Moederbedrijf van Batavus en Koga ging ten onder in moordende concurrentie op Europese markt. Wat nu?

Een overname van de al jaren noodlijdende fietsfabrikant Accell leek nabij. De Aziatische branchegenoot Dutech had niet alleen interesse getoond, maar vorige maand zelfs al toestemming gekregen van mededingingsautoriteiten in Duitsland, Polen en Oostenrijk om het bedrijf over te nemen. Maar voor de buitenwereld totaal onverwachts vroeg Accell, bekend van merken als Batavus en Koga in Nederland, Raleigh in het Verenigd Koninkrijk en Lapierre- racefietsen uit Frankrijk, woensdag uitstel van betaling aan in meerdere landen.

Bewindvoerders in onder meer Nederland en het Verenigd Koninkrijk moeten in deze surséance samen met de bestuurders van Accell uitzoeken of er nog toekomst is voor het bedrijf als geheel of dat er belangstelling is om losse onderdelen over te nemen in de verschillende landen waar Accell actief is. Lukt dat niet, dan rest een boedelverkoop en faillissement.

Onlangs klapten de onderhandelingen met Dutech, woensdag volgde een gang naar de rechter. In een verklaring zei topman Jonas Nilsson „dat elke realistische mogelijkheid voor de toekomst van het bedrijf uitputtend is onderzocht en dat geen enkele heeft geresulteerd in een oplossing om het bedrijf in zijn huidige vorm voort te zetten.”

In april gaf Accell nog een update over zijn veranderingsprogramma, dat de titel ‘Ride to Win’ had gekregen. Daarin meldt het bedrijf nog dat het goed op streek was met de integratie van ontwikkeling en productie van fietsen. Door vermindering van het aantal fabrieken, distributiecentra en kantoren waren efficiëntie en productiviteit verhoogd. Nu was de tijd gekomen om nieuwe modellen van meer pan-Europese merken op de markt te brengen. Maar Accell, een van de grootste verkopers van fietsen en onderdelen in Europa, is nu de grote verliezer op die markt, waarin de concurrentie moordend was de afgelopen jaren.

Lees ook

Fietsenfabrikant Accell gaat op slappe markt verder, terwijl investeerder KKR miljoenenverlies neemt

Mislukte investering KKR

In februari was om die plannen mogelijk te maken de schuldenlast geherstructureerd door schulden af te schrijven en nieuw kapitaal ingebracht. Daarbij kwam het bedrijf in handen van schuldeisers, na een ongelukkige periode waarin investeringsmaatschappijen KKR en Teslin de eigenaren waren.

Zij haalden in 2021 Accell voor 1,1 miljard euro van de beurs in een periode dat door de coronapandemie de verkoop van fietsen – vooral van e-bikes – was geëxplodeerd. Een grote groeimarkt leek te zijn ontstaan. Tegelijkertijd had zich door de pandemie een grote verstoring van de levering van onderdelen – die grotendeels uit Azië komen – voorgedaan, waardoor veel bestelde fietsen niet konden worden geleverd.

Na afloop van de pandemie stortte de verkoop van fietsen in, terwijl de onderdelenstroom volop op gang kwam. Dochterbedrijven kwamen met grote voorraden fietsen te zitten, die met grote kortingen verkocht moesten worden. De verliezen stapelden zich op en daarmee nam de schuldenlast verder toe.

Die was al aanzienlijk. KKR en Teslin hadden een deel van hun aankoopbedrag als schuld op de balans gezet van Accell, dat daarmee deels zijn eigen overname financierde. Door aanhoudend tegenvallende resultaten werd die schuldenlast ondraagbaar. Aandeelhouders KKR en Teslin stortten kapitaal bij, terwijl zij bij crediteuren afdwongen dat zij een deel van hun schulden afschreven. Ook staken ze extra geld in het bedrijf toen in Nederland Accell een terugroepactie moest doen voor de bakfietsen van Babboe, waarvan de frames onbetrouwbaar bleken.

De omzet liep in die periode terug van 1,3 miljard in 2023 naar 1 miljard euro in 2024, het laatste jaar waarover een jaarverslag is gedeponeerd. Het nettoverlies liep op van 390 miljoen in 2023 naar 550 miljoen euro in 2024.

In februari van dit jaar hadden KKR en Teslin er genoeg van. Nog één keer deed KKR een onbekende storting en schreef het alle schulden af. Het totale verlies voor de Amerikaanse investeringsmaatschappij in deze mislukte investering liep zo op tot 1,8 miljard euro.

KKR en Teslin leverden hun aandelen in bij een groep van crediteuren, die zelf ook weer een flink deel van hun schulden moesten afschrijven. „Het was niet de bedoeling dat dit een eigenaarschap voor de lange termijn zou worden”, schreef Accell gisteren in de verklaring. 

Vermoedelijk was alweer een nieuwe storting van kapitaal nodig, omdat de schulden blijven oplopen. De fietsmarkt is in veel Europese landen nog steeds niet hersteld. Terwijl Accell grote stappen heeft gezet in het voorraadbeheer en weinig oude modellen nog kwijt moet, verkopen concurrenten nog steeds met korting modellen van voorgaande jaren. Zo kunnen ook bij Accell de winstmarges niet herstellen.

Vooral in Duitsland, de grootste markt voor Accell in Europa, is de markt nog steeds ernstig verstoord. Dutech is in die markt een grote concurrent en had daar door een samengaan voor meer rust kunnen zorgen. In 2024 behaalde Accell in Duitsland een omzet van 321 miljoen euro, een forse daling van de 455 miljoen een jaar eerder. In Nederland daalden de inkomsten in dat jaar van 281 naar 231 miljoen. In de rest van de Europa ging die daling van 526 naar 432 miljoen euro, waarbij een deel van die landen beleverd werden vanuit het Duitse dochterbedrijf.

Omdat de markten zich in 2025 niet herstelden, was het geduld van de schuldeisers nu waarschijnlijk op. Het ligt voor de hand dat zij onderling geen overeenstemming konden vinden over de oplossingen waarover is onderhandeld in de afgelopen maanden. Bewindvoerders proberen nu een oplossing af te dwingen.

Opknippen of boedelverkoop?

De grote vraag is wat die oplossing nog kan zijn. Bewindvoerders Thijs Hekman en Erik Schuurs waren donderdag nog niet bereikbaar voor commentaar. Ze zullen snel een antwoord moeten vinden op de vraag of zij wèl Accell als één concern kunnen behouden. Of dat ze beter dochterbedrijven kunnen verkopen of zelfs de boedel in lossere stukjes.

Een ontvlechting zal niet makkelijk zijn. Het bedrijf heeft de productie afgelopen tijd gecentraliseerd op één grote locatie, in Hongarije. Eindassemblage wordt in het Franse Dijon gedaan. In de auto-industrie is het al jaren gebruikelijk om zo vanuit één platform te werken en onder KKR en Teslin werd bewust die strategische weg ingeslagen. Via distributiecentra en lokale kantoren is Accell wel nog in vijftien landen actief, maar ook het aantal distributiecentra werd van 85 naar 28 teruggebracht. Het aantal werknemers nam van 2.900 in 2024 af naar zo’n 2.000 mensen nu.

De laatste Nederlandse fabriek, in Heerenveen, werd vorig jaar zomer gesloten. Fietsen van merken als Koga en Batavus komen sindsdien eveneens uit Hongarije, in Heerenveen bleef alleen een ontwikkelcentrum achter. Het van oorsprong Apeldoornse Sparta zou per 2028 al worden opgedoekt en opgaan in Batavus.

Lees ook

Fietsproductie van Batavus-moeder Accell verdwijnt uit Heerenveen

Het enige merk dat wel nog in Nederland gemaakt wordt, is meteen het grootste probleemgeval: het Amersfoortse Babboe. Verschillende bakfietsen bleken in 2024 onveilig onder meer omdat het frame zomaar kon breken. Bij een terugroepactie werden 20.000 exemplaren vervangen en keerden nog eens 10.000 fietsen voor reparatie terug naar de werkplaats. De totale kostenpost voor Accell: 125 miljoen euro. Volgens een woordvoerder van het fietsconcern is de terugroepactie inmiddels afgerond en hebben de huidige ontwikkelingen „daar geen invloed op”.

Dat neemt niet weg dat het bedrijf wel nog een claimzaak boven het hoofd hangt. Duizenden eigenaren die schade leden door de kapotte bakfietsen willen geld zien van Babboe en hebben zich verenigd in de Stichting Veilige Bakfiets. Die wil een collectieve schadevergoedingsprocedure opstarten maar gaf enkele weken geleden aan te vrezen dat er bij een (gedeeltelijke) overname van Babboe geen financiële middelen meer zijn om eventuele claims te betalen. Ook is ze bang dat belangrijke documenten over de mankementen verloren gaan bij een overname.

Lees ook

Hoe fietsfabrikant Accell aan de rand van de afgrond belandde door het debacle met Babboe-bakfietsen, én wist te ontsnappen

Toekomst Accell-onderdelen

De vraag is of zich kopers zullen melden voor afzonderlijke dochters. Wil de potentiële koper die de afgelopen tijd het meest serieus was, Dutech Holdings, die weg misschien nog bewandelen? Mogelijk concludeerde de investeerder dat het bedrijf als geheel wel erg grote verliezen draaide en wilde het daar niet voor opdraaien. Bij een faillissement kan het dan alsnog de meest winstgevende onderdelen of activiteiten uit bepaalde landen uit de boedel kopen. Mededingingsautoriteiten in Duitsland, Oostenrijk en Polen hebben immers al hun goedkeuring gegeven.

Een boedelverkoop zou wel eens waarschijnlijker kunnen zijn, omdat de bewindvoerders zo de hoogste opbrengsten voor schuldeisers kunnen binnenhalen. Dan doen ze los de voorraden fietsen van de hand, evenals de onderdelen in het magazijn, de fabrieken en zeker ook de licenties op de bekende merken aan de hoogste bieders. Van het oorspronkelijke bedrijf blijft dan niets meer over.

Als opkopers de voorraden fietsen voor een prikkie kopen en tegen spotprijzen op de markt brengen, kan dat op hun beurt weer de concurrenten van de Accell-merken in problemen brengen. De onrust in de Europese fietsmarkt zal met de teloorgang van de grote Nederlandse speler nog lang niet ten einde zijn.