Waarom deze nieuw ontdekte gekko uit Vietnam zo belangrijk is

In een natuurgebied in Vietnam hebben onderzoekers een nieuwe gekkosoort gevonden. De vondst laat zien hoeveel verborgen leven daar nog schuilt.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Onderzoekers hebben in het noordwesten van Vietnam een nieuwe gekkosoort ontdekt. De soort heeft de naam Hemiphyllodactylus ziegleri gekregen en is gevonden in het Copia Nature Reserve in de provincie Son La. Daarmee komt het aantal bekende soorten binnen dit geslacht nu op 73.

Volgens de onderzoekers is het vrij zeldzaam om een nieuwe Hemiphyllodactylus-soort te vinden. Dat komt vooral doordat de dieren klein zijn, zich goed verstoppen en vaak sterk op elkaar lijken. Doordat DNA-onderzoeksmethoden de afgelopen jaren steeds efficiënter en effectiever zijn geworden zijn daardoor veel soorten pas vrij recent herkend en beschreven. Daaruit blijkt Vietnam een echte hotspot te zijn voor het geslacht: met deze vondst staat de teller in het land nu op twaalf soorten van dit geslacht. Het onderzoek is te vinden in ZooKeys.

Klein leefgebied

De nieuwe gekkosoort werd al in 2013 en 2014 gevonden tijdens het uitvoeren van veldwerk. De dieren werden destijds ’s avonds aangetroffen op kalkstenen rotsen en zelfs op een elektriciteitspaal in een maïsveld, op ongeveer één tot tweeënhalve meter boven de grond. Tot nu toe is de soort alleen bekend van deze ene plek in het Copia Nature Reserve. Dat maakt de ontdekking mogelijk extra bijzonder: volgens de onderzoekers is het waarschijnlijk dat de soort een heel klein leefgebied heeft van onder de 50 vierkante kilometer.

Leestip: Wetenschappers ontdekken verrassend ‘zesde zintuig’ bij gekko’s

Om zeker te weten dat het echt om een nieuwe soort ging combineerden ze meerdere onderzoeksmethoden. Eerst vergeleken ze het DNA van vier dieren uit het Copia Nature Reserve met dat van tientallen verwante soorten. Uit die analyse bleek dat de dieren uit het Copia Nature Reserve genetisch duidelijk afwijken van andere soorten binnen dezelfde groep.

Daarna bekeken de onderzoekers ook het uiterlijk van de soort. Ze maten onder meer de lengte van de kop en het lichaam en telden het aantal schubrijen, poriën en teenlamellen. Volgens het onderzoek leverden de gevonden verschillen in zowel het uiterlijk als het DNA samengevat genoeg bewijs op dat het echt om een nieuwe soort gaat.

Eerbetoon aan Thomas Ziegler

De nieuwe soort is vernoemd naar professor Thomas Ziegler, een herpetoloog en natuurbeschermer die veel werk heeft verricht in Zuidoost-Azië. Herpetologen bestuderen reptielen en amfibieën. Volgens de onderzoekers heeft Ziegler tijdens zijn carrière van meer dan dertig jaar een grote bijdrage geleverd aan onderzoeken naar hagedissen, slangen, schildpadden, salamanders en kikkers. Ook werkte hij mee aan de beschrijving van zeven soorten uit dit gekkogeslacht in Vietnam. De naam van de nieuwe soort is dus ook bedoeld als een eerbetoon aan zijn jarenlange inzet voor de bescherming van dieren in de regio.

De ontdekking is relevant omdat ze opnieuw laat zien hoe rijk kalksteenlandschappen zijn aan verborgen biodiversiteit. Zulke gebieden, ook wel karstgebieden genoemd, bestaan uit poreus kalksteen met grotten, spleten en steile rotsen. Voor veel kleine dieren vormen die plekken een ideaal leefgebied. Tegelijkertijd zijn deze soorten vaak moeilijk te vinden en moeilijk van elkaar te onderscheiden. Daardoor kan de echte soortenrijkdom in zo’n gebied lange tijd verborgen blijven. De onderzoekers denken dan ook dat de huidige indeling van dit gekkogeslacht de werkelijke diversiteit nog steeds zwaar onderschat.

Daar komt nog iets bij: het gebied waar H. ziegleri leeft staat flink onder druk. In en rond het leefgebied worden veel wegen gebouwd en veel bomen gekapt. Daarom willen de onderzoekers de nieuwe soort zoveel mogelijk beschermen. Omdat er echter nog te weinig bekend is over de grootte van de populatie adviseren de onderzoekers voorlopig de IUCN-status “Data Deficient”. Dat betekent dat wordt erkend dat een soort bestaat, alhoewel er nog te weinig gegevens zijn om goed kunnen te bepalen hoe bedreigd een soort precies is.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Gekko ontdekt die overdag praktisch onzichtbaar is en Gekko’s herkennen hun eigen geur en die van soortgenoten: ze zijn veel slimmer dan gedacht . Of lees dit artikel: Harde crash doet gekko weinig – en onderzoekers kunnen dat nu verklaren .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: