Op dit WK was iederéén welkom, beloofde de FIFA. Die toezegging blijkt nu al niets waard

Gianni Infantino beweerde het vorige zomer met de grootst mogelijke stelligheid. „Iedereen is volgend jaar welkom bij het WK in Canada, Mexico en de Verenigde Staten.” De president van wereldvoetbalbond FIFA, de organisator van het toernooi, hoorde er „veel misverstanden” over, zei hij tijdens de jaarvergadering van de Afrikaanse continentale bond CAF in augustus. „Het is goed om dat even recht te zetten.”

Het is natuurlijk onvermijdelijk dat fans te maken krijgen met een „proces dat ze moeten doorlopen voor een visum”, hield de Zwitserse voetbalbaas zijn publiek in de Keniaanse hoofdstad Nairobi voor. „Maar dat proces gaat vlotjes verlopen, en garandeert dat iedereen die zich kwalificeert [naar het WK] kan komen met fans”. Hij sprak van een toernooi dat „de wereld zal verenigingen”. Een gelegenheid die „teams en landen samenbrengt”.

Van die gastvrijheid is, nu het wereldkampioenschap op het punt van beginnen staat, voorlopig weinig te zien. Vrijwel elke dag verschijnen er berichten over buitenlandse bezoekers die bij de Amerikaanse douane worden tegengehouden of teruggestuurd.

Vooral reizigers uit landen waarvoor in de VS doorgaans een inreisverbod of flinke beperkingen gelden, hebben moeite om binnen te komen. Aymen Hussein, aanvaller van het Iraakse nationale voetbalelftal, werd afgelopen zaterdag zeven uur lang ondervraagd door de Amerikaanse grenspolitie voordat hij het land in mocht. De fotograaf die met het team meereisde, kwam het land niet in.

De Iraanse voetbalbond FFIRI liet dinsdag weten dat de toegangskaarten die ze had gekregen voor wedstrijden van het eigen elftal plotseling waren ingetrokken. Iran heeft al jaren een moeizame politieke relatie met de VS, een situatie die alleen maar is verslechterd sinds eind februari de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran begonnen.

Het Iraanse elftal besloot daarom eerder al de uitvalsbasis naar Mexico te verplaatsen, maar speelt zijn groepswedstrijden in Los Angeles en Seattle. Voor die eigen duels krijgt een nationale bond gewoonlijk 8 procent van alle beschikbare tickets, om zelf te verspreiden onder fans. Die verkoop was al begonnen, zegt de FFIRI, toen opeens bleek dat de kaarten ongeldig waren. Onduidelijk is wie daartoe heeft besloten, de FIFA liet aan de BBC weten dat ze werkt aan een oplossing.

Afgelopen weekend bleek eveneens dat weliswaar alle spelers van het Iraanse elftal een visum krijgen, maar dat de aanvraag van verschillende stafleden is afgewezen, waardoor ze niet meekunnen naar de groepsduels.

Vleierij

De inreisproblemen maken pijnlijk duidelijk dat de gebruikelijk FIFA-werkwijze om gastlanden en hun machthebbers zoveel mogelijk te pleasen in dit geval voorlopig niet het beoogde effect heeft. Traditioneel krijgt de wereldvoetbalbond in ruil voor complimenten én warme relaties de garantie dat voor spelers, stafleden, fans en organisatie de rode loper wordt uitgerold.

Vandaar ook dat FIFA-president Infantino al sinds de toewijzing van dit toernooi aan de VS nadrukkelijk het gezelschap opzocht van Trump. Hij beschreef de Amerikaanse president meermaals als „vriend”, bezocht zijn inauguratie in januari 2025 en opende met de FIFA een kantoor in de Trump Tower in New York. Nadat bleek dat de Amerikaanse president geen Nobelprijs voor de Vrede kreeg, verzon de FIFA een eigen vredesprijs om Trump te behagen. Hij kreeg die vorig jaar bij de loting voor het WK, een besluit dat wereldwijd leidde tot kritiek en hoon.

Aanvankelijk leek Infantino’s vleierij te werken. In het jaar voorafgaand aan het WK volgden toezeggingen dat WK-bezoekers uit landen die gewoonlijk de VS niet binnenkomen nu wel een visum konden krijgen, en dat de wachttijd voor aanvragen werd verkort. Nadrukkelijk werd toegezegd dat immigratiedienst ICE niet komt optreden rond stadions. En toen Infantino eind april eigenhandig aankondigde dat Iran aan het WK kon deelnemen, reageerde Trump een dag later mild. „Heeft Gianni dat gezegd? Hij is me er eentje”, lachte hij. Maar: „Als Gianni het zegt, dan ben ik akkoord.”

Inmiddels is dus duidelijk dat de onderlinge vriendschap grenzen kent, en dat Trump niet van plan is om het strenge immigratiebeleid op te schorten zodat de FIFA een zorgeloos voetbalfeest kan organiseren. Zelfs in het geval dat de getroffene aan de voetbalbond zelf verbonden is, zoals de Somalische scheidsrechter Omar Artan.

Scheidsrechter Omar Artan wordt toegejuicht door fans bij zijn terugkeer in Somalië.

Foto ANP / EPA

Hij werd een jaar geleden nog uitgeroepen tot de beste scheidsrechter van zijn continent, maar werd zaterdag door de douane in Miami geweigerd, omdat volgens de grensbewaking zijn screening problemen opleverde. Artan zelf ontkent dat, in gesprek met de New York Times. „Ik had de juiste papieren, de juiste visa.”

De FIFA legde zich meteen en zonder protest bij het besluit neer. In een korte reactie liet de bond weten dat ze „niet betrokken is bij de inreisprocedures van een gastland”. En dus ontbrak Artan een dag later, op de ontvangstbijeenkomst voor de scheids- en grensrechters die voor het WK zijn geselecteerd. Wel daar aanwezig, in een felroze sportshirt: FIFA-president Gianni Infantino. „We zijn hier om jullie te steunen”, benadrukte hij in een korte toespraak. „Ik sta aan jullie kant.”