Burgemeester Marcouch over omstreden concerten Ye in Arnhem: ‘Als je iets wil verbieden, doen we dat door te begrenzen met de wet’

Het Verenigd Koninkrijk annuleerde het visum van de Amerikaanse hiphopartiest Kanye ‘Ye’ West, op basis van zijn racistische en antisemitische uitspraken. De rapper gooide zelf de handdoek in de ring door zijn concert in Marseille „tot nader order” uit te stellen, nadat de Franse Minister van Binnenlandse Zaken gezegd had „zeer gemotiveerd” te zijn een inreisverbod in te stellen. De burgemeester van Marseille had eerder al aangegeven dat West „niet welkom” was.

In Nederland gaan ook stemmen op om concerten van Ye geen doorgang te laten vinden. Ye staat geboekt voor shows in het Arnhemse Gelredome, op 6 en 8 juni. Een Kamermeerderheid vroeg Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink te onderzoeken of Nederland West de toegang kon ontzeggen. De minister ziet daar geen juridische basis voor.

Ye deed tot vorig jaar nog tal van racistische en antisemitische uitspraken. Daarvoor bood hij begin dit jaar zijn excuses aan, hij wijdt het gedrag aan een bipolaire stoornis.

Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem is verantwoordelijk voor de vergunning van het concert. Hij ziet net als de minister geen juridische gronden voor een verbod, vertelt hij telefonisch. „Kamerleden zijn bij machte om wetten te maken, dus in plaats van voortdurend allerlei berichten op X te zetten, kunnen ze ook gedragingen die ze onwenselijk vinden bij wet begrenzen.”

U heeft de uitspraken van West bestempeld als walgelijk, maar is het optreden van deze artiest de politieke ophef waard?

„Die uitspraken die hij heeft gedaan, doen heel veel mensen pijn en verdriet. Als hij komt optreden voelen mensen dat. Is dat het waard? Dat zou je eigenlijk aan de organisatie moeten vragen.”

Wat is uw verantwoordelijkheid als burgemeester?

„Binnen de kaders van de wet hoort de burgemeester geen oordeel te vellen over de inhoud van een culturele activiteit. Dat gaat over vrijheid van meningsuiting. Waar ik naar kan kijken zijn de vergunningsaanvragen voor de twee concerten. Die zijn as we speak in behandeling. Dat gaat onder andere over veiligheid en de openbare orde. Als de organisatie voldoet aan de eisen van de vergunning, dan hebben wij die vergunning gewoon te verlenen.

„Als je racistische en antisemitische uitspraken doet is dat nu al strafbaar. Maar dan moet hij ze wel eerst doen. Nu gaat het over iemand die in het verleden iets gedaan heeft, en om die reden niet naar Nederland zou mogen komen. Daarvan heeft de minister terecht gezegd: daar is geen juridische basis voor.

„Ik heb eerder een brief naar het Kabinet en de Tweede Kamer gestuurd, niet over deze specifieke casus, dat bepaalde gedragingen zouden moeten worden begrensd.”

Stuurde u die brief naar aanleiding van de Koranverbranding in uw stad?

„Ja. Hoe walgelijk je een daad ook vindt, als je iets wil verbieden doen we dat door te begrenzen met de wet.”

Is er sprake van willekeur in het verzoek van Kamerleden om Ye alsnog te weren?

„Ik constateer dat Kamerleden iets willen en de minister ergens toe oproepen, terwijl de minister zegt ‘Ik heb geen wettelijke basis om die man de toegang te ontzeggen’. Als de minister na alle verontwaardiging en oproepen vanuit de Kamer tot die conclusie komt, dan moet je niet nog eens gaan roepen dat iemand niet mag komen. Dan moet je een wettelijke basis creëren zodat de minister dat soort dingen kan doen.”

Ondermijnt het uw positie als burgemeester als Kamerleden dit zeggen?

„Nee, maar het creëert wel verwachtingen in de samenleving die de uitvoerende instituties niet waar kunnen maken. Je moet uitkijken dat het geen desinformatie wordt en dat het idee ontstaat dat de burgemeester of de minister iets kan doen, wat helemaal niet kan in onze democratische rechtsorde.”

Een breed gedragen oproep tot overheidsingrijpen op een cultureel podium. Verrast u dat?

„Nee, want we hebben het in het verleden natuurlijk vaker gezien. Het was ook zo bij bepaalde predikanten in het verleden, en bij een rechts-extremistische politicus die in Amsterdam zou komen spreken. Bij de Ramadan Expo in Utrecht heeft het vorige kabinet zich hard gemaakt om een aantal predikanten de toegang tot Nederland te ontzeggen. Maar daar was de rechter het uiteindelijk toch niet mee eens.

„Ik ben er ook content mee dat je in onze rechtsstaat als burger niet afhankelijk bent van de willekeur van een burgemeester of welke autoriteit dan ook. Dat de wet leidend is.”