Met harde woorden vecht Solvinity, het bedrijf achter DigiD, het verbod op verkoop aan een Amerikaans bedrijf aan

Uit alle macht probeerden advocaten van Solvinity en zijn aandeelhouders maandag in de rechtbank Rotterdam het verbod van tafel te krijgen, waarmee het kabinet in mei de verkoop blokkeerde van het bedrijf aan een Amerikaanse onderneming. Solvinity beheert onder meer de technologie waarop de veelgebruikte inlogdienst DigiD en berichtenbox MijnOverheid draaien.

De voorzieningenrechter zal binnen twee weken uitspraak doen of hij ervan overtuigd is dat Solvinity een spoedeisend belang heeft bij opschorting van het verbod, en of het bedrijf aannemelijk heeft gemaakt dat het verbod „ernstig onrechtmatig” is. Wijst de rechter het verzoek tot schorsing af, dan kunnen Solvinity en zijn aandeelhouders hun hoop nog vestigen op de bezwaarprocedure die ze in gang hebben gezet, waarop het kabinet uiterlijk in september moet reageren.

In mei verbood staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit, D66) de verkoop van Solvinity aan het Amerikaanse Kyndryl. De beoogde overname zou „mogelijk een risico voor het publieke belang” vormen, aldus de staatssecretaris. Ze baseerde zich daarbij, schreef ze aan de Tweede Kamer, op een advies van het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) van het ministerie van Economische Zaken.

Volgens de advocaten van Solvinity „dringt het beeld zich op dat de staatssecretaris zich heeft laten meeslepen door de commotie in de media”. Tegen de achtergrond van de toenemende roep om digitale soevereiniteit in Europa, is in media en politiek sinds begin dit jaar veel aandacht geweest voor, en bezorgdheid geuit over, de mogelijkheid dat persoonlijke gegevens die burgers via DigiD delen door de voorgenomen overname in handen komen van de Amerikaanse overheid. Met DigiD kunnen burgers veilig online gegevens uitwisselen met onder meer de Belastingdienst, pensioenfondsen, zorgverzekeraars en overheden.

Solvinity en grootaandeelhouder Vitruvian Partners, een Brits private equity bedrijf, wilden zich niet zomaar bij het verbod neerleggen. Solvinity zei weliswaar „de zorgen die de overheid heeft geuit serieus te nemen”. Maar: „tegelijkertijd hebben wij helderheid nodig over de feitelijke en juridische grondslag van het besluit”, schreef het ter toelichting op de spoedprocedure bij de rechtbank.

Begin 2025 hebben de aandeelhouders van Solvinity „bij de overheid aangeklopt” met de vraag of zij Solvinity wilde verwerven, zei een van de advocaten van het bedrijf maandag in de Rotterdamse rechtbank. „Van die mogelijkheid heeft de overheid geen gebruik gemaakt.” In februari schreef toenmalig staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Eddie van Marum (BBB) in antwoord op Kamervragen van JA21 dat de overheid „als (grote) afnemer geïnformeerd was over het feit dat de eigenaar van Solvinity op zoek was naar een overnamekandidaat”, maar „niet heeft overwogen om Solvinity zelf over te nemen. Eigenaarschap van bedrijven is in principe een marktaangelegenheid”.

Ook overheidsinformatie

Niet alleen de vertrouwelijkheid van gevoelige gegevens van burgers via DigiD en berichtenbox MijnOverheid zijn in het geding als de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl zou doorgaan, betoogde de landsadvocaat maandag in de rechtszaal. Solvinity heeft ook „diepgaande toegang tot veel en (overwegend zeer) vertrouwelijke overheidsinformatie. Zo levert het Solvinity onder andere diensten aan het ministerie van Justitie en Veiligheid”.

Zo zouden „gegevens uit de strafrechtsketen en de rechtspraak” in handen van de Amerikaanse overheid kunnen raken. Op verzoek van zowel Solvinity als de landsadvocaat vond ruim de helft van de zitting in verband met de gevoeligheid van het dossier achter gesloten deuren plaats.

De rechter had drie partijen die eerder een proces tegen de overname van Solvinity hadden aangespannen de gelegenheid gegeven deze maandag ook deel te nemen aan (het open gedeelte van) de spoedprocedure die Solvinity tegen het verkoopverbod had aangespannen. Daardoor konden ook de stichtingen The Firewall (eerder dit jaar opgericht onder het motto ‘Sta op tegen Big Tech’), Privacy First en Human Rights in Finance hun bezwaren tegen de overname, en steun voor het verbod daarvan, naar voren brengen. Dat de beoogde koper van Solvinity, Kyndryl, zich niet had aangesloten bij het verzoek om schorsing van het verbod, noemde de advocaat van The Firewall en Privacy First „saillant”. „Kennelijk heeft de Amerikaanse koper zich al met het verbod van de staatssecretaris verzoend.”

Kyndryl, dat een afsplitsing is van IBM, heeft een groot contract met het Nederlandse ministerie van Defensie voor de modernisering van de IT-infrastructuur. Solvinity prees het Amerikaanse bedrijf – „een veilig huis” voor Solvinity en een gerenommeerde IT-dienstverlener – als een onderneming die actief is „tot in de haarvaten van de Nederlandse krijgsmacht”.  

De zorgen van de overheid zouden in goed overleg met verschillende maatregelen kunnen worden weggenomen, verzekerde Solvinity. Dat de overheid „plotseling in het Pinksterweekend een categorisch verbodsbesluit heeft genomen”, zou niet alleen onbegrijpelijk zijn, maar op het eerste gezicht ook „als onrechtmatig moeten worden aangemerkt”. Solvinity en zijn aandeelhouders zouden „geïntimideerd” zijn door het verbod, dat „onmiddellijke en dreigend onherstelbare gevolgen” voor het bedrijf zou hebben.