Duitse Rechtbank: Veiligheidsdienst mag AfD voorlopig niet als rechtsextremistisch beschouwen

6 uren geleden 1

De Duitse veiligheidsdienst Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV) mag Alternative für Deutschland (AfD) voorlopig niet meer als rechtsextremistisch classificeren en behandelen. De bestuursrechter in Keulen heeft dinsdag in een voorlopige voorziening een spoedverzoek van de partij om dit label af te zweren ingewilligd.

Mei 2025 concludeerde Bundesamt für Verfassungsschutz na jarenlang onderzoek dat de standpunten van AfD in strijd zijn met de vrije democratie. „De AfD beschouwt Duitse staatsburgers met een migratieachtergrond uit overwegend islamitische landen niet als gelijkwaardige leden van het door de partij etnisch gedefinieerde Duitse volk”, constateerde het Bundesamt destijds.

Door deze kwalificatie kreeg de BfV meer bevoegdheden om de partij in de gaten te houden, bijvoorbeeld door undercoveragenten in te zetten. Sommige Duitse politici grepen de classificatie aan om de pleiten voor een partijverbod. De AfD stapte naar de rechter. In afwachting van een uitspraak zei het BfV de partij niet meer publiekelijk als rechtsextreem aan te duiden.

De rechtbank in Keulen laat dinsdag in een persverklaring weten dat er „een sterk vermoeden” blijft bestaan dat AfD „ongrondwettelijke doelen nastreeft” en „Duitse burgers met een islamitisch geloof niet als gelijkwaardige leden van de samenleving worden beschouwd”. Daarbij verwijst de rechtbank onder meer naar het programma voor de federale verkiezingen van 2025, waarin de partij onder meer een verbod op de bouw van minaretten en gebedsoproepen voorstelt.

‘Onvoldoende zekerheid’

Toch wil de rechtbank de kwalificatie rechtsextremistisch, in ieder geval voorlopig, niet goedkeuren. „Niet elke ongrondwettelijke eis, niet elke afzonderlijke uitspraak is op zichzelf voldoende om de fundamentele ongrondwettelijke neiging van een partij vast te stellen.”

Ook is „nog niet met voldoende zekerheid aangetoond dat, mocht [AfD] politieke invloed verwerven, de rechten van Duitse burgers van het moslimgeloof verder zouden worden beperkt of ingeperkt, waardoor zij als tweederangsburgers zouden worden behandeld”. Dat AfD-politici soms openlijk filosoferen over remigratie – het massaal uitzetten van mensen met een migratieachtergrond – impliceert volgens de rechtbank niet dat dit een „concreet politiek” doel is van de partij.

De uitspraak van de rechter in Keulen betekent nog geen einde van het juridische geschil tussen de BfV en AfD. Naast deze spoedprocedure loopt er ook nog een bodemprocedure over de kwestie, maar het is onduidelijk wanneer deze zal plaatsvinden. Later dit jaar zijn er in vijf Duitse deelstaten verkiezingen.