Ook in het dieprode Texas klinkt tijdens ‘No Kings’-protest verzet tegen Trump. ‘Ik neem voor het eerst van mijn leven deel aan een demonstratie’

Op de rotonde rond de rechtbank in het centrum van de Texaanse stad Weatherford komt een auto tot stilstand. De waarschuwingslichten springen aan. Het duurt even voordat de passagiersdeur opengaat en eerst een wandelstok en dan Donald Treter (82) uitstapt. Treter, zo vertelt hij even later, is niet alleen slecht ter been, hij is blind aan zijn rechteroog en ziet met het linker nog maar 20 procent.

Toch neemt de veteraan vandaag „voor het eerst van mijn leven deel aan een demonstratie”: tegen president Donald Trump. „Ik heb het helemaal gehad”, zegt hij, terwijl hij zich schuifelend aansluit bij zo’n honderd anderen. „Met alles van deze regering, maar vooral met de onzinnige oorlog.”

Zaterdag bracht het derde ‘No Kings’-protest miljoenen Amerikanen op de been om te demonstreren tegen Trump. Ze gingen op meer dan drieduizend plekken de straat op tegen de president die zich gedraagt als monarch. Van St. Paul, buurstad van Minneapolis, waar Bruce Springsteen optrad, tot plaatsen als Weatherford, waar ruim tachtig procent van de kiezers in 2024 op Donald Trump stemde.

„Mijn buren zijn voor Trump”, vertelt Treter. „We zijn uiterst vriendelijk tegen elkaar, zolang we het niet over politiek hebben.” Het is fijn om vandaag onder gelijkgestemden te zijn, zegt hij. In Weatherford zijn dat, net als elders in het land, vooral witte vrouwen van middelbare leeftijd. Zij zijn de drijvende kracht achter deze demonstraties.

„Ik denk niet dat we hiermee grote veranderingen tot stand kunnen brengen”, zegt Treter. „Maar het is belangrijk om te laten zien hoe groot het verzet is tegen wat er gebeurt. En om mensen in dit rode gebied te laten zien dat er een alternatief is.”

Dat verzet is tegen van alles: de deportaties door vreemdelingenpolitie ICE, de aanvallen op de rechtsstaat, op de pers, de poging een restrictieve landelijke kieswet in te voeren, de sloop van een deel van het Witte Huis, bezuinigingen en, dit keer, de voor veel mensen onbegrijpelijke oorlog tegen Iran.

Lees ook

‘Trump heeft ons verraden.’ Op de conservatieve hoogmis zijn jongeren klaar met de president, zijn oorlog en met Israël

Treter diende in de jaren zestig als marinier in Cambodja, waar hij nog vóór de oorlog in Vietnam geheime missies uitvoerde. „Tot nu heeft Trump alle vreselijke dingen gedaan die hij zijn kiezers beloofde. Maar op dit moment breekt hij de belofte van ‘geen nieuwe oorlogen’. Het is ongelooflijk dat hij Iran aanvalt, zodat we het niet meer over de Epstein-files hebben”, zo is zijn overtuiging. De oorlog is volgens Treter duidelijk niet militair uitgedacht. „Want dan was voorbereidend werk gedaan om te zorgen dat de Straat van Hormuz niet zomaar kon worden afgesloten. We sturen er soldaten heen zonder game plan.”

Hier namens militairen

Bij vrijwel elk protest tegen Trump lopen veteranen rond die hun land dienden in eerdere gewapende conflicten. Meestal is hun oorlogservaring uit een ver verleden. Degenen die via petjes en protestborden hun militaire achtergrond delen, ook bij een protest in het nabijgelegen Fort Worth, zijn rond of boven de 70. In de vijftig kilometer tussen deze twee plaatsen ligt een militaire basis waar vooral reservisten werken. Tot nu toe zijn zij niet uitgezonden. Actief dienende militairen laten zich tijdens de demonstratie tegen Trump en zijn oorlog, begrijpelijkerwijs, niet zien.

Dan Brodle (69), bracht een jaar van zijn leven door als soldaat in de gedemilitariseerde zone tussen Noord- en Zuid-Korea, vertelt hij. „Ik weet hoe zenuwachtig vele militairen nu zijn: ze willen hun land dienen, maar knijpen ‘m dat hun eenheid naar het Midden-Oosten gestuurd zal worden. Ook al zijn ze nu allemaal MAGA” (Make America Great Again, een slogan van Trumps achterban). In zijn tijd, zegt hij, was het leger nog politiek gemengd, maar nu „melden zich alleen nog Republikeinen en immigranten aan” — die laatste categorie kan via het leger sneller staatsburger worden. „Niemand die nu dient durft verzet te bieden, dus het is des te belangrijker dat wij hier namens hen zijn.”

Het is onduidelijk of het aan het on-Texaanse koude en druilerige weer ligt, maar deze zaterdag zijn er minder demonstranten dan bij eerdere No Kings-protesten, zowel in Weatherford als Fort Worth. Marineveteraan Colon Gilbert (78), brak tijdens een militaire training zijn rug, zegt hij. De afgelopen maanden is hij vooral bezig om één van zijn zonen, „een Trump-fan”, te overtuigen dat het land de verkeerde kant opgaat. „Ik denk dat ik hem bijna zover heb”.

Ondanks de lagere opkomst, zijn de protesten in Noord-Texas belangrijk, zeggen de organisatoren. Bij de toeloop van de demonstratie in Fort Worth kunnen kiezers zich laten informeren en registreren om de volgende keer deel te nemen aan de verkiezingen. Want de midterms voor het Congres winnen in november, weten ze hier, doe je niet door tegenstanders te overtuigen, maar door meer anti-Trump mensen te mobiliseren. In Fort Worth won een Democraat recent een zetel in de Senaat van de staat. De oppositiepartij is optimistisch dat Texas in november een Democratische senator kan aanwijzen.

Vrees voor democratie

Bij het protest in Weatherford komt Donald Treter een andere veteraan tegen, die aan de andere kant staat. Daniel Nation (75) diende bijna een kwart van zijn leven in het leger. „Ik heb ervoor gevochten om hun demonstratierecht te verdedigen. Ik ben het niet met ze eens, maar ik ben blij dat ze hier kunnen zijn”, zegt de Trump-aanhanger die hier is als tegendemonstrant.

Zowel Nation als Treter hebben zich opgegeven om in november, als de tussentijdse verkiezingen plaatsvinden, te helpen met stemmen tellen. Want dat is, voor Trumps voor- en tegenstanders, het volgende strijdtoneel: kan straks elke Amerikaan die dat wil stemmen? En worden hun stemmen ook geteld? „Voor het eerst in mijn lange leven vrees ik echt voor onze democratie”, zegt Treter.