Door de deportatie van migranten verdwijnen banen voor iedereen in de VS, én stagneert economische groei. ‘Ik had mijn hele bedrijf kwijt kunnen raken’

1 uur geleden 1

Gary Rohwer (85) dacht dat de regering „alleen achter bad guys” zou aangaan. Zo ging het niet op de ochtend van 10 juni 2025, nu bijna een jaar geleden. ICE-agenten omringden ongemerkt zijn vleesverwerkingsbedrijf Glenn Valley Foods in Omaha, Nebraska. Ze waren gemaskerd en hadden wapenstokken, een stormram en een drone. Binnen had niemand iets door, tot de deur van de fabriekshal openging. Sommige werknemers vluchtten de vriescel in.

Om half twee ’s middags waren ongeveer 75 werknemers van Rohwer op weg naar een detentiecentrum in het midden van Nebraska, uren verderop. Dat was grofweg de helft van zijn personeel. Om drie uur verschenen „twee broers, ongeveer veertien jaar oud” bij de fabriek, vertelt Rohwer. „Ze waren bezorgd en vroegen waar hun moeder was. What the hell zeg je dan? Ze is afgevoerd en zit in de gevangenis?”

Een jaar later klinkt de woede nog in Rohwers stem aan de telefoon. De ondernemer, die zijn leven lang als Republikein geregistreerd stond maar in 2024 Democratisch stemde, zag de meeste mensen nooit meer terug. Dat „brak zijn hart”, vertelt hij, maar Rohwer moest óók direct proberen zijn bedrijf te redden. ICE verklaarde dat hij zelf niks verkeerd had gedaan, Rohwer had zijn personeel voldoende gescreend, maar desalniettemin was de impact enorm.

We hebben de mensen uit Latijns-Amerika nodig. Dat snapt Trump niet

De productie daalde scherp, Rohwer zette naar eigen zeggen verkooppersoneel in de fabriek om nog iets te kunnen maken. „We raakten direct klanten kwijt.” Het voortbestaan leek in het gevaar en Rohwer kon alleen maar denken: hoe ga ik dit overleven?

Anderhalf jaar lang voert president Donald Trump inmiddels zijn snoeiharde immigratiebeleid uit. Al vanaf het begin bestaan er – naast het grote menselijke leed dat de uitzettingen opleveren – zorgen over de economische gevolgen hiervan. Veel sectoren, zoals de landbouw, de bouw en de vleesverwerking, zijn sterk afhankelijk van immigranten, die vaak niet de juiste documenten hebben.

Ook minder werkende Amerikanen

Over de vraag welke effecten dat op de Amerikaanse economie heeft, druppelen langzamerhand de eerste onderzoeken binnen. Eind april verscheen een in de Verenigde Staten veelbesproken onderzoek van economen van de universiteit van Colorado. Daaruit bleek dat in regio’s waar ICE in de periode januari-oktober 2025 erg actief was, de werkgelegenheid daalde voor iedereen – zowel immigranten als mensen die in de VS zijn geboren. Voor elke zes ongedocumenteerden die niet meer in een lokale arbeidsmarkt werken, is er ook één geboren Amerikaan minder met een baan.

„We hebben gebruikgemaakt van het feit dat ICE-invallen niet overal plaatsvonden”, legt Elisabeth Cox, een van de auteurs van het onderzoek, aan de telefoon uit. Door data over arrestaties van het non-profit The Deportation Data Project naast regionale economische data te leggen, konden de onderzoekers conclusies trekken over regionale arbeidsmarkten.

Daaruit bleek dat banen van ongedocumenteerden en geboren Amerikanen „complementair” zijn: de twee groepen werknemers concurreren niet met elkaar, maar ongedocumenteerden helpen industrieën te groeien. Vooral lager opgeleide Amerikanen verliezen ook banen door ICE-acties. „Dat gaat tegen de redenen in die de regering geeft voor uitzettingen”, zegt Cox. Het verhaal van Trump is juist dat uitzettingen leiden tot meer banen voor Amerikanen. „Dat lijkt absoluut niet het geval.”

Ook op macroniveau zijn de eerste onderzoeken niet gunstig. Eerder dit jaar berekenden onderzoekers van het Brookings Institute en het American Enterprise Institute (AEI), twee denktanks in Washington, dat het bbp in 2025 0,2 of 0,3 procentpunt minder groei kende door het immigratiebeleid. Daarin is ook meegenomen dat minder immigranten leidt tot minder consumptie.

„Dat lijkt misschien niet direct heel veel, maar dit is vergelijkbaar met schattingen over de effecten van alle veranderingen in het handelsbeleid”, zegt Stan Veuger, een Nederlandse econoom bij het AEI, dat bekendstaat als een conservatief georiënteerde denktank.

Makkelijk was het niet om tot dit cijfer te komen, legt hij uit. „Het is lastig om in real-time te bepalen wat de immigratiecijfers zijn.” Het ontbeert de VS eigenlijk aan goede data hierover. „De overheid houdt vertrekkers niet bij, mensen kunnen tijdelijk of permanent weggaan. Zelfs de influx is niet helemaal duidelijk.” Visumdata van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zijn al maanden niet actueel.

