

De bestuurder heeft wel gevoeld dat hij iets heeft aangereden. Een hert, dacht hij, of een ander dier. Het is volgens de rechtbank, gezien de feitelijke situatie en dat er op die weg geen personen mogen komen, dan ook de vraag of de automobilist „wist of redelijkerwijs moest vermoeden” dat hij een persoon had aangereden. Die vraag is voorgelegd aan het Nederlands Forensisch Instituut: „Kan/moet je als bestuurder herkennen dat je over een mens bent gereden?” Het antwoord is nee.

Er was een gevangenisstraf van acht weken geëist door het Openbaar Ministerie, maar de bestuurder wordt op alle punten vrijgesproken. „De rechtbank moet beoordelen of de verdachte op grond van de wet schuld heeft”, staat in de uitspraak. Dat is niet het geval.