Hart voor Maasdriel legde in elf kernen het oor te luister en won zo uit het niets een derde van de stemmen

4 uren geleden 1

Het eerste voorbeeld dat Patrick van der Steen geeft, mag je gerust lokale politiek noemen. De nummer twee van Hart voor Maasdriel heeft het afgelopen jaar met andere kandidaten en bestuursleden van de nieuwe lokale partij bij alle elf kernen van de gemeente tussen Maas en Waal het oor te luisteren gelegd. In de kern Ammerzoden hoorden ze over veertien grote platanen waar de gemeente al dertig jaar niet naar omgekeken had. Oudere inwoners konden er met hun rollators haast niet langs. Op klachten reageerde de gemeente niet. Toen Hart voor Maasdriel met de verantwoordelijk wethouder belde, kregen de inwoners binnen een half uur een voorstel voor overleg . Daar kwam de belofte dat hun pleintje voor de zomer zou worden aangepakt. „En er werd meteen gesnoeid”, vult partijvoorzitter Paul van Winden aan.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag deed Hart voor Maasdriel voor het eerst mee en werd meteen de grootste. De partij kreeg 32 procent van de stemmen, nog meer dan lokale partij Samen Sterk Maasdriel (28 procent). Met samen bijna twee derde van de stemmen overtreffen de Maasdrielse lokale partijen royaal een toch al stevige landelijke realiteit: lokale partijen zijn, in al hun diversiteit, met afstand de grootste factor bij de gemeenteraadsverkiezingen. Zo’n 35 procent van de stemmen ging in Nederland naar lokale partijen. Dat komt, denken ze bij Hart voor Maasdriel, door de nabijheid die uit het voorbeeld van de ongesnoeide platanen spreekt.

De partijtop zit, de ochtend na de uitslagenavond, rond een tafel in Hotel Sientjes in de kern Kerkdriel, eigendom van Van Winden. Een beetje beduusd nog van hun overwinning. Ze vouwen fluks een groot vel papier dicht, waar ze hun prognoses op hadden geschreven. Ze willen liever niet dat iedereen weet wie wat had voorspeld. Laten we het erop houden dat Van der Steen er het dichtst bij zat, en dat hij zijn eigen partij zeven raadszetels had toegedicht, terwijl lijsttrekker Suus Hendriks veel lager zat. „Ik ben bescheiden”, zegt ze. „Typisch Kerkdriel.”

Ze onderstrepen dat de partij – motto: ‘Elke kern telt’ – positief en jong is (11 van de 22 kandidaten zijn tussen de achttien en „begin dertig”) en dat hun programma is gebaseerd op een jaar lang luisteren. Zijn ze dan misschien een voorbeeld van de ‘ombudspolitiek’ waar tv-analisten het op de uitslagenavond voortdurend over hadden? Zoals Richard de Mos in Den Haag? Ze kijken niet-begrijpend. „Geen ombudsman, gewoon luisteren”, zegt Van Winden.

Kordaat werk maken

Verklaart dat volgens plaatselijke kiezers de winst van Hart voor Maasdriel? Dat de partij kordaat werk belooft te maken van problemen waar niet elke partij oog voor heeft, maar die bewoners wel hinderen?

„Dat is in elk geval hoe ze zich gepresenteerd hebben”, zegt ondernemer Ad van Gessel op het Mgr. Zwijsenplein in Kerkdriel. Hij heeft niet op Hart voor Maasdriel gestemd, maar weet „honderd procent zeker dat die mensen het hart op de juiste plaats hebben voor de gemeenschap”. Hij vindt de partij „redelijk populistisch”: ze hebben veel beloofd, hij moet nog maar zien of ze alles kunnen waarmaken.

Die scepsis deelt hij met de gepensioneerde man die achter het winkelcentrum in Kerkdriel op zijn vrouw wacht. Hij vindt zijn dorpsgenoten „heel erg rechts”, en denkt dat ze hebben gestemd op een politieke nieuwkomer „in de hoop dat die misschien wel doet wat