Is een strakke zwembroek echt hygiënischer?

Wie in Frankrijk naar het zwembad gaat, kan maar beter voorbereid zijn: jongens en mannen komen er niet meer in zonder een gladde, nauwsluitende zwembroek – ook wel bekend als een ‘Speedo’. De lekker nonchalante, wijde zwemshort is taboe. Die zou onhygiënischer zijn. Hoe zit dat dan?

Een team van microbiologen uit Frankrijk, Duitsland, Australië en Nederland heeft dit serieus onderzocht. Nou ja, serieus… de titel van hun studie luidt: ‘Hygiëne- en aantrekkelijkheidsconsequenties van Speedo’s versus zwemshorts’. Het is een zogeheten preprint: wel openbaar gemaakt, maar nog niet geaccepteerd door een tijdschrift.

„Tijdschriften weten niet zo goed wat ze ermee aan moeten”, zegt hoofdauteur Teun Bousema, hoogleraar epidemiologie van tropische infectieziekten aan het Radboudumc in Nijmegen. „Het is een serieus onderzoek, maar ja, we hebben het ook wel duidelijk met een knipoog opgeschreven.”

Eerst maar eens de hygiëne. De zorg van de Franse zwembadsector, legt Bousema uit, is niet zozeer wat er loskomt aan vuil of bacteriën van je lijf tijdens het zwemmen. „Het water stroomt gewoon langs je huid, en door de stof heen, welk type zwembroek je ook draagt”, zegt hij.

Waar het de Fransen wél om gaat, is het vuil dat zich in je zwemshort kan ophopen voordat je gaat zwemmen. „Veel mensen trekken zo’n zwembroek thuis al aan, of gebruiken hem in de vakantie als korte broek en lopen er de hele dag mee rond”, merkt Bousema op. Bij openluchtzwembaden zie je mensen ook vaak voetballen in hun zwemshort. „Of ze gaan naar het zwembad in een zwembroek waarin ze ook al in natuurwater hebben gezwommen.”

21 zwemmende onderzoekers

Zitten er in zo’n zwemshort dan werkelijk meer bacteriën dan in een Speedo? Jazeker. In een zogeheten cross-overopzet droegen 21 mannelijke onderzoekers – de auteurs zelf, en hun collega’s – beide typen zwemkleding. De zwemshorts bleken bij uitspoelen drie keer zoveel bacteriën af te geven als de Speedo’s. „Naar vuil hebben we niet gekeken”, zegt Bousema, „want dat zou het veel ingewikkelder hebben gemaakt. En we gaan ervan uit dat bacteriën de werkelijke zorg zijn.”

Maakt het dan uit, die hoeveelheid extra bacteriën in zo’n groot zwembad? Met andere woorden, is dit ‘klinisch relevant’? „Die vraag stelden wij onszelf ook”, zegt Bousema. „Hoeveel hoogleraren in een zwembroek heb je nodig om een zwembad tot een biohazard te maken? Nou: eigenlijk maar één. Ik ben zelf gaan zwemmen in een zwemshort in de Spiegelwaal bij Nijmegen, op een zomerdag waarop de zwemwaterkwaliteit zo slecht was dat zwemmen werd afgeraden. Wat er toen aan bacteriën in die ene zwembroek zat, zou het water van een standaard zwembad al over de hygiënenorm heen hebben gebracht.”

Natuurlijk bevatten de meeste zwembaden chloor, dat bacteriën doodt. Hoe snel dat gaat, hangt onder meer af van de hoeveelheid chloor, vuil en de zuurgraad. Of die extra bacteriën in de praktijk veel uitmaken, blijft dus onduidelijk.

Dan nog even de aantrekkelijkheid. De onderzoekers maakten geanonimiseerde foto’s van de deelnemers in beide soorten zwemkleding en lieten die beoordelen door 35 Franse en Italiaanse academici. „De Speedo scoorde duidelijk slechter dan de zwemshort”, zegt Bousema. „Ook als de deelnemers zichzelf beoordeelden. Die vonden zichzelf trouwens aantrekkelijker dan dat anderen hen vonden. Hoe hoger op de academische ladder, hoe meer ze zichzelf overschatten. Dat wisten we eigenlijk al, maar blijkbaar geldt het ook voor aantrekkelijkheid.”