‘6,77 kilo, nee 6,75 of 6,78’, meet wielerunie UCI. Nee hoor, de fiets van Wiebes is ‘6,85 of 6,83’, zegt haar ploeg

Middenin de massasprint even rustig omkijken waar de concurrentie blijft, geen vuiltje aan de lucht voor Lorena Wiebes. Openingsrit van de Giro d’Italia Women 2026, 138 kilometer van Cesenatico naar Ravenna, op de snelste sprinter van het peloton staat deze zaterdagmiddag weer eens geen maat. Ruim voor op de Italiaanse Elisa Balsamo flitst ze in haar rood-wit-blauwe trui juichend over de eindstreep. Haar trui mag Wiebes (27) inruilen voor het felbegeerde roze, als eerste leider in de Giro. Prachtige podiumceremonie met roze confetti overal.

Maar dan volgt zaterdagavond, een paar uur na haar dubbelslag, ineens een persbericht van de Giro-organisatie. Wiebes wordt uit de wedstrijd gezet vanwege overtreding van ‘artikel 2.12.007 – 2.2’ van de internationale wielerunie UCI: gebruik maken van een fiets die niet voldoet aan de regels, specifiek niet aan de voorschriften voor wat betreft het minimale gewicht. De Nederlands kampioen moet naar huis, ritwinst en roze trui gaan naar Balsamo. Vier vragen over een rel in het voruwenpeloton.

1Hoe zijn de regels?

De UCI heeft de regels voor fietsen en uitrusting uitvoerig omschreven in een reglement voor Equipment. Een belangrijke eis hierbij is dat de fiets tijdens de wedstrijd ten minste „6,800 kilogram” moet wegen – dit is zonder bidon of fietscomputertje. De UCI weegt bij topwedstrijden direct na afloop steekproefsgewijs fietsen, waarbij altijd ook die van de winnaar. Daarnaast controleert de wielerunie voorafgaand aan de koers, op eventueel verborgen motortjes en de afmetingen van onder meer frame, stuurbreedte en zadelpen.

Hoe serieus de UCI de technische reglementen neemt, bleek bijvoorbeeld toen begin mei de Nederlandse renner Jan-Willem van Schip na eerdere technische overtredingen uit de Ronde van Griekenland werd gezet omdat hij zijn stuur op een foutieve manier zou hebben vastgehouden. Ook in het geval van een te lichte fiets is het UCI-reglement onverbiddelijk: uitsluiting.

2Hoe kan dit een toprenner als Wiebes overkomen?

SD Worx-Protime, de ploeg van Wiebes, reageerde verbijsterd op de uitsluiting van de sprinter en betwist de fietsweging van de jury. „Volgens de jury woog de fiets 6,78 kilogram en voldeed deze daarmee niet aan de door de UCI vastgestelde ondergrens van 6,8 kilogram”, stelt de ploeg in een persverklaring.

Volgens ploegleider Danny Stam was de fiets van Wiebes na de ritwinst in Ravenna meerdere keren gewogen door de jury en kwam daar telkens een andere uitslag uit. „Eerst 6,77, dertig gram te weinig, toen 6,75 en een keer 6,78”, vertelde hij voor de camera van de NOS. Zelf had de ploeg de fiets ook gewogen, met als uitkomsten „6,85” en „6,83”, dus niet te licht, volgens Stam.

Alle topteams rijden tegenwoordig op fietsen met een superlicht frame van carbon, die door de mecaniciens worden afgemonteerd met voldoende zware onderdelen om alsnog aan de gewichtslimiet te voldoen. Is daar in dit geval iets misgegaan? Volgens SD Worx-Protime reed Wiebes op dezelfde fiets als bij andere koersen dit seizoen, en is die „steeds op dezelfde manier afgemonteerd.” Wiebes heeft op deze fiets veel gewonnen en is steeds goed door de controle gekomen, stelt het team.

3Waarom direct de Giro uit gezet?

De UCI stelt dat met alle technologische vooruitgang strenge regels nodig zijn in het belang van „de veiligheid van de renners en een eerlijke competitie”. Wiebes’ eigen team noemt de diskwalificatie „een buitengewoon zware sanctie” en wijst er op dat het geringe gewichtsverschil nauwelijks voordeel oplevert, zeker niet in een vlakke sprint die Wiebes „met drie fietslengtes wist te winnen”.

Ter vergelijking: in 2004 ontstond vlak voor de start van een klimtijdrit naar Alpe d’Huez commotie omdat de fiets van geletruidrager Lance Armstrong „20 gram” te licht bleek. Bergop maakt gewicht wel een groot verschil. „Ik heb de cassette met tandwielen vervangen door een zwaardere en haalde juist op tijd het vereiste gewicht”, onthulde mecanicien Chris Van Roosbroeck in 2006 in NRC.

4Hoe gaat dit verder?

Wiebes, die deze Giro had gehoopt op een aantal ritzeges en wellicht de puntentrui, zit inmiddels verslagen thuis. Ploegleider Stam zet het incident „even in de parkeerstand”, zei hij tegen de NOS en richt zich met de overgebleven renners op het vervolg van de Giro, die tot aanstaande zondag duurt.

Teambaas Erwin Janssen kondigde bij de NOS aan dat SD Worx-Protime zich beraadt op stappen tegen de UCI: „Het zal wel moeilijk worden, maar we kunnen dit niet zomaar laten gaan.” En de Italiaanse Balsamo won zondag, zonder Wiebes, in een massasprint de tweede etappe – en behoudt de roze trui.