Oud ijs, nieuwe waarschuwing: Prudhoe Dome in Groenland smolt volledig 7.000 jaar geleden

Onderzoekers hebben ontdekt dat de Prudhoe Dome-ijskap in noordwest-Groenland ongeveer 7.000 jaar geleden volledig verdwenen was tijdens een warmere periode in het Holoceen. Dat gebeurde bij temperaturen die naar schatting 3 tot 5 °C hoger waren dan vandaag, een niveau dat tegen 2100 bereikt kan worden bij sterke opwarming.

Aardwetenschappers ontdekten dat de Prudhoe Dome-ijskap in het noordwesten van Groenland, ondanks zijn huidige omvang, in het vroege Holoceen volledig verdwenen was. Het Holoceen is het huidige, relatief warme geologische tijdvak.

Analyse van gesteente- en sedimentkernen die uit ongeveer 510 meter dik ijs werden gehaald, laat zien dat de onderliggende bodem tussentijds tussen circa 6000 en 8200 jaar geleden bloot lag. Dat betekent dat de ijskap toen volledig was gesmolten, veel eerder dan tot nu toe werd aangenomen.

Een kwestie van tijd

Het onderzoek suggereert dat dit wegsmelten gebeurde toen globale temperaturen ongeveer 3 tot 5 graden Celsius hoger waren dan vandaag; een niveau dat volgens sommige klimaatmodellen rond het jaar 2100 gehaald zou kunnen worden bij sterke opwarming. Hoewel de Prudhoe Dome momenteel nog ongeveer 80 kilometer breed is en op sommige plaatsen tot 500 meter dik, laten de onderzoeksresultaten zien dat deze ijskap binnen driekwart eeuw volledig kan verdwijnen als de opwarming doorzet.

Volgens aardwetenschapper Jason Briner, PhD en hoogleraar aan het University at Buffalo College of Arts and Sciences, die leidinggaf aan het booronderzoek, kende het vroege Holoceen geen extreem warm klimaat. “Dus als de natuurlijke, milde klimaatverandering van die tijd de Prudhoe Dome heeft doen smelten en deze mogelijk duizenden jaren lang heeft doen terugtrekken, is het misschien slechts een kwestie van tijd voordat deze door de huidige door de mens veroorzaakte klimaatverandering weer begint af te brokkelen,” verklaart hij.

Doorbraak op het gebied van voorspellen van ijssmelting

De onderzoekers bestuderen de randen van de ijskap om te bepalen welke delen als eerste zullen afsmelten, en om zo beter te begrijpen welke kustgebieden het meest kwetsbaar zijn voor zeespiegelstijging door het smeltwater. “Rotsen en sediment onder de ijskap vertellen ons direct welke randen van de ijskap het meest kwetsbaar zijn, wat cruciaal is voor nauwkeurige lokale voorspellingen van de zeespiegel,” zegt Joerg Schaefer, onderzoeksprofessor aan het Lamont-Doherty Earth Observatory van Columbia University, medeleider van het booronderzoek. “Dit nieuwe wetenschapsgebied levert deze informatie via directe observaties en is een doorbraak op het gebied van het voorspellen van ijssmelting,” vervolgt hij.

Briner bevestigt het belang van booronderzoek in klimaatstudies: “We beschikken over zeer betrouwbare numerieke modellen die de snelheid van het smelten kunnen voorspellen, maar we willen ook echte, observationele gegevenspunten die ons onomstotelijk kunnen vertellen dat X hoeveelheid opwarming in het verleden heeft geleid tot X hoeveelheid verdwenen ijs.”

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: