Dit zeewier verlaagt methaanuitstoot van vee met 77 procent (maar juich niet te vroeg)

Drachtige koeien die een specifiek voedingssupplement krijgen, stoten veel minder methaan de atmosfeer in, in sommige gevallen tot wel 77 procent. Maar het is geen wonderoplossing.

Er leven zo’n anderhalf miljard koeien op aarde. Samen wegen ze zo’n 400 miljoen ton. Dat is meer dan alle zoogdieren op aarde (mensen inbegrepen) 200 jaar geleden wogen en meer dan alle mensen die vandaag de dag leven. Al die koeien produceren methaan wanneer ze voedsel herkauwen, een broeikasgas dat veel krachtiger is dan CO2. Nog nooit produceerden dieren zoveel methaan als vandaag en dat begint nu een serieus probleem te worden. Bijna 30 procent van alle uitstoot in de landbouw komt van grazende dieren en het gros daarvan komt van koeien.

Onderzoekers zoeken al jaren naar manieren om deze wereldwijde schetenfabriek schoner te maken. Een van de stoffen die onderzocht worden, is bromoform. Dat is een stof die van nature voorkomt in bepaalde soorten rood zeewier. In de pens van de koe blokkeert het de enzymen die methaan produceren.

Tachtig drachtige koeien in de wei

Onderzoekers van de Australische Adelaide University trokken de wei in om 80 drachtige koeien te bestuderen. Ze kregen allemaal hooi te eten. De helft kreeg dagelijks een scheutje koolzaadolie met zeewierextract in hun voer. De andere helft kreeg dezelfde olie zonder de werkzame stof. De dosering bedroeg zo’n 0,69 milligram bromoform per kilo lichaamsgewicht van de koe. Daarmee begonnen ze drie weken voor de vroegste geboorte en ze stopten pas toen de laatste kalfjes 21 dagen oud waren.

De methaanuitstoot werd tijdens heel de studie gemeten. Afhankelijk van de week daalde die bij de behandelde koeien met 49,5 tot 77 procent. Gemiddeld zat de daling rond de 60 procent.

Leestip: Doorbraak voor kweekvlees: koeiencellen blijken zichzelf tóch te verjongen

Kalfjes groeien gewoon

Wat de onderzoekers vooral wilden weten is wat dit doet met de koe zelf en vooral met haar kalf. Zwangere en zogende dieren zijn kwetsbaar. Wat de moeder binnenkrijgt, kan doorsijpelen naar het ongeboren kalf of in de melk belanden. Als je daar niet goed naar kijkt, los je het ene probleem op en creëer je een nieuw.

Er is goed nieuws op dat front. De kalfjes werden gewogen bij de geboorte, op dag 7, dag 21 en nog eens op dag 150. Of hun moeder nu in de bromoformgroep zat of niet, groeiden ze even hard. Ook de koeien zelf bleven even zwaar, al aten ze iets minder. Dat kan simpelweg verklaard worden doordat zeewierolie een geurtje heeft en niet geweldig smaakt. In dit onderzoek aten de behandelde koeien zo’n anderhalve kilo per dag minder hooi.

Toch wat risico’s

Uit de bloedmonsters die zeven dagen na de geboorte werden afgenomen, bleek wel dat zes op de tien behandelde koeien een milde zogenaamde metabole alkalose hadden. Dat wil zeggen dat hun bloed iets te basisch was. Ook andere bloedwaarden zaten wat hoger dan normaal, zoals haptoglobine (een eiwit dat omhoog gaat bij stress of wanneer er ontstekingen plaatsvinden). De meeste afwijkingen bleven binnen de grenzen die dierenartsen nog als normaal beschouwen.

Bij de kalfjes waren er kleine verschuivingen in nier- en schildklierwaarden, maar ook die vielen binnen de referentiebereiken en leken de groei niet te raken. Toch zeggen de onderzoekers terecht dat meer onderzoek nodig is. Wat gebeurt er immers als je koeien dit maanden of jaren achter elkaar geeft of als je de dosis opschroeft? Dat weet nu nog niemand.

Bromoform is in zijn pure vorm overigens behoorlijk giftig. De stof werd vroeger in de geneeskunde gebruikt als middel tegen kinkhoest. Dat werd stopgezet toen bleek dat het de lever en het zenuwstelsel aantast bij hogere doses. In laboratoriumonderzoek is de stof ook in verband gebracht met een verhoogd risico op kanker. In eerdere studies zijn er kleine sporen van bromoform in rauwe koeienmelk aangetroffen. De concentraties in het zeewier zelf zijn echter zo laag dat er voor koeien geen acuut gevaar is. Toch is veel meer onderzoek nodig om absoluut zeker te zijn dat dit zowel voor koeien als mensen geen risico vormt op de lange termijn.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: