Hoe Andries Noppert bij Oranje opeens in de wereld van luxe en penaltykunde belandde. Én besloot de orders van Van Gaal te negeren

Andries Noppert is geen twijfelkont. Maar nu, minder dan vierentwintig uur voor de wedstrijd tegen Argentinië, is de keeper op zoek naar zekerheid. Wat te doen als het uitdraait op strafschoppen tegen de ploeg van Lionel Messi?

Het is donderdagavond 8 december 2022. Het Nederlands elftal is op het wereldkampioenschap in Qatar doorgedrongen tot de kwartfinale. Al sinds de voorbereiding op het toernooi heeft bondscoach Louis van Gaal gehamerd op het belang van penalty’s. In de recente geschiedenis vloog Oranje er op vijf grote toernooien uit na een strafschoppenserie.

Van Gaal gruwt van het voetbalcliché dat dit een loterij is. Al zijn hele trainerscarrière probeert hij risico’s uit te sluiten door zich optimaal voor te bereiden op elk detail, ieder scenario. En dus heeft hij in aanloop naar het WK Peter Murphy in de arm genomen. Deze oud-volleybalcoach heeft zich gespecialiseerd in strafschoppen, en dan vooral: beïnvloeding van de speler die hem neemt.

Iedere training heeft Noppert gehoord over het verschil tussen ‘horizontale’ en ‘verticale’ spelers en hoe de doelman die kan afleiden. Uren hebben ze met Oranje op penalty’s geoefend. Maar hij is niet overtuigd van de methode, voelt zich er niet lekker bij. Aan de vooravond van de belangrijkste wedstrijd van zijn leven stapt hij in het spelershotel in Doha in de lift naar beneden. Daar treft hij, buiten het zicht van de technische staf van Oranje, de andere twee keepers in de WK-selectie van Oranje: Ajacied Remko Pasveer en Feyenoorder Justin Bijlow.

Er mag dan een wetenschappelijke benadering zijn, een specialist zijn ingehuurd, maar Noppert heeft de knoop al doorgehakt: hij gaat het op zijn eigen manier doen. En daar moeten de andere twee hem bij helpen.

In beeld bij Oranje„Hoi, ik ben Andries”

Bij het wekelijkse stafoverleg op dinsdag in Zeist oppert Danny Blind, de vaste assistent van Louis van Gaal, dat ze Andries Noppert moeten gaan bekijken. Hij speelt dan wel bij middenmoter Heerenveen en is nooit in beeld geweest bij Oranje, maar hij doet het opvallend goed. En omdat het Nederlands elftal al tijden geen vaste keeper heeft, gooit de staf het net breed uit.

De rest van de technische staf gaat al snel akkoord. De prestaties van de doelman ontgaan niemand. Ook Truus van Gaal niet, de vrouw van de bondscoach. „Moet je die lange van Heerenveen niet een keer selecteren?”, heeft ze tegen hem gezegd. „Heb je daar tegenwoordig ook al verstand van?”, luidde het antwoord.

De scouts van Oranje zijn onder de indruk. Zo belandt de 28-jarige Fries begin september 2022 in de voorlopige selectie voor Oranje. Dat zijn ze niet gewend in Heerenveen. Spits Sydney van Hooijdonk zet in de massageruimte van de club de leus ‘Noppert in Oranje’ in, waarna de rest inhaakt. Voetbalhumor waar de doelman gek op is.

Tot Nopperts stomme verbazing volgt twee weken later het nieuws dat hij definitief is geselecteerd voor de komende twee interlands: Polen uit, België thuis. In de catacomben van het Abe Lenstra stadion in Heerenveen gaat de spelersgroep uit zijn dak. Nu laat Van Hooijdonk de André Hazes-klassieker ‘Wij houden van Oranje’ uit de speakers schallen. Noppert, twee jaar eerder nog reservekeeper bij eerstedivisionist FC Dordrecht, kan amper bevatten wat er gebeurt, maar zingt uit volle borst mee.

Veel spullen heeft hij de eerste keer niet bij zich. Voetbalschoenen, keeperhandschoenen, een schone onderbroek en een toilettas. Het past makkelijk in zijn sporttas van Heerenveen. Alleen gaat de rit nu naar Zeist, waar Van Gaal de spelers op maandag 19 september „om uiterlijk 13:00 uur” verwacht, staat er in de officiële uitnodiging.

Een jeugdvriend die de auto van zijn vader heeft geleend, rijdt Noppert er naartoe. Onderweg praten de twee over het onwaarschijnlijke traject dat de doelman heeft afgelegd. Van de jeugd van Heerenveen naar NAC en daarna het Italiaanse Foggia, om vervolgens via FC Dordrecht bij Go Ahead Eagles te belanden. Pas daar, nog maar anderhalf jaar geleden, groeide hij voor het eerst uit tot een vaste waarde.

