Voetbalclubs in Delfland vrezen voor hun velden vanwege sproeiverbod: ‘Er groeit niks zonder water’

2 uren geleden 1

Na de laatste sproeibeurt vorige week dinsdag lag het hoofdveld van FC ’s-Gravenzande er nog twee dagen lang prachtig bij. Strak en groen als een biljartlaken en volledig bijgezaaid, vooral rond het doelgebied, om de sporen van het afgelopen seizoen uit te wissen.

Maar al op donderdag, de dag nadat het Hoogheemraadschap van Delfland alle bedrijven, inwoners en sportverenigingen had verboden water uit sloten, beken en kanalen te halen, zag John Jonk, de verenigingsmanager, de eerste bruingele vlekken ontstaan. Op de plekken waar de sproeier al niet veel water had gegeven, „want zo’n installatie verdeelt nooit gelijkmatig”. En na dit weekend trof hij, „vooral in het midden”, al hele stroken bruingeel gras.

En het sproeiverbod wordt gehandhaafd, dat merkte een club in Monster, dat de dag na ingaan tóch even had gesproeid. ‘Ze kregen gelijk commentaar van de controleurs’

En zo moet Jonk lijdzaam toezien hoe zijn grasmat, omgeven met tribunes die plek kunnen bieden aan drieduizend man, steeds verder uitdroogt en straks misschien wel sterft, zonder dat hij daar iets aan kan doen. Want FC ’s-Gravenzande, een club met 1.600 leden, onttrekt voor alle acht natuurgrasvelden het water uit een vijver op het sportcomplex en enkele sloten, wat dus verboden is vanwege de droogte. In de weer „met gietertjes” heeft geen nut. „Het gaat om zó veel water: we sproeien met warm weer op elk veld zeker drie keer per dag, 25 minuten per sproeibeurt.”

Een algeheel sproeiverbod: zo’n ingrijpende maatregel heeft ook Dick Hartman, al sinds 1991 op de Westlandse velden te vinden, nooit eerder meegemaakt. Er waren heus droge zomers, „maar dit?” Hartman is de secretaris van FeVoWest, een federatie van zestien voetbalverenigingen in de regio, en hoort de zorgen van meerdere clubs. „Ze hebben allemaal de zomer nodig om hun velden te renoveren en ze sproeien allemaal met slootwater. En als dat dan niet meer mag… er groeit niks zonder water.”

‘Vliegtickets en hotels’

Het hoofdveld van v.v. Lyra, uit De Lier, is deze zomer volledig afgegraven voor een nieuw sproeisysteem. Hartman: „Dat is nu één zandvlakte, moet opnieuw ingezaaid worden. Maar door gebrek aan water is de verwachting dat het hoofdveld pas in oktober beschikbaar zal zijn.”

Ook de gevolgen voor Hartmans eigen club, FC ’s-Gravenzande, zijn nog niet te overzien. Eind deze maand staat daar een groot, internationaal jeugdtoernooi op het programma, met teams van PSV, Chelsea en zelfs een club – Atlanta United – uit de VS. „Die hebben al vliegtickets en hotels geboekt.”

Het onttrekkingsverbod is volgens het hoogheemraadschap „hard nodig” om het beschikbare zoetwater zo lang mogelijk vast te houden om zo „schade aan dijken en natuur zoveel mogelijk te voorkomen”. Juist in Delfland, dat zich uitstrekt van gemeente Westland tot Den Haag, is het neerslagtekort groter dan elders, omdat de omgeving voor de aanvoer van zoetwater grotendeels afhankelijk is van de Rijn en die kampt met een historisch lage waterstand.

En dan geldt een verdringingsreeks: een rangorde die bepaalt welke functies als eerste water krijgen. Maar zelfs de tuinbouw krijgt geen uitzondering. En het verbod wordt gehandhaafd, dat merkte een voetbalclub in het verderop gelegen Monster, die de dag na het ingaan tóch even had gesproeid. „Per ongeluk”, zegt Hartman. „Ze kregen gelijk commentaar van de controleurs.”

Ook clubs elders in het land maken zich zorgen, maar een beeld van de effecten van de droogte ontbreekt. „We zijn nog bezig dat in kaart te brengen, samen met de KNVB”, zegt Cor Verbree-Geerman, voorzitter van Belangenorganisatie Amateur Voetbalverenigingen, die met 1.400 verenigingen ongeveer de helft van alle clubs vertegenwoordigt – en daarmee zo’n 5.600 voetbalvelden.

Een tiende is kunstgras

Verdroging speelt lang niet bij alle verenigingen, zegt Verbree-Geerman. Een deel van de clubs heeft een eigen waterbron. Ook geldt lang niet overal in Nederland een onttrekkingsverbod. En van de voetbalvelden is een tiende kunstgras. Al is het een misverstand, zegt Verbree-Geerman, dat kunstgras geen besproeiing nodig heeft. „Natuurlijk wel veel minder.”

Een volgroeide mat kan bovendien best wat hebben, zegt Arno Harmsen van GrasMeesters, dat voetbalverenigingen adviseert over hun gras. „Bij goed onderhoud, zeker op kleigrond, kan gras een periode van droogte best lang overleven.” Dan is de bovenlaag bruin maar zijn de wortels nog levend „en komt het gras vaak wel weer terug”.

En in kunstgras ziet Harmsen de oplossing niet, want al dat plastic maakt de omgeving alleen maar heter

Acht weken van droogte kan gras overleven, zegt Harmsen. „Maar nu zitten we al op tien weken en het einde is nog niet in zicht.” Dat betekent overwerk voor alle sportveldbeheerders in Nederland. Bijzaaien en sproeien, „je moet er continu mee bezig blijven”. En in kunstgras ziet Harmsen de oplossing niet, want al dat plastic maakt de omgeving alleen maar heter. „Terwijl we juist meer groen willen om het land klimaatbestendiger te maken.”

Dan toch maar even stiekem de sproeier aan bij FC ’s-Gravenzande? Zou prima kunnen, zegt Jonk, de verenigingsmanager. „De waterstand in onze vijver en in de sloten is niet lager dan anders.” Dat maakt het extra lastig om aan de vrijwilligers uit te leggen. „Die hebben daar wel vragen bij. Maar goed, ik kan de risico’s niet beoordelen. En ik snap wel: een mogelijke dijkdoorbraak heeft de prioriteit.”