Juridische bijstand in asielzaken onder nieuwe EU-migratiepact loopt nu al mis: afspraken met asieladvocaten tijdelijk stopgezet

Het Europese migratiepact is twee weken geleden ingegaan en met de allereerste asielaanvragen gaat het al mis: afspraken tussen asielzoekers en advocaten worden voorlopig opgeschort totdat er een oplossing is gevonden voor „logistieke problemen” van de afgelopen dagen. Dat schrijft de Raad voor Rechtsbijstand maandagavond in een verklaring. Die wijst op problemen waardoor asielzoekers die in de afgelopen weken aankwamen in Ter Apel niet aanwezig waren voor afspraken met hun advocaten. Dat zijn afspraken waar ze in een asielprocedure recht op hebben. Advocaten kwamen voor niets opdagen.

Asieladvocaat Bart Toemen zegt dat het „merendeel van de cliënten niet naar hun gesprek is gekomen”. De Raad spreekt van „veel gesprekken” die in de afgelopen dagen niet door zijn gegaan. „Ook de voortgang van deze asielprocedures komt hierdoor in gevaar”, staat in de verklaring.

Asielzoekers hebben uitnodigingen voor hun gesprek niet ontvangen, schrijft de Raad. Of er was geen vervoer geregeld om hen van aanmeldcentrum Ter Apel naar de aanmeldcentra Zevenaar (Gelderland) of Den Bosch te brengen, waar de gesprekken zouden plaatsvinden.

Ook gehoren die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) na het ingaan van het migratiepact afneemt, vinden in Zevenaar en Den Bosch plaats, schrijft de Raad. Of die afspraken wél kunnen doorgaan – of asielzoekers naar die afspraken wel vervoer krijgen en of gehoren doorgaan als er vooraf geen contact met een asieladvocaat is geweest – is niet duidelijk. De IND was maandagavond niet bereikbaar voor commentaar.

De rechtsbijstand in ‘migratiepactzaken’ wordt pas hervat wanneer „uitnodigingen wel op tijd bij de asielzoekers terechtkomen en het vervoer naar gesprekslocaties goed is geregeld”, schrijft de Raad. Er zijn gesprekken met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) om tot een oplossing te komen. „In afwachting van een reactie kan de RvR geen afspraken plannen voor rechtsbijstand bij de intake en nabespreking.” Het COA was maandagavond niet bereikbaar voor commentaar.

Volgens de regels van het migratiepact hebben asielzoekers op twee momenten contact met een advocaat: bij een intakegesprek en bij een nabespreking. De intake vindt twee dagen voor het gehoor bij de IND plaats. Tijdens dat gesprek beoordeelt een advocaat of hij of zij de asielzoeker kan bijstaan en mag een asielzoeker aangeven of ze liever een andere advocaat willen – wanneer een vrouw door een vrouw verdedigd wil worden, bijvoorbeeld. Bij de nabespreking kunnen eventuele fouten in het verslag van het gehoor worden gecorrigeerd.

Met medewerking van Andreas Kouwenhoven.