Democratische plicht

Democratie is ook de keuze om niet te stemmen. Zeker bij de gemeenteraadsverkiezingen vind ik dat meer dan begrijpelijk, maar als je hardop zegt dat je van plan bent om niet te stemmen, bijvoorbeeld omdat je alle kandidaten slecht vindt, is de kans groot dat gesprekspartners doen alsof dat iets ergs is. Stemmen wordt door een groot deel gezien als een morele plicht.

,,Anders mag je niet meepraten.”

Waarom niet eigenlijk?

Het is onzin, je hebt nog net zo weinig of veel inspraak als voor die beslissing. Ook het verwijt dat je door niet te stemmen verkeerde partijen aan de macht helpt gaat niet op. Het is juist andersom: door de idioten maar vaak genoeg aan te sporen om te stemmen krijg je vanzelf ook idioten in je raad. Het is niet zo dat die de hele dag onredelijk zijn om in het stemhokje tot rust te komen en de meest evenwichtige kandidaat aankruisen.

„Het is je democratische plicht”, zei een politiek redacteur me na een opname van Pauw & De Wit. „Stem anders blanco, dan doe je tenminste je plicht.”

Je democratische plicht, hoezo dan? Omdat er mensen voor gestorven zijn? In oorlogen? Kan ik kort over zijn: niemand in Amsterdam is gestorven voor Zita Pels, Tofik Dibi of Kevin Kreuger. Alleen in de stad Den Haag, verworden tot een democratisch experiment, zijn er misschien een paar te vinden die zeggen te willen sneuvelen voor Richard de Mos van Hart voor Den Haag, het lievelingetje van het vet net boven de onderbuik die alles doet wat de kiezer wil. Als je verwarming stuk is bel je zijn serviceteam.

In een normale gemeente heet zo’n serviceteam een ambtenarenapparaat. Cliëntelisme past eerder in een dictatuur dan in een democratie.  

Wat is erger dan een dictatuur? Stemmen op een kandidaat met antidemocratische neigingen, wat als je ze stuk voor stuk langs de meetlat legt helaas bij meer dan de helft van de 62.000 kandidaten het geval is. De rest is voor een groot deel onbekwaam. Dat zouden redenen kunnen zijn om met een zaklamp te gaan zoeken naar een bekwame kandidaat, maar de kans is groot dat die dan weer bij een partij hoort waar je lokaal niets mee te maken wil hebben. Misschien dat ze daarom zoveel bekende Nederlanders op de kieslijsten zetten. Dan weet het kiesvolk tenminste wat voor vlees er op het bord ligt.  BN’ers die hun zetel niet innemen als ze verkozen worden zijn net zo ondemocratisch bezig als niet-stemmers, maar zelf vinden ze zichzelf oneindig veel belangrijker voor de democratie.