En nu is hij als keeper van Heerenveen op weg naar zijn nieuwe teamgenoten, die spelen bij clubs als Liverpool, Barcelona en Bayern München. Past hij daar wel tussen? Het beeld van Memphis Depay, die zich ooit bij Oranje meldde met een grote hoed op, is hij nooit vergeten. En kan hij het niveau wel aan? Hij hoopt dat hij niet mee hoeft te doen met de positiespelletjes. Hij zal meteen door de mand vallen, vreest hij.

De eerste die hij binnen aantreft, is Virgil van Dijk. Goed dat je er bent, zegt de aanvoerder. Het vriendelijke onthaal geeft Noppert een warm gevoel. Als een nieuwe klasgenoot stelt hij zich vervolgens aan iedereen voor: „Hoi, ik ben Andries.”

Van de begeleidingsstaf van Oranje krijgt hij de toegangspas van zijn kamer op het complex in Zeist – en het advies niet meer met een sporttas van Heerenveen aan te komen. Op zijn bed ligt in een netje al zijn Oranjekleding klaar. En waar hij normaal gesproken zelf zijn voetbalschoenen koopt en betaalt via internet, kan hij nu kiezen welke hij wil hebben. Gratis.

Andries Noppert in 2008 en 2026.

Van Gaal en keeperstrainer Frans Hoek hebben met de selectie van Noppert een duidelijk doel voor ogen: ze willen zien of hij zich redt op het hoogste niveau. Bovendien geeft de ‘snuffelstage’ hen de gelegenheid Noppert te leren kennen.

Dat gaat sneller dan gedacht. De doelman raakt niet van slag nu hij is omgeven met topspelers. Hij oogt zeker op trainingen, al ziet Hoek genoeg punten voor verbetering. Noppert moet vooral wennen aan alle plichtplegingen bij Oranje.

„Hoe ist dêr?” appt de teammanager van Heerenveen na een dag aan Noppert. „Jezus wat een drukte”, antwoordt de doelman. „Bloedprikken, bespreking, pak passen, tandarts, test voor je hersenen (die heb ik toch niet) en tussendoor trainen.”

Bij de vele besprekingen dwalen zijn gedachten nog weleens af. Zijn aandachtspanne is kort, weet Noppert. Maar de trainingen gaan hem goed af. Hij houdt zich staande, zelfs in een rondo met technisch begaafde spelers als Frenkie de Jong en Memphis Depay. Dat hij tegen Polen buiten de wedstrijdselectie valt en op de tribune moet plaatsnemen, maakt hem niets uit. Hij geniet van ieder moment bij Oranje.

Zo vergaapt hij zich aan zijn hotelkamer in Warschau. Groot, luxe en vol kristallen glazen en lampen. Er is alleen geen wc, merkt hij als hij nodig moet. Noppert belt de receptie. Een medewerker legt hem uit dat als hij zijn hand tegen de glazen wand houdt, de badkamer zich vanzelf voor hem opent. Hij weet niet wat hij ziet.

Bij het thuisduel tegen België, drie dagen later in Amsterdam, zit hij wel bij de wedstrijdselectie. Het valt hem op hoe serieus en professioneel het eraan toegaat in de kleedkamer. Als Van Gaal praat, luistert iedereen. Noppert is die avond reservekeeper.

Beide duels worden gewonnen. En al heeft hij geen minuut gespeeld, hij realiseert zich dat hij het hoogtepunt van zijn onstuimige carrière heeft beleefd. Tijd om iets te drinken, denkt Noppert als hij zich heeft gedoucht. Precies zoals hij dat na iedere wedstrijd met Heerenveen doet.

Maar waar is iedereen?

De meeste internationals blijken al onderweg naar een hotel of naar Schiphol, vanwaar ze met privéjets terugvliegen naar huis. Verbaasd appt Noppert zijn ouders, die nog in het stadion zijn. Even later rijdt hij met ze mee naar het noorden. In zijn tas zit een wedstrijdshirt van Oranje en twee paar nieuwe voetbalschoenen. Rond middernacht zetten zijn ouders hem thuis af in Marum.

Zo zeker als hij drie weken eerder was dat hij niet zou worden opgeroepen voor Oranje, zo overtuigd is hij nu dat het bij de stage zal blijven. Daarom zet hij een uitgebreid bericht in de groepsapp van Oranje. „Ik heb deze week genoten van het niveau, de luxe die ik niet ken, maar vooral van jullie”, schrijft hij. „Voetballers krijgen vaak een stempel, mensen hebben een oordeel. Ik ook, maar ben erachter gekomen dat iedereen uniek is.” Om af te sluiten met: „Heren, nogmaals bedankt.”

Naar Qatar‘Ze zijn erin getrapt!’

