Simpel en goedkoop vingerhoedskruid blijkt enorm effectief tegen hartfalen, tonen Groningse onderzoekers aan

Letterlijk een dubbeltje per dag kost het medicijn tegen hartfalen, waarvan Groningse onderzoekers nu de werking hebben bevestigd. Niet gek dat het zo goedkoop is, want het komt uit een plantje dat we allemaal kennen: vingerhoedskruid. Daar zit digoxine in en dat zorgt ervoor dat mensen met hartfalen minder vaak overlijden.

Die conclusie komt uit drie onderzoeken onder leiding van UMCG-cardiologen Dirk Jan van Veldhuisen, Kevin Damman en Peter van der Meer.

Het vijfde medicijn

Ruim een half miljoen Nederlanders kampen met hartfalen en dat aantal zal door de vergrijzing alleen maar verder stijgen. Hun hart kan minder goed bloed rondpompen, waardoor ze last krijgen van benauwdheid en vermoeidheid. Ook belanden ze herhaaldelijk in het ziekenhuis door hun klachten. Patiënten worden nu behandeld met een combinatie van vier verschillende middelen. Al langer bestaat het idee dat digoxine het vijfde medicijn zou kunnen zijn. Nu bevestigt het onderzoek van het Groningse Universitair Medisch Centrum dat.

Plant of placebo

De cardiologen gaven 500 Nederlandse patiënten met hartfalen drie jaar lang naast hun reguliere behandeling een lage dosis digoxine. Nog eens 500 patiënten kregen een placebo. De sterfte en verergering van hartfalen namen met 19 procent af bij de groep die digoxine kreeg. Dit was echter niet statistisch significant. Door er twee eerdere onderzoeken bij te pakken, en dus een veel grotere groep patiënten, ontstond wel een significant effect. Het belangrijkste was dat het aantal ziekenhuisopnames met 25 procent afnam.

Leestip: Doorbraak in behandeling van hartfalen

Na het eerste onderzoek onder duizend patiënten en de daaropvolgende meta-analyse met twee eerdere studies, volgde er nog een derde onderzoek. Daarvoor werden 600 van de 1000 patiënten die wel of niet een placebo kregen, uitgebreider gevolgd. Er bleek iets opmerkelijks: de patiënten die digoxine kregen en er in de eerste zes weken mee moesten stoppen, kregen vaker klachten dan degenen die alleen maar een placebo hadden gehad. Dit was een indrukwekkend en verrassend effect, vonden de onderzoekers.

Goedkoop middel

Het allermooiste is misschien nog wel dat het middel zo ongelooflijk goedkoop is. Het kost nog geen 10 cent per dag, terwijl de normale medicijnen makkelijk een paar euro per dag kosten. Dat komt omdat het medicijn al eeuwenlang bestaat in de vorm van een plantje: vingerhoedskruid.

Maar wat doet dit plantje dan precies wat zo gunstig is voor mensen met hartfalen? Het vermindert ‘allerlei ongunstige compensatiemechanismen’ zoals de Groningse onderzoekers het noemen. Zo remt het stresshormonen zoals adrenaline, waardoor het hart het minder zwaar heeft. Het is wel belangrijk om een lage dosering te gebruiken. Een hoge dosis zorgt ervoor dat de hartspier meer samentrekt terwijl die juist beter ontlast kan worden.

Het middel is overigens niet helemaal nieuw. Ongeveer 15 procent van de patiënten krijgt al digoxine voorgeschreven. Dat is de laatste decennia geleidelijk minder geworden, omdat er andere medicijnen op de markt kwamen. De cardiologen verwachten dat dat nu gaat veranderen. Zij hopen dat digoxine weer vaker wordt voorgeschreven, omdat het effectief, veilig en goedkoop is.

Het advies is wel om vooral niet zelf vingerhoedskruid te gaan plukken. Je krijgt dan al snel te veel binnen en in een hoge dosis is de plant erg giftig.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: