Opkomstpercentage Utrecht om acht uur ongeveer zo hoog als totaal 2022, in Rotterdam al hoger

Een uur voordat de stembussen in Utrecht sloten, om acht uur, was het opkomstpercentage al ongeveer net zo hoog als de totale opkomst bij de recentste gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022: ruim 56 procent.

De laatste gemeenteraadsverkiezingen vonden plaats tijdens de coronapandemie. Mensen moesten toen nog een mondkapje dragen in het openbaar vervoer. De anderhalvemetermaatregel was al losgelaten, wel werden die verkiezingen uit voorzorg verspreid over drie dagen. Desondanks stemde slechts 51 procent van de stemgerechtigden. Een dieptepunt.

De populariteit van de gemeenteraadsverkiezingen loopt al veel langer terug. Sinds 1998 daalt de opkomst structureel. Gemeenten proberen met verscheidene initiatieven om een groter kiezerspubliek aan te spreken. In Helmond werden volwassen mbo’ers uitgenodigd om een raadsvergadering na te spelen. En in Rotterdam was er een silent disco bij een stemlokaal.

In de Havenstad had om half negen ’s avonds 39 procent van de kiesgerechtigden gestemd, in 2022 ging het om 38,9 procent van de Rotterdammers. Die opkomst was historisch laag. Daarom zei burgemeester Carola Schouten dinsdag „bereid te zijn” om van de Euromast te abseilen als het opkomstpercentage uit 2022 zou worden overschreden.

In Den Haag lag de opkomst om acht uur op 43 procent. Dat is vergelijkbaar met de totale opkomst in 2022.

Opiniepeiler Ipsos I&O meldde vorige week dat 61 procent van de ondervraagden de gang naar de stembus wil maken, maar de daadwerkelijke opkomst valt doorgaans lager uit.

Liveblog Gemeenteraadsverkiezingen 2026

Niet overal veel keus: in sommige gemeenten doen maar drie partijen mee | Het kleinste stembureau van Nederland is een Overijsselse huiskamer