Voor Louis van Gaal is het duidelijk: penalty’s zijn van doorslaggevend belang op eindtoernooien. Op het WK in 2014 in Brazilië maakte hij als bondscoach van Oranje naam met een spectaculaire keeperswissel in de kwartfinale tegen Costa Rica, waarna Nederland doorging na een strafschoppenserie. Een beslissing op gevoel.

In aanloop naar het WK in Qatar wil hij het oefenen van penalty’s verder professionaliseren. Daarom heeft hij de in Canada geboren Peter Murphy, die zich al jaren verdiept in het fenomeen, uitgenodigd om een presentatie te geven in Zeist.

De bondscoach, als altijd vergezeld door zijn keeperstrainer Frans Hoek, vindt bij Murphy de theoretische onderbouwing waarmee keepers de penaltynemers mogelijk in verlegenheid kunnen brengen. Het is bewezen dat je spelers kunt beïnvloeden als je weet welk persoonlijkheidsprofiel ze hebben, stelt Murphy. Interessant, vinden Van Gaal en Hoek.

In een paar weken tijd testen Murphy en zijn assistenten zes keepers, van wie Noppert de laatste is, op onder meer hun reactievermogen. Daarnaast meten ze hun sprongkracht en maximale reikwijdte. De uitkomsten zijn, naast de scoutingsrapporten van de doelmannen, een extra criterium waarop Van Gaal en Hoek hun keuze baseren.

De twee willen óók dat een keeper reageert op een strafschop, in plaats van te gokken op een hoek – wat veel keepers nog steeds doen. „Het is hier geen casino!” roept de bondscoach vaak. De achterliggende gedachte van Van Gaal: bij een goed genomen penalty ben je als keeper kansloos. Maar bij een matige bal heb je een kans als je snel reageert. Gokken verkleint dan de kans dat je de goeie hoek induikt.

De spelersbus van Heerenveen rijdt op zaterdagavond 5 november na de uitwedstrijd tegen Excelsior al op de A16 als de teammanager een appje krijgt van Andries Noppert. „Hé, waar zijn jullie?” De man kijkt er van op. Hij denkt bij het vertrek uit Rotterdam iedereen te hebben zien instappen. Maar Noppert, die net is opgenomen in de voorlopige WK-selectie van het Nederlands elftal, blijkt nog met een biertje in zijn hand in het spelershome van Excelsior te staan.

Hij steekt in goede vorm. Dat hij opnieuw op de groslijst voor Oranje staat, is een leuke bevestiging daarvan, maar hij verwacht dat anderen de voorkeur krijgen. Toch maakt Van Gaal drie dagen later bekend dat Noppert is geselecteerd voor het WK in Qatar. „Hij is de man in vorm”, zegt Van Gaal.

In de kleedkamer van Heerenveen klinkt die dag het Wilhelmus. Een verslaggever van Omrop Fryslân vraagt of hij rekent op speelminuten. „Dat denk ik niet”, antwoordt de doelman in het Fries. „Maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit.”

Zo denkt Van Gaal er ook over. „Als het meezit, kunnen we zomaar wereldkampioen worden”, houdt hij zijn staf voor. Degenen die al langer met hem werken, kunnen de zin dromen die daar steevast op volgt: „Het begin van succes is het gelóóf in succes.”

Bondscoach Louis van Gaal en keeper Andries Noppert tijdens een mediamoment van het Nederlands elftal op 6 december 2022 in Doha, Qatar.

Foto Koen van Weel/ANP

Op maandag 14 november meldt Noppert zich in Zeist. Op zijn kamer vindt hij dit keer niet alleen zijn Oranjekleding en dozen vol nieuwe voetbalschoenen. Op het bed liggen ook tal van cadeaus, waaronder een muziekbox, een koptelefoon en oortjes van een sponsor van Virgil van Dijk. Noppert stopt ze, met zijn eigen bagage, in een grote koffer, die ook voor hem klaarstaat. Dan ontdekt hij dat zijn vrouw een rammelaar van hun zoontje tussen zijn spullen heeft gestopt, als aandenken aan thuis. Het ontroert hem.

Louis van Gaal, die kampt met de gevolgen van prostaatkanker, maakt in zijn eerste speech duidelijk wat hij van iedereen verwacht en benadrukt dat het gaat om het collectief. „Voetbal is een téamsport.”

De bondscoach ontfermt zich met assistent Danny Blind over de twintig veldspelers. De drie doelmannen hebben te maken met keeperstrainer Frans Hoek. Remko Pasveer krijgt rugnummer 1, nummer 23 is voor Noppert.

In Qatar strijkt de Oranjeselectie neer in een vijfsterrenhotel. Noppert kijkt uit over de baai van Doha, Virgil van Dijk en Memphis Depay hebben hun eigen suite.

De Fries ervaart het Nederlands elftal als een plafond vol touwtjes waaraan hij zich kan optrekken. De faciliteiten zijn top, de ballen worden harder én zuiverder getrapt dan hij gewend is en het speltempo ligt veel hoger. Spelers schieten elkaar overal op het veld te hulp.

Exemplarisch is een bal die tijdens een trainingspartij precies over de verdediging heen wordt gelegd. Noppert verlaat zijn doel, maar de razendsnelle Jeremy Frimpong is eerder bij de bal. Het spel wordt meteen stilgelegd om de situatie te analyseren.

„Dit ging rapper dan ik had gedacht”, zegt Noppert. „Geen probleem”, zegt Virgil van Dijk. De aanvoerder legt uit dat hij voortaan zijn rechterhand naar Noppert op zal steken als hij niet uit hoeft te komen, als een stopteken. Dan zal Van Dijk de klus zelf klaren. Noppert is blij met de geboden hulp. Frans Hoek ziet het goedkeurend aan en complimenteert Noppert na de training met zijn spel.

Het valt Noppert op hoe serieus en allesbepalend het voetbal is voor de andere internationals. Ook buiten het veld staat hun leven volledig in het teken van presteren – voeding, verzorging, rusten. Noppert heeft zijn eigen ritme. Slapen doet hij ’s nachts. Terwijl de andere spelers ’s middags rusten, stiefelt de doelman door het hotel.

Op een middag belandt hij voor de koelkast in de gemeenschappelijke ruimte van de spelers op de begane grond van het hotel. Alleen maar water, moppert Noppert. „Wat sta je daar nou te klagen?”, hoort hij plots achter zich. Hij kijkt om. Het is Louis van Gaal. „Ik ben dat water wel zat”, zegt Noppert. „Wat drink je thuis?”, vraagt Van Gaal. Noppert wijst naar een andere koelkast in de ruimte. „Cola”, zegt hij. „Oké,” zegt Van Gaal. „Dan is dat vanaf nu jouw koelkast. Neem lekker een colaatje.” En weg is hij.

Het voorval maakt van de bondscoach een fascinerend figuur voor Noppert. De ene keer streng, het volgende moment familiair. Veel contact hebben ze niet. De ervaren Frans Hoek is zijn contactpersoon in de staf van Oranje.

Twee dagen voor de openingswedstrijd tegen Senegal vraagt de keeperstrainer aan Noppert of hij even tijd heeft. Hoek vertelt de doelman dat hij gaat starten in de openingswedstrijd tegen Senegal. Noppert heeft de staf tijdens de trainingen overtuigd.

Blij maar verrast neemt Noppert de lift terug naar zijn kamer. Daar belt hij zijn vrouw en zijn ouders, die al net zo blij zijn. Voor hij gaat slapen, grapt hij in de gezamenlijke app van zijn vriendengroep over zijn aanstaande debuut. Ze zijn er ingetrapt!, schrijft hij.

De poulefaseWat een poppenkast

Voor de doelman is er na een nacht slapen niets veranderd. Voor de buitenwacht zal dat anders zijn, weet de perschef van Oranje. Die bereidt Noppert bij een kop koffie voor op de lawine aan media-aandacht die aanstaande is. „Ze maken mij de pis niet lauw”, zegt Noppert. „Nee, ik denk ook dat jij geen mediatraining nodig hebt”, zegt de perschef. „Jij redt je wel.”

Pasveer en Bijlow, de andere twee keepers, reageren sportief en zeggen Noppert direct hun steun toe, net als de veldspelers. Virgil van Dijk, met wie hij een goede klik heeft, reikt hem opnieuw de hand. Speel de bal gewoon naar mij, als het kan, zegt hij.

Ook de nacht voor zijn debuut slaapt de doelman goed. Op weg naar het stadion neemt hij één gewoonte van zijn medespelers over. In de bus doet hij oordopjes in, het paar dat hij in Zeist heeft gekregen van de sponsor van Van Dijk. Hij luistert naar André Hazes en Italiaanse muziek.

Zijn telefoon stroomt dan al uren vol met berichten, onder wie van Sydney van Hooijdonk. „Je bent een echte baas, Drieske,” appt de Heerenveen-spits. „Echt niet normaal wat je doet. Trots op je, maatje.”

Noppert voelt een andere wedstrijdspanning dan normaal, zeker na het horen van het Wilhelmus, maar speelt die al snel van zich af. Hij zit lekker in de wedstrijd. Het valt hem tijdens het duel op dat er allerlei buizen aan het dak van het stadion zijn bevestigd. Dat moet voor de airconditioning zijn, denkt hij terwijl de wedstrijd zich voor hem voltrekt. Nederland wint en Noppert houdt in zijn debuut de nul.

