Waarom misinformatie over zonnebrandcrème zo goed scoort op TikTok

Zonnebrandcrème is de laatste jaren een veelbesproken onderwerp op sociale media. Op platforms als TikTok wordt het gepresenteerd als onmisbaar onderdeel van een skincare-routine, duiken trends op zoals “zonnebrand-tattoos”, en circuleren tegelijkertijd claims dat het middel overbodig of zelfs schadelijk zou zijn. Opvallend genoeg zijn het juist de video’s met misinformatie die de meeste aandacht trekken.

Onderzoekers van de universiteit van Alberta analyseerden bijna duizend van de meest bekeken TikTok-video’s met populaire hashtags zoals #sunscreen, #spf en #sunprotection. Daaruit bleek dat de overgrote meerderheid (86,8%) zonnebrandcrème promootte. Slechts een klein deel (ongeveer 6%) bevatte kritiek of twijfelachtige claims, zoals dat zonnebrandcrème schadelijk zou zijn, kanker veroorzaakt of de opname van vitamine D blokkeert.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Opvallend was dat slechts 6% van alle video’s expliciet het belang van zonnebrandcrème bij het voorkomen van huidkanker benadrukte. De focus lag veel vaker op cosmetische voordelen, zoals een mooie huid of anti-aging-effecten.

De kracht van controversie

Hoewel misinformatie dus relatief zeldzaam is, blijkt die content wel bijzonder effectief in het trekken van aandacht. Video’s met kritische of negatieve claims over zonnebrandcrème kregen gemiddeld meer likes, reacties en shares dan video’s die het product positief beschreven.

Volgens de onderzoekers past dit in een breder patroon op sociale media: controversiële, schokkende of tegendraadse berichten hebben vaak een grotere kans om viraal te gaan dan genuanceerde of wetenschappelijk onderbouwde informatie.

Waarom dit belangrijk is

Dit is zorgwekkend, omdat het aantal huidkankergevallen wereldwijd toeneemt en zonnebrandcrème een van de belangrijkste en meest toegankelijke middelen is om dit te voorkomen. Volksgezondheidsorganisaties waarschuwen daarom al langer voor misinformatie online, zoals beweringen dat zonnebrandcrème giftig zou zijn of juist schadelijker dan zonlicht zelf. Zulke claims worden door wetenschappelijk onderzoek totaal niet ondersteund.

Leestip: Terwijl het aantal mensen dat zonnebrandcrème gebruikt stijgt, neemt ook het aantal mensen met huidkanker toe: hoe zit dat?

Een gemiste kans voor voorlichting

De studie laat ook zien dat er op TikTok nog veel ruimte is voor betere gezondheidsvoorlichting. In veel video’s die zonnebrandcrème promoten, gaat het vooral over beauty en skincare. De medische kant, namelijk bescherming tegen huidkanker, blijft vaak onderbelicht. Volgens de onderzoekers is dat een gemiste kans, zeker op een platform met miljoenen jonge gebruikers.

Uiteindelijk laat de studie zien dat niet de hoeveelheid misinformatie het grootste probleem is, maar de aandacht die zulke berichten krijgen. Juist doordat misleidende claims relatief veel reacties, likes en gedeelde berichten opleveren, kunnen ze een vertekend beeld geven van de wetenschap rond zonnebrandcrème.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: