Droogtemonitor: ‘Het blijft droog, maatregelen om water vast te houden raken op’

2 uren geleden 1

Het einde van de droogte is „niet in zicht” en maatregelen om het beschikbare water vast te houden en te verdelen, „raken op”. Dat schrijft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling in haar wekelijkse ‘droogtemonitor’, opgesteld door Rijkswaterstaat in samenwerking met waterschappen, provincies, drinkwaterbedrijven, het KNMI en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

De langdurige droogte lijkt op soortgelijke perioden in 1976, 2003 en 2018, maar de huidige situatie is „zeer bijzonder”; niet alleen stroomt er historisch weinig water door de Rijn, namelijk 615 kubieke meter per seconde bij Lobith, en is de afvoer van water door de Maas „laag”, maar ook zijn de grondwaterstanden op de meeste plaatsen „laag tot extreem laag” en daalt bovendien het peil van het IJsselmeer, de ‘nationale regenton’. Dat zal de komende weken vermoedelijk zo blijven. Zelfs als het weer omslaat naar nat en wisselvallig, dan kan de periode met lage rivierafvoeren „tot in december” aanhouden.

De watermanagers zijn volgens de droogtemonitor scenario’s aan het uitwerken zodat „tijdig gehandeld” kan worden bij voortduring van lage rivierafvoeren, toenemende verzilting van het water, en het verder dalen van het peil in het IJsselmeer. Wat die scenario’s precies inhouden, vermeldt de droogtemonitor niet.

Pompinstallaties worden voorbereid

De effecten van de droogte laten zich op dit moment vooral zien in de natuur en de landbouw, met name in gebieden waar aanvoer van zoet water lastig is, zoals Zeeland, en in de hoger gelegen gebieden van Nederland, zoals de Veluwe, Limburg, Brabant en de Achterhoek. In het westen van het land zijn de gevolgen „groot” doordat al het beschikbare water nodig is om dijken stabiel te houden, en veelal niet meer gebruikt mag worden voor bijvoorbeeld het nat houden van gewassen.

De levering van drinkwater is nog steeds „op orde”. Wel ondervindt de scheepvaart almaar toenemende hinder, niet alleen door de geringe vaardiepte maar ook door stremmingen bij sluizen. En ook het aantal gevallen van schade aan droogtegevoelige waterkeringen neemt toe.

In sommige regio’s wordt het ‘steeds moeilijker’ om te voldoen aan de vraag naar water

Er zijn de laatste weken „steeds meer maatregelen” toegepast om het water te verdelen en de gevolgen van droogte tegen te gaan. Maar in sommige regio’s wordt het „steeds moeilijker” om te voldoen aan de vraag naar water, zo meldt de monitor. Er zijn verboden ingesteld om water uit vaarten en sloten te halen, en soms ook uit het grondwater. Op meerdere plaatsen in het land worden wel „pompinstallaties voorbereid en ingezet” om water van elders aan te voeren. Ook moeten extra inspecties blijvende schade voorkomen aan waterkeringen door uitdroging. Verder wordt water van elders aangevoerd als buffer tegen de toenemende verzilting, een bedreiging voor gewassen en ook voor de inname van water voor de drinkwatervoorziening.