Hij krijgt publiekelijk lof van de bondscoach. Andries Noppert is de nieuwe doelman van Oranje. In zijn geboorteplaats Joure siert zijn afbeelding de plaatselijke toren waaraan de ruim twee meter lange keeper zijn Friese bijnaam dankt: ‘De Tower fan de Jouwer’. Winkeliers verkopen hamburgers, tompouces en bier met zijn naam. In de fanshop van Heerenveen zijn de keepersshirts met zijn naam erop, die dat seizoen toevallig oranje zijn, niet aan te slepen.

In Qatar ontspannen de internationals zich rond het riante zwembad van het hotel. Eén van hen, Jeremie Frimpong, blijkt niet te kunnen zwemmen. „Ik leer het je wel”, zegt Noppert. Pas na een paar keer aandringen durft Frimpong het op een dag aan. Noppert, die overal in het bad kan staan, houdt zijn collega van Bayer Leverkusen drijvend. Even is Noppert de man die weet hoe het moet in plaats van degene die voor wie alles nieuw is. „Eerst de benen, dan je armen”, zegt hij.

Op de trainingen zijn de penalty’s een dagelijks terugkerend ritueel. De spelers moeten om de beurt vanaf de middenlijn aan komen lopen, om de realiteit van een strafschoppenserie zo goed mogelijk na te bootsen.

De keeper moet de strafschopnemers proberen te beïnvloeden volgens de theorie van Murphy. Bij een ‘horizontale speler’, zoals Frenkie de Jong, moet hij zich een paar seconden van links naar rechts verplaatsen over de doellijn terwijl de speler de bal op de stip legt en opkijkt. De armen van de doelman moeten daarbij horizontale bewegingen maken. Bij een ‘verticale speler’, zoals Ajacied Davy Klaassen, moet de keeper juist vanuit stilstand springen op de doellijn en zich met zijn armen zo lang mogelijk maken.

Het is slechts een kwestie van uitvoeren, benadrukt Frans Hoek. Om de keeper te helpen staat bondsarts Edwin Goedhart ter hoogte van de middenlijn met een lijst met daarop alle spelers en hun archetype. Bij een verticale speler houdt Goedhart zijn armen langs zijn lijf, bij een horizontale speler vouwt hij zijn armen opzichtig over elkaar.

Noppert hoort en ziet het allemaal aan en denkt: wat een poppenkast. Maar hij zegt er niets van.

Ook over het idee om zo lang mogelijk te wachten met duiken, heeft hij grote twijfels. „Staan en reageren”, is het credo van Hoek. Maar topspelers schieten zó hard en zuiver dat het er koddig uitziet als hij maar blijft wachten en dan pas naar een hoek gaat, denkt Noppert.

Anders dan de meeste internationals kijkt hij amper naar de andere WK-wedstrijden. Hij heeft er niet het geduld voor, noch de interesse. Dat gepraat over voetbal de hele dag. Uiteindelijk is het een kwestie van de mouwtjes opstropen en het gras opvreten met z’n allen, zegt Noppert. De internationals moeten er om lachen. Hij ligt goed in de groep.

Als tijdens één van de besprekingen van Van Gaal een stilte valt. fluistert Noppert achter zijn hand: „Er mag hier wel gelachen worden, toch?” Een aantal spelers kan het gezicht maar moeilijk in de plooi houden.

Andries Noppert voorafgaand aan de wedstrijd tussen Nederland en Ecuador op 25 november 2022.

Foto Koen van Weel/ANP

Hij geniet in Qatar het meest van de gezamenlijke activiteiten. In de avonduren speelt een groep van zo’n acht man vaak het voor hem onnavolgbare bordspel Avalon in de spelersruimte in het hotel. Xavi Simons en Frimpong tafeltennissen er samen. Noppert doet graag een racespel op een groot scherm. Hij voelt zich volkomen op zijn gemak.

In de poulefase gaat een groep van veertien spelers op een avond uit eten bij het internationaal befaamde Japanse restaurant Nobu. Er wordt veel gelachen. Noppert geniet, al had hij liever een stuk vlees gehad dan de exclusieve sushi.

Aan het einde van de avond leggen alle spelers hun accreditatiepassen van het WK op een grote schaal. Noppert volgt het voorbeeld, zonder te vragen naar het doel. Een serveerster trekt vervolgens telkens één kaart en hangt die om de nek van de betreffende speler.

Wanneer de schaal leeg begint te raken en de opwinding aan tafel stijgt, vraagt Noppert wat ze eigenlijk aan het doen zijn. Creditcardroulette, is de uitleg, waarbij degene wiens accreditatie als laatste overblijft zijn creditcard moet trekken. Meteen denkt hij: dan ben ik de lul. En dat klopt. De op één na laatste kaart is van spits Vincent Janssen. De rekening van 6.500 euro is voor Andries Noppert, tot grote hilariteit van zijn tafelgenoten.

De Fries laat zich niet kennen en pakt de bon. Hij loopt naar de wc en belt zijn vrouw. „Niet schrikken als je morgen naar de bankrekening kijkt”, zegt hij. „Ik ga ’m betalen, dan liggen we maar even krom.” Zover komt het niet. Janssen en Van Dijk betalen mee.