Veuger en zijn collega’s kwamen na uitgebreide schattingen tot de conclusie dat de VS in 2025 voor het eerst in vijftig jaar meer vertrekkende migranten hadden dan nieuwkomers: netto gingen er tussen de 0 en 300.000 mensen weg. Uitzettingen zijn hier maar voor een klein deel verantwoordelijk voor. „Het komt vooral doordat de instroom aan de grens heel erg omlaag is gegaan.” De regering heeft een aantal specifieke programma’s voor bijvoorbeeld Venezolanen en Cubanen afgeschaft. „Daarmee kwamen in 2024 nog ongeveer 400.000 mensen binnen. Dat is nu min of meer naar nul.”

Veuger trekt op basis van macrodata een vergelijkbare conclusie als econoom Cox: er is geen indicatie dat het strenge beleid leidt tot meer banen voor Amerikanen. „De werkloosheid onder geboren Amerikanen is niet gedaald en de salarissen zijn niet gestegen.” In de periode 2021-2023, toen er juist veel immigratie was, zag je ook geen druk op salarissen van lager opgeleide Amerikanen, zegt hij.

‘Bloederig en gevaarlijk’ werk

Gary Rohwer van Glenn Valley Foods weet wel waarom. „Geen Amerikaan wil dit werk doen.” In zijn fabriek werken is zwaar, het is er ijskoud, nat en „bloederig en gevaarlijk”. „Het werk is fysiek. We hebben de mensen uit Latijns-Amerika nodig. Dat snapt Trump niet.”

Een jaar na de inval heeft Rohwer, wiens bedrijf bekendstaat om ‘Gary’s QuickSteak’, een vlot te bereiden stuk vlees (‘Real Steak, Real Fast‘), zijn personeelsbestand weer op peil. De ICE-actie genereerde zoveel lokale aandacht dat hij in de dagen erna te maken kreeg met een ware rij aan nieuwe geïnteresseerde werknemers, afkomstig van fabrieken in de omgeving.

Volgens Rohwer was bekend geworden dat hij meer betaalde dan het minimumloon. „Ik had mijn hele bedrijf kwijt kunnen raken. Maar godzijdank hebben we ons personeel goed behandeld.”

De schade van de hele kwestie schat hij desalniettemin op ongeveer 3 miljoen dollar. „Gemiste verkopen, het trainen van nieuw personeel.” Dat bedrag verhalen op ICE kan niet, dat zegt hij juridisch te hebben uitgezocht. De omzet van Glenn Valley Foods is ongeveer 115 miljoen dollar.

Rohwer creëerde uiteindelijk zelfs een hele nieuwe HR-functie, om aanvullende screening van personeel te doen. Net als duizenden ondernemers maakte hij op aanraden van de overheid de afgelopen jaren gebruik van het computerprogramma E-Verify om werknemers te screenen. Nieuw personeel kon hij hier invoeren en dan kreeg Glenn Valley Foods redelijk snel een oordeel terug van de regering: deze persoon mag je in dienst nemen, of niet.

Rohwer voldeed daarmee aan zijn wettelijke plicht. Maar E-Verify kan niet zien of iemand bijvoorbeeld identiteitsfraude pleegt. Dat bleek ogenschijnlijk op grote schaal het geval te zijn geweest – iets wat lang niet ongebruikelijk is voor ongedocumenteerden.

„Ik vroeg na de inval aan ICE en Homeland Security: wat doe ik nu? Ze zeiden: blijf E-Verify gebruiken.” Volgens Rohwer vertelden ze hem ook dat hij het slachtoffer was. „Ik dacht: dat kan wel, maar dat komt door jullie acties.”

Omdat hij E-Verify nu niet meer vertrouwde, en niet weer in de problemen wilde komen, doet hij nu uitgebreider onderzoek naar zijn personeel. Hij heeft een manager ingehuurd die Spaans kan en werknemers uitgebreider ondervraagt. Klopt hun verhaal? „We zijn wat nauwkeuriger geworden”, zegt hij.

Bouwsector in de problemen

Rohwer wist snel nieuwe mensen aan te trekken, maar dat geldt niet voor alle bedrijven en sectoren. Vooral uit de bouw komen indicaties dat het uitzetbeleid van de regering leidt tot minder nieuwe huizen. „We zien deze markt echt krimpen en minder nieuwbouw plaatsvinden”, zegt onderzoeker Cox. De bouw kampte al met personeelstekorten, en kent volgens schattingen tot wel 15 procent ongedocumenteerde werknemers. De werkgelegenheid voor geboren Amerikanen daalde in de sector tussen januari en oktober 2025 met 3 procent.

Naar de toekomst toe zijn economen niet optimistisch. ICE-acties komen minder in het nieuws, maar vinden nog steeds op grote schaal plaats. „En vergeet niet dat er heel veel geld gaat naar ICE en Customs & Border Protection in de ‘One Big Beautiful Bill’”, zegt Veuger van het AEI. „Die bureaucratie wordt enorm opgeschaald.” Hij verwacht ook in 2026 nog een bbp dat 0,1 tot 0,3 procent lager ligt door het immigratiebeleid.

Rohwer denkt uiteindelijk dat de inval bij zijn relatief kleine bedrijf vooral diende om een voorbeeld te stellen. Het viel hem op dat ICE niet hetzelfde deed bij zijn grote concurrenten, zoals Tyson, Cargill of JBS. „Daar zou het denk ik lastig zijn om de hele fabriek te omcirkelen.” Inmiddels groeit zijn bedrijf weer, iets waar hij een jaar geleden vlak na de inval nooit aan had durven denken. „Zo doe je dat als ondernemer. Je lost een probleem op en gaat weer door.”