Grote stroomstoring in Tilburg veroorzaakt door foute meetweergave

Een meetinstrument dat de verkeerde waarde doorgaf. Dat is de oorzaak van de grote stroomstoring in de omgeving van Tilburg van zondagochtend 5 juli, zegt een woordvoerder van Enexis, beheerder van het stroomnet in onder meer die regio. Een „foutieve meetweergave” met grote consequenties. Bijna 18.000 huishoudens zaten, zonder noodzakelijke reden, korte tijd zonder stroom.

Netbeheerders meten continu hoeveel elektriciteit er door hun onderdelen stroomt, om overbelasting te voorkomen. Daarvoor hangt meetapparatuur op verschillende plekken in het stroomnet. Zo ook in het verdeelstation in Tilburg-Zuid waar afgelopen vrijdag werkzaamheden zijn geweest. „Een van de meetinstrumenten in dat station is toen per ongeluk teruggegaan naar de fabrieksinstellingen”, zegt de Enexis-woordvoerder. „Daardoor was de hoeveelheid stroom die dat instrument aangaf een factor vijf te hoog.”

Daarom leek het zondagochtend, rond half twaalf, in de controlekamer van Enexis, alsof er in de omgeving van Tilburg plots extreem veel stroom werd gebruikt. Het stroomnet dreigde overbelast te raken. Daarbij kunnen onderdelen kapotgaan of zelfs in brand vliegen.

Netbeheerders zijn van nature risico-afkerig. Om schade en brand te voorkomen, schakelden ze vanuit de controlekamer binnen enkele minuten onderdelen af in het zwaar belaste gebied, zegt de woordvoerder. „De meeste onderdelen kunnen wij op afstand afschakelen. Bij enkele gebieden waar dat niet kon, moesten monteurs snel naartoe rijden.”

Zo’n ingreep is niet zonder consequenties. Naast de huishoudens die kort zonder stroom zaten, vielen verkeerslichten uit en kwamen enkele mensen vast te zitten in een lift, schreef het Brabants Dagblad.

De uitval was van korte duur. Al na zeventien minuten kon Enexis beetje bij beetje de getroffen huishoudens weer aansluiten op het net.

Incident

Dat leidde bij Enexis in eerste instantie tot grote opluchting. Maar, de prangende vraag die gelijk daarna opkwam: hoe kon dit gebeuren? Dit was de eerste keer dat Enexis zo’n grote stroomonderbreking moest uitvoeren. Niemand die begreep waar de (te) grote stroomvraag vandaan kwam. Normaal gesproken is de elektriciteitsvraag hoog op koude dagen, of juist op extreem hete dagen waarop airco’ staan te loeien. Beide was niet het geval.

Ook was het niet extreem zonnig. De teruglevering van overtollige zonnestroom uit zonnepanelen aan het stroomnet moet daarom wel mee zijn gevallen. Bovendien vond de zware belasting niet plaats in de zogeheten kritieke gebieden – locaties waar het net al overvol zit.

De precieze oorzaak van het falen van het meetinstrument in Zuid-Tilburg wordt nog onderzocht, om in de toekomst soortgelijke situaties te voorkomen. Door de toenemende elektriciteitsvraag neemt het aantal werkzaamheden aan het net toe – daarmee wordt de kans op zulke foutjes met grote consequenties ook steeds groter.

Hoewel het voor nu om een onnodig meet-incident ging, neemt de druk op het stroomnet in Nederland wel degelijk toe. Daarom wordt de kans op stroomuitval, met wel een noodzakelijke reden, steeds groter. In die zin is de uitval van zondag ook een herinnering, zegt de woordvoerder, „dat huishoudens, instellingen en bedrijven zich op dit soort situaties moeten voorbereiden.”