Het etentje tekent voor Noppert de vriendschappelijke sfeer bij Oranje. Zijn medespelers zijn veel rijker en beroemder dan hij, maar daar plagen ze hem niet mee. Integendeel, ze zijn oprecht geïnteresseerd in Noppert, die ook iets heeft wat zij al lang geleden zijn kwijtgeraakt: een relatief normaal leven. Wanneer de spelers doorhebben dat zijn vrouw niet zal overkomen voor één van de familiedagen tijdens het toernooi, vragen ze hem of er iets is. „Nee,” zegt hij. „Ze moet gewoon werken.”

Verschillende spelers zeggen in de loop van het toernooi tegen hem dat hij na moet denken over zijn carrière nu deze zo’n vlucht neemt. „Heb je een goede zaakwaarnemer?”, vraagt Daley Blind. „Iemand met internationale contacten?” Het is een goede vraag, realiseert Noppert zich. Zijn zaakwaarnemer is een half jaar eerder technisch directeur geworden bij Almere City. De man die nu zijn belangen behartigt, Roderik van de Kerkhof, kent hij nauwelijks, maar om hem nu aan de kant te zetten? Nee.

Wat Noppert ontgaat, is dat de man die hem nu moet zien te transfereren thuis in Beuningen niet naar zijn optredens in Qatar kijkt. In een interview met Omroep Gelderland vertelt Van de Kerkhof supertrots te zijn op de doelman, maar dat hij gaat wandelen tijdens de wedstrijden van Oranje. „Dat heeft te maken met een bepaalde spanning, die nu voor het eerst opkomt.”

De achtste finaleEen heimelijk gesprek met Pasveer en Bijlow

Nederland eindigt als poulewinnaar en treft in de achtste finale de Verenigde Staten. Oranje ontsnapt door een knappe redding van Noppert aan een vroege achterstand. „The giant Noppert makes the save”, zegt de commentator van de Amerikaanse tv. Memphis, Blind en Dumfries zorgen uiteindelijk voor een ruime overwinning. Nederland staat in de kwartfinale.

De sfeer is opgetogen in het Oranjekamp, ondanks het matige spel. De spelers ontspannen zich de dag na de wedstrijd. Tot zijn verrassing ziet Noppert hoe Frimpong ineens van de andere kant van het zwembad naar hem toe komt zwemmen. Daar klimt hij op de kant en bedankt Noppert voor zijn hulp.

Twee dagen voor de wedstrijd tegen Argentinië schuift het duo Van Dijk en Noppert aan voor een persconferentie. Ook deze keer gaan de vragen over het trainen door Oranje op penalty’s. „Dat doen we zo veel mogelijk, zodat we er klaar voor zijn”, zegt Van Dijk. „Maar dan nog, je moet het ook maar laten zien in een stadion met ruim tachtigduizend man.”

Een buitenlandse journalist vraagt Noppert hoe hij gaat reageren als Messi tegenover hem staat. „Dan zal ik er klaar voor zijn”, zegt de doelman. „Maar hij kan ook missen. Hij is een mens, net als wij.”

Ouders Lucie en Fokko Noppert voor de tv bij het debuut van hun zoon Andries.

Foto Martin de Jong

Dan zit het persmoment erop en schuift Noppert de twee stoelen weer netjes aan. In Joure glundert zijn moeder Lucie voor de tv van trots. Hebben we ’m toch goed opgevoed, denkt ze.

Wat Lucie Noppert niet weet, en Louis van Gaal en Frans Hoek evenmin, is dat haar zoon die dag een besluit heeft genomen. Hij wil met de wedstrijd op komst weten wat de voorkeurshoeken van de Argentijnen zijn, voor het geval het uitloopt op penalty’s. Een scenario waar hij voor de wedstrijd tegen Amerika níét over heeft nagedacht. Het tekent de oplopende druk in het keeperskamp van Oranje.

In de beïnvloedingstheorieën van Murphy heeft hij nooit geloofd. Binnenskamers noemt Noppert hem spottend ‘Eddie Murphy’, naar de beroemde Amerikaanse filmkomiek. Maar ook in de wens van Hoek en Van Gaal om te reageren op een penalty ziet hij niks. In zijn hoofd ziet hij zichzelf duiken terwijl de bal al achter hem ligt. Dat ga ik niet doen, denkt Noppert. Dat ziet er niet uit.

Het is een allesbepalend moment voor de door Van Gaal uitgedokterde strategie. „Het afgaan op hoe spelers eerder strafschoppen hebben genomen en daar een conclusie uit trekken, zorgt ervoor dat je bij de strafschoppen uit het hier en nu bent en gaat gokken”, zal Murphy na het WK aan Van Gaal mailen. Dat is precies wat Noppert van plan is.

