Drie Nederlandse ploegen stappen uit BNXT League: ‘Van Telstar verwachten we ook niet hetzelfde als van PSV, Feyenoord of Ajax’

1 uur geleden 1

Coach Paul Vervaeck (70) loopt al minutenlang foeterend langs het veld. Zijn Den Helder Suns hebben in het tweede kwart een ruime voorsprong van dik twintig punten te pakken tegen PrismaWorx BAL uit Weert. Maar uit gemakzucht krijgen de Suns wat punten tegen. Vervaeck vraagt een time-out aan. De boodschap: als de Suns zo doorgaan, wordt het nog een lastige avond.

Voor beide teams staat tijdens de wedstrijd, begin april, weinig op het spel. Toch is hij bijzonder: het is voorlopig de laatste keer dat de ploegen uit Den Helder en Weert tegen elkaar spelen in de BNXT League. Beide clubs kunnen namelijk niet meer voldoen aan de financiële eisen van de competitieorganisatie. Daarom spelen ze volgend seizoen beide een niveau lager.

Ook LWD Basket, uit Leeuwarden, heeft voor volgend seizoen geen licentie aangevraagd. Zodoende dreigen drie van de acht Nederlandse ploegen te verdwijnen uit de BNXT League, die in 2021 werd opgericht. Dit terwijl elf Belgische ploegen volgend seizoen aan de competitie willen deelnemen.

Financieel onhaalbaar

In de kantine van Sportcentrum Quelderduijn zit Dennis Guldemond, vicevoorzitter en secretaris van Den Helder Suns, ruim twee uur voor de wedstrijd met een colaatje in de hand. De nu nog bijna lege kantine doet denken aan die van een lokale amateurclub. Er hangen wat basketbalshirts aan de muur en een geur van frituur vult de ruimte.

Dat Den Helder Suns volgend seizoen niet meedoet aan de BNXT League, komt volgens Guldemond doordat de kosten voor de club vanaf volgend seizoen de opbrengsten ver zouden overstijgen. Nu al krijgt de Suns de begroting maar net rond, maar voor volgend seizoen heeft de competitieorganisatie de clubs nieuwe eisen opgelegd.

Clubs moeten vanaf dat moment een ‘portable’ vloer hebben; een opbergbare vloer met enkel basketbalbelijning, dus zonder lijnen voor bijvoorbeeld handbal of zaalvoetbal. Zo’n vloer heeft Quelderduijn niet en zou voor de Suns te duur zijn – een kleine 120.000 euro. Ook moet de club een vaste directeur in dienst nemen die de Suns zou moeten leiden – een investering van 50.000 tot 100.000 euro. Het bestuur bestaat nu nog volledig uit vrijwilligers. Guldemond: „Met de nieuwe eisen die erbij komen, trekken wij het niet meer.” De geraamde extra kosten zouden tot een verhoging van de begroting leiden met 20 tot 25 procent.

In Quelderduijn druppelen de spelers van de Suns een voor een binnen. Sommigen maken even een praatje met Guldemond, die zijn verhaal daarna vervolgt. „Wij begrijpen heel goed dat de BNXT League wil professionaliseren. Maar waarom moeten de kleine vissen daarin mee?”, zegt hij. „Bij het voetbal verwachten we ook niet hetzelfde van Telstar als van PSV, Feyenoord of Ajax. En dat is wel wat de BNXT nu doet.”

Een meerderheid van de deelnemende clubs was voorstander van de hogere financiële eisen, vertelt Ramses Braakman, oud-voorzitter van de competitie en bestuurslid bij basketbalploeg ZZ Leiden. Zij wilden volgens hem een sterkere competitie. Braakman snapt de kritiek van de clubs die al langer onder druk stonden, zegt hij aan de telefoon – de Suns stemden tegen de eisen. Maar volgens hem hebben zij ruimschoots de tijd gekregen om financieel aan te haken. Die overbruggingsperiode had verlengd kunnen worden, maar „de vraag is of het dan wel was gelukt.”

Weinig aandacht

Vanuit de kantine in Quelderduijn kan het publiek zo doorlopen naar de sporthal. Bij aanvang van de wedstrijd tegen PrismaWorx BAL zijn de korte zijdes achter de beide baskets amper gevuld. Aan de lange zijdes zitten wat meer supporters, die veel geluid maken als Den Helder Suns punten scoort. Guldemond schat dat er zo’n vijfhonderd toeschouwers aanwezig zijn. „Dat is vrij gemiddeld voor de Suns”, vertelt hij. Op de tribunes passen zo’n twaalfhonderd mensen.

