De ‘spijt’ van Leon de Winter

Amerika was niet verantwoordelijk voor de raketaanval op een Iraanse meisjesschool waarbij 156 doden vielen. De video daarover was nep. Aldus schrijver Leon de Winter als gast in het tv-programma WNL op Zondag van 1 maart. Ik schreef vorige week onder de kop ‘Wat gebeurde er precies?’ een column over onder meer deze stellige mening van De Winter.

Hij liet daarop weten dat hij tien dagen na de uitzending zijn mening had herzien in zijn column in De Telegraaf. Ik wist niets van deze rectificatie omdat ik geen vaste lezer van zijn columns ben. Ik vroeg de bewuste column alsnog op en tuimelde vervolgens van de ene verbazing in de andere. Wat voor een rectificatie moest doorgaan, bleek goeddeels verstopt in een felle aanval op de NOS.

Er stond in grote kopletters boven: ‘NOS vliegt met nieuwskop uit de bocht’. Pas in een onderkopje werd cryptisch gemeld: ‘Ik heb de plicht te corrigeren’. Je moet de lange column tot over de helft lezen om te begrijpen wat hij bedoelt: ,,Mijn lezers mogen erop vertrouwen dat ik alles driedubbelcheck. Feiten zijn feiten. Deze keer dus niet. En dat spijt me.’’

Erg lang duurt de spijt niet, want meteen hierna hervat hij met de woorden ,,En toch…’’ zijn filippica tegen de NOS. Wat had de NOS in zijn ogen misdaan?  

De NOS had op 1 maart over de raketaanval gemeld: ,,Iran: meisjesschool geraakt door Israëlische raket, tientallen doden.’’  De Winter: ,,Ik lees deze kop als een feitelijke mededeling, niet als een citaat. Het zijn fatale woorden.’’ De Winter vindt dat de NOS het woord ‘Israëlische’’ had moeten weglaten.  Maar waarom zou je een bewering van Iran censureren? Het was hooguit onhandig van de NOS om de Verenigde Staten uit de kopregel weg te laten, terwijl ze die wel meteen in het artikel noemen.

Maar voor De Winter was het reden om woedend op zoek te gaan naar de oorsprong van de video over het bombardement op de meisjesschool. In WNL op Zondag roept hij triomfantelijk dat hij betere bronnen heeft dan gastheer Rick Nieman, die volgens hem te veel leunt op de BBC en The New York Times. Hij, De Winter, heeft betere bronnen. Welke? Dat laat hij dan nog in het midden. Maar het zijn volgens hem bronnen die overtuigend aantonen dat de video ,,fakenieuws’’ is en beelden bevat van Kabul in 2021.

Later, in die Telegraaf-column, onthult De Winter zijn bronnen. Het blijkt er maar één te zijn: Grok, een AI-chatbot, gekoppeld aan X. De Winter schrijft dat hij vroeger weliswaar ,,belazerd’’ was door Grok, maar nu geloofde hij Grok toch weer toen die zei dat de video over het bombardement uit 2021 stamde. Met dit krasse staaltje desinformatie domineerde De Winter de talkshow.

Omdat hij zijn blunder in dit tv-programma maakte, had die ook naar goed journalistiek gebruik via hetzelfde programma gerectificeerd moeten worden. Collega-columnist Ko Colijn heeft tot driemaal toe bij WNL aangedrongen op rectificatie, maar de omroep gaf niet thuis. Wie nu het programma op internet opzoekt, krijgt het nog steeds te zien mét de bizarre nonsens van De Winter.

Feiten zijn feiten, maar eerder bij de NOS dan bij WNL.