Met Virgil van Dijk na de wedstrijd tegen de VS en tijdens een persconferentie.

Op de avond voor de wedstrijd komen de drie keepers in de besprekingsruimte op de begane grond van het hotel bijeen. Pasveer en Bijlow hebben op verzoek van Noppert ook de beelden van de belangrijkste penaltynemers van Argentinië bestudeerd en ieder een lijstje gemaakt met de voorkeurshoeken.

Die komen vrijwel volledig overeen met die van hem, ziet Noppert. Hij maakt met de hand een definitieve lijst en geeft die aan Pasveer. De Ajax-goalie heeft het beste handschrift, zal een net overzichtje maken en dat op een bidon plakken.

Noppert zegt niets tegen Frans Hoek. Hij ziet de noodzaak niet. Bovendien, denkt hij: over de uitkomsten van al die testen van Murphy heeft hij nooit meer iets gehoord. Laat staan dat Hoek hem ooit heeft gevraagd of hij er wel in gelooft.

Noppert vindt Hoek maar een praatjesmaker, een professor keeperskunde die doet alsof er maar één methode is. Op het idee om naar Louis van Gaal te stappen, komt Noppert niet.

De kwartfinaleNoppert gokt, zien Van Gaal en Hoek

De Argentijnen zijn in het met 88.000 toeschouwers uitverkochte stadion de betere spelers. Na een half uur komen ze op voorsprong, na zeventig minuten krijgen ze een penalty. Messi vertraagt zijn aanloop maximaal en blijft ondertussen naar Noppert kijken, die uiteindelijk voor zijn rechterhoek kiest. De Argentijnse wereldster schiet de bal onberispelijk in het linker zijnet achter de doelman. Oranje staat op de rand van uitschakeling.

Van Gaal brengt supersub Wout Weghorst in de ploeg. Die scoort al snel met zijn hoofd, waarna Nederland in de slotseconden nog een vrije trap krijgt op de rand van het Argentijnse strafschopgebied.

Noppert hoopt op een ingestudeerde variant. Dít is het moment daarvoor, denkt hij. Een gedachte die ook leeft bij de spelers aan de andere kant van het veld. Na een weergaloze assist staat Weghorst in positie. De spits scoort opnieuw: 2-2. De verlenging verandert daar niets aan. De strijd met Argentinië zal vanaf de stip worden beslist. Net als in 2014, denkt Van Gaal – toen in de halve finale.

Noppert loopt naar de zijlijn, waar Pasveer hem de met tape geprepareerde bidon overhandigt. Bijlow, de kleinste van de drie, pept Noppert op. Maar de Fries leeft inmiddels al in zijn eigen universum van opperste concentratie.

Noppert redt na een inzet van Lionel Messi tijdens Nederland – Argentinië.

Foto Abir Sultan/ANP/EPA

Hij ziet hoe Van Dijk, die ze op de training telkens in dezelfde bovenhoek schoot, nu mist. Zelf staat hij voor de tweede keer die middag oog in oog met Messi. Hij probeert de Argentijn te irriteren door in het Engels te zeggen dat hij weet in welke hoek de bal gaat komen. Messi reageert kortaf in het Spaans, een taal die Noppert niet beheerst. Wat doe ik hier eigenlijk?, schiet het door zijn hoofd. Ik kan beter in mijn hok gaan staan.

Peter Murphy en zijn team zien tot hun verbijstering op tv hoe Noppert in de fase dat hij Messi zou moeten afleiden met zijn rug naar de Argentijn staat. Hoe-is-het-mogelijk? Een gedachte die ook Van Gaal en Hoek bekruipt op het veld. Alles is besproken, getraind en voorbereid. Bondsarts Edwin Goedhart staat op zijn vaste plek met de door Murphy aangeleverde instructies per Argentijnse nemer: armen langs de zij of armen over elkaar, maar Noppert slaat geen acht op hem.

Noppert gokt, zien Van Gaal en Hoek. De twee kijken elkaar aan en denken hetzelfde: wat gebeurt hier? Noppert pakt er niet één, zijn Argentijnse collega Emiliano Martinez stopt er twee. Nederland ligt eruit.

De teleurstelling is intens. Er vloeien tranen in de kleedkamer, anderen staren wezenloos voor zich uit. Over de dramatische penaltyreeks zegt niemand iets.

Aanvoerder Van Dijk probeert na terugkomst in Nederland de pijn te verzachten. „Het is nog steeds onwerkelijk. Wat iedereen dacht en voelde: dit was ons WK. Dit zal nog wel even pijn doen”, schrijft hij in de groepsapp ‘Hollandse leeuwen’. „Wat een groep zijn wij. En dat is heel speciaal.”

Epiloog‘Alles ging hier feitelijk fout’

Noppert gaat, op voorspraak van zijn vrouw, met het gezin op vakantie naar Van der Valk in Apeldoorn. Maar van ontspannen zwemmen met zijn zoontje komt niets terecht. Iedereen wil iets van hem. Ook een dagje Deventer zit er niet in. Overal willen mensen met hem op de foto. Tien minuten na aankomst is het gezin terug bij de auto in de parkeergarage. „Dit werkt niet meer”, zegt hij tegen zijn vrouw.

Drie weken na de uitschakeling door Argentinië mailt Peter Murphy zijn gedetailleerde analyse van Nopperts optreden tijdens de strafschoppenserie aan Van Gaal en Hoek. Over de eerste vier penalty’s concludeert Murphy: „Alles ging hier feitelijk fout.”

Alleen bij de vijfde strafschop, van Lautaro Martinez, kroop Noppert in het hoofd van de nemer, schrijft Murphy. Maar van succesvolle afleiding is vervolgens geen sprake. Noppert verstoorde alleen „zijn eigen focus”.

De teleurstelling druipt van de pagina’s. „Vroeg beslissen en gokken, dat is wat bij Andries was te zien”, analyseert Murphy. „Op zijn bidon ontwaren we bij het uitvergroten van een foto rugnummers met daarachter een R of een L.”

Een maand na het WK, als zijn vrouw en zoontje al slapen, kijkt Noppert op een avond voor het eerst de strafschoppenserie terug. Hij wordt er niet blij van. Hij baalt vooral dat hij niet nóg meer zijn eigen plan heeft getrokken en puur zijn gevoel heeft gevolgd, zoals hij anders ook doet bij een penalty.

Om de zoete herinnering aan Oranje levend te houden, laat hij de datum van zijn Oranjedebuut in het Arabisch op zijn linker onderbeen tatoeëren.

Andries Noppert speelde vijf interlands voor Oranje, allemaal tijdens het WK in Qatar.

Zijn terugkeer bij Heerenveen is even wennen. Anders dan bij Oranje hangt aan het plafond geen enkel touwtje, terwijl hij voelt dat iedereen bij de club verwacht dat hij zijn WK-vorm doortrekt. Maar hij raakt geblesseerd, een transfer blijft uit. Dan neemt hij alsnog een nieuwe zaakwaarnemer.

Een ervaren scout van Ajax vraagt Danny Blind in het voorjaar van 2023 naar zijn analyse van Noppert. „Hij is betrouwbaar, allround en ook aan de bal ruim voldoende”, appt Blind terug. „Gouden jongen in de groep. Ik weet alleen niet hoe het qua fitheid is.”

Noppert voert een gesprek met Ajax, maar het komt niet tot een overgang. Ook de interesse van Manchester United en andere buitenlandse clubs wordt niet concreet. In september 2023 tekent hij een nieuw, verbeterd contract bij Heerenveen, tot 2027. De ‘Tower fan de Jouwer’ blijft in Friesland. Voor Oranje zal hij niet meer uitkomen. Het blijft bij de vijf interlands die hij op het WK in Qatar speelde.

Louis van Gaal zet zijn glas Chardonnay neer als hij, in mei 2026 op een Portugees terras, van NRC hoort wat er in de dagen voorafgaand aan de penaltyreeks in Qatar is gebeurd. „Ik vind Andries een geweldige jongen, iemand die normaal gesproken net als ik zegt wat hij denkt. Dus als hij het in Qatar niet eens was met mijn plan, had hij dat tóén tegen Frans Hoek moeten zeggen of naar mij moeten komen.”

Hoek zegt, bij een gesprek op zijn kantoor in het West-Friese Zwaag, bij de voorbereiding op de wedstrijden en in de evaluaties daarvan met Noppert te hebben gesproken over de theorie van Murphy en het plan van aanpak. „Ik heb daar in de beginfase van het toernooi wel twijfel over geproefd bij Andries, maar hij heeft nooit aangegeven van het plan te willen afwijken.”

Dat Noppert dat niet heeft gedaan, noemt Van Gaal „heel teleurstellend” en „een grote fout”. „Een speler hoeft het niet met me eens te zijn, maar dan moet hij het wel tegen me zeggen én het onderbouwen. Dan kan ik misschien best een keer mee gaan. Maar meestal niet, moet ik zeggen.”

De voormalig bondscoach noemt het „ongelofelijk” wat er is gebeurd. „We hebben zoveel aandacht besteed aan de penalty’s, ons plan wetenschappelijk onderbouwd, en dan loopt het verkeerd af omdat er drie keepers zijn die hun eigen plan trekken. Daar kan ik niet bij.”

Eind mei 2026 vertelt technisch manager van sc Heerenveen Johan Hansma in een podcast van Omrop Fryslân dat Andries Noppert transfervrij mag vertrekken bij de club, ondanks zijn doorlopende contract. „Andries verdient het om nog een transfer te maken.”