Buiten de regionale kranten is er over het Nederlandse basketbal eigenlijk niets te vinden.

De halflege tribunes zijn volgens de Belgische coach Vervaeck het gevolg van beperkte media-aandacht voor het Nederlandse competitiebasketbal. „Buiten de regionale kranten is er over het Nederlandse basketbal eigenlijk niets te vinden. Op televisie wordt de BNXT League niet uitgezonden”, zegt hij. Niet alleen lopen clubs daardoor volgens Vervaeck inkomsten uit kaartverkoop mis, ook zou het lastiger zijn om sponsors te vinden. In België is er volgens Vervaeck meer aandacht voor basketbal. Die clubs hebben, zegt de coach, daarom minder moeite rond te komen.

Hoewel drie clubs vertrekken uit de competitie, gaat het niveau van het Nederlandse basketbal dankzij de BNXT League omhoog. Guldemond: „Jonge Amerikaanse spelers die naar de competitie komen, schrikken zich echt een hoedje.” Basketbal is bovendien een van de snelst groeiende sporten van Nederland: de afgelopen vier jaar nam het ledenaantal van de Nederlandse Basketball Bond (NBB) volgens directeur Maarten Hoffer met 40 procent toe tot ruim 62.000.

Nieuwe tussencompetitie

Na de wedstrijd, die de Suns met 101-70 winnen, blijven veel supporters in de kantine hangen. Een klein halfuurtje later zoeken ook de spelers van de Suns een plekje in de kantine op, onder wie aanvoerder Nick Thran (25). Hij is geboren in Den Helder en afkomstig uit de jeugdopleiding van de Suns.

Thran merkt dat het vertrek uit de BNXT League leidt tot onzekerheid bij veel Nederlandse teamgenoten. „Ze willen allemaal in de BNXT League blijven basketballen. Maar er blijven minder teams over en er komen alleen maar meer spelers vrij”, vertelt hij. „Het is hopen dat je nog wat kunt vinden straks.”

Voor Thran was de komst van de basketbalcompetitie een belangrijke reden om in 2021 terug te keren bij de Suns, nadat hij twee jaar bij het universiteitsteam van Saginaw Valley State University had gespeeld in de VS, vaak de opmaat naar een profcompetitie. Of Thran na dit seizoen vertrekt, weet hij nog niet. Dat scenario zit wel in zijn achterhoofd, maar hij laat ook weten voorlopig geen keuze te hoeven maken. „Ik weet ook nog niet precies wat er bij de Suns gaat gebeuren.”

Bekend is wel dat de drie vertrekkende ploegen volgend seizoen actief zullen zijn in de promotiedivisie, het hoogste niveau onder de BNXT League. Maar het niveauverschil tussen beide competities is groot. „Er spelen daar teams die maar een paar keer per week trainen”, zegt Suns-vicevoorzitter Guldemond. „Wij doen dat vijf of zes dagen in de week, twee keer per dag.”

Ook NBB-directeur Hoffer erkent aan de telefoon dit probleem. Hij vertelt dat de NBB hoogstwaarschijnlijk in het seizoen 2027/2028 een nieuwe competitie lanceert, tussen de promotiedivisie en de BNXT League in. Hoffer: „Deze moet ervoor zorgen dat er voor Nederlandse basketbalploegen een betere opstap komt naar de BNXT League.” Voor de nieuwe competitie moeten volgens hem minder hoge voorwaarden gelden dan voor de BNXT League, maar hogere dan voor de huidige promotiedivisie. Den Helder Suns wil deelnemen aan deze nieuwe competitie. Guldemond vertelt dat zijn club zonder de hogere kosten financiële ruimte heeft om de wedstrijden aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld met vuurwerk bij de spelersopkomst.

Na de wedstrijd zit Guldemond aan de bar tussen de supporters. Dit keer met een biertje in zijn hand. Het liefst zouden de Suns op termijn terugkeren in de BNXT League, vertelt hij. Maar zolang de eisen niet veranderen, zit dat er niet in. Slecht nieuws, ook voor andere Nederlandse teams, denkt de vicevoorzitter. Hij benadrukt dat de Suns veel jonge Nederlandse spelers heeft, die vaak de overstap maken naar grotere clubs. „Maar wij gaan op een lager niveau spelen. Met vermoedelijk als gevolg dat ook het niveau van deze teams achteruit gaat.”

Lees het hele artikel