Bindend studieadvies werkt averechts, blijkt uit grootste onderzoek tot dusver

Uit nieuw onderzoek, dat is gepubliceerd in economievakblad ESB, blijkt dat het bindend studieadvies (bsa) niet leidt tot meer afgestudeerden. Sterker nog: de kans dat een student uiteindelijk een universitair diploma haalt, daalde door de invoering van het bsa licht.

Een op de vijf universiteitsstudenten wordt jaarlijks van hun opleiding uitgesloten door het bsa, dat sinds 2014 bij vrijwel alle universitaire studierichtingen geldt. Het idee van universiteiten is dat studenten door het bsa harder studeren en dat studenten die niet geschikt zijn voor de opleiding eerder overstappen naar een studie die beter bij hen past. Daardoor zouden meer studenten afstuderen en zou de studieduur korter worden.

Uit het onderzoek blijkt ook dat het bsa niet zorgt voor een kortere studieduur. De helft van de uitvallers zou hun studie statistisch gezien ook afronden als er geen bsa was. Bovendien zorgen de uitgevallen studenten niet voor minder werkdruk bij universiteiten: wanneer zij uitvallen, kiezen ze vaak voor een andere studie, met meer administratie als gevolg.

Psychische klachten

Het onderzoek is het grootste onderzoek tot nu toe naar dit onderwerp. Voor het onderzoek werden CBS-gegevens van ruim 712.000 universitaire studenten van 351 Nederlandse opleidingen geanalyseerd, over de periode van 1994 tot 2014. Dat is de periode waarin steeds meer opleidingen het bsa invoerden.

Volgens Sander de Vries, promovendus in toegepaste micro-economie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en uitvoerder van dit onderzoek, was deze aanpak nodig omdat er ondanks jarenlange discussie „nauwelijks grootschalig en causaal onderzoek naar de werkelijke effecten” was verricht. „Het bsa is jarenlang verdedigd met het idee dat het studiesucces bevordert, maar de data laten zien dat dat niet klopt”, aldus De Vries.

De laatste jaren klonk steeds luider dat het bsa, waarvan de norm per universiteit verschilt, de druk op studenten zo verhoogt dat zij psychische klachten ontwikkelen. Toenmalig minister van Onderwijs Robbert Dijkgraaf (D66) kondigde in 2023 aan dat hij de bsa-norm wilde verlagen naar 30 van de 60 studiepunten. De universiteiten kwamen echter in opstand, terwijl die aanvankelijk nog terughoudend waren bij het invoeren van het bsa. Zij noemden het destijds een cruciaal instrument om het studiesucces te verhogen. Het kabinet-Schoof besloot daarop dat de voorgenomen verlaging van de bsa-norm niet doorging.