Placebo-zanger Brian Molko wilde ‘met het volume op elf alle homofobe klootzakken verwarren’

1 dag geleden 3

Hij heeft het idee dankbaar gejat, geeft Brian Molko (53) eerlijk toe. De voorman van de Britse rockband Placebo las een interview met zijn idool Tricky waarin de triphopartiest en landgenoot klaagde over zijn eerste album Maxinquaye (1995). Terwijl iedereen die plaat zag als een klassieker, vond Tricky het maar niks. Hij was destijds veel te jong en naïef om het geluid dat in zijn hoofd zat in de studio te creëren. Na dertig jaar levenservaring en technische kennis ging hij dat karwei alsnog afmaken.

„Dat sprak me aan”, zegt Molko via een Zoom-verbinding vanaf zijn Spaanse vakantieadres. „Ik had precies dezelfde disfunctionele relatie met ons eerste album, dat veel mensen beschouwen als hun favoriete Placebo-plaat. En met het dertigjarig jubileum in het vooruitzicht dacht ik bij mezelf: wat een prachtig idee Tricky, als je het niet erg vindt, ga ik dit van je stelen.”

Vrijdag verscheen Placebo RE:CREATED, een herinterpretatie van het drie decennia oude debuut, waarvoor Molko de opnames afstofte, opnieuw mixte en verloren gewaande partijen en sporen in ere herstelde.

Maar voor hij aan daaraan durfde beginnen, moest hij eerst nog een belangrijke geestelijke blokkade overwinnen, bekent hij. „Ik had de plaat alleen al zeker tien jaar niet meer gehoord. Dus ik moest stoppen met er bang voor zijn en er daadwerkelijk naar gaan luisteren.”

En: viel dat mee of tegen?

„Ik vreesde dat het amateuristisch zou klinken, als een slecht ingespeelde demo op een cassettebandje ofzo. Maar ik vond het een fucking goede plaat, haha! Het klonk heel jeugdig, uitbundig, onstuimig, vol adrenaline. Ik dacht bij mezelf: welk spelletje hebben mijn gedachten al die tijd in godsnaam gespeeld? Ik realiseerde me dat ik die zogenaamd disfunctionele relatie met het album compleet zelf had verzonnen.

„Het heeft me weer een paar dingen geleerd over wat het betekent om een mens te zijn, hoe onbetrouwbaar herinneringen zijn en hoe we kunnen blijven hangen in geprojecteerde gevoelens. Maar ik wilde alsnog een soort director’s cut maken om de muziek eindelijk te laten klinken zoals ik het me altijd had voorgesteld.”

Was het terugluisteren ook een confrontatie met je vroegere zelf?

„Het was een tijd in mijn leven voordat ik volledig gecorrumpeerd raakte door de rock-’n-roll-levensstijl. Ik was toen nog een onschuldig, optimistisch en open persoon. Opeens bevonden we ons voor het eerst in een echte opnamestudio, waar onze idolen ook hadden opgenomen. We hadden het gevoel dat we iedereen voor de gek hadden gehouden en zaten maar te denken: wanneer komen ze erachter?

„Toen ik twee jaar eerder de universiteit uitliep, keek ik naar mijn diploma en wist zeker: het enige wat ik wil, is in een band zitten. Toen sloot ik een deal met mezelf: je gaat net zo lang liedjes schrijven totdat je een platencontract krijgt. Het was een zware en deprimerende tijd. Ik leefde van een werkloosheidsuitkering en speelde alléén maar gitaar.

„Na een jaar ploeteren kwam ik per ongeluk bassist Stefan Olsdal tegen in een metrostation. We besloten samen de band te beginnen. We waren allebei altijd en overal de buitenbeentjes, totdat we merkten dat de mensen die naar onze optredens kwamen kijken dat óók waren. Er groeide een soort stam die steeds groter werd. Ik weet niet of het doorzettingsvermogen was of ons lot, maar na een jaar kregen we een platencontract.”

Toen iemand me weer eens had uitgescholden voor homo dacht ik: laten we alle kracht van die belediging wegnemen door er juist een viering van te maken, een soort biseksueel volkslied

Waarom begon je jurken en make-up te dragen?

„De muziekscene was in de hoogtijdagen van de britpop vreselijk macho, heteronormatief en verdomd saai. We wilden met het volume op standje elf die klootzakken lekker provoceren en verwarren! Het mooie was dat de Oasis-fans in de zaal dan tegen elkaar zeiden: ‘Die chick op het podium ziet er lekker uit zeg! Die zou ik wel eens willen neuken!’ En dan hoorden ze vervolgens van onze fans: ‘Dat meisje op het podium heet Brian.’ Hahaha! Dan hadden ze het nodige aan zichzelf uit te leggen.

„Het was revolutionair. Wij waren destijds de enigen die aan cross dressing deden, al kwamen we natuurlijk uit een traditie van androgyne mentoren als David Bowie, Lou Reed en Iggy Pop. Er is nog steeds heel veel werk te doen als het gaat om het uitbannen van homofobie, misogynie en transfobie, maar in de vroege jaren negentig was het nog heftiger. We kregen heel veel haat en agressie te verduren.”

Dat werd de inspiratiebron voor jullie eerste hit ‘Nancy Boy’.

„Toen iemand me weer eens had uitgescholden voor homo dacht ik: laten we alle kracht van die belediging wegnemen door er juist een viering van te maken, een soort biseksueel volkslied. En raad eens? Tot onze stomme verbazing belandde het nummer boven in de Britse hitlijsten.”

Het is waarschijnlijk de eerste hit waarin glijmiddel wordt bezongen.

„De meeste tekst is in een half uur geschreven. Het was één grote woede-uitbarsting vol schandalige provocaties om mensen op te fokken. Later, toen het heel populair werd, begon ik me daaraan te storen. ‘Nancy Boy’ werd als het ware mijn ‘Creep’ van Radiohead. Ik vond dat ik betere teksten had geschreven en vond dat iedereen dáár naar moest luisteren, maar dat is de reactie van een verwend klein kind.

„Op het moment zelf konden we alleen maar blij zijn met ons momentje in de spotlight. Geniet er maar van, dachten we, het is zo weer voorbij. Maar het universum had andere plannen voor ons, want dertig jaar later zijn we er nog steeds.”

Lees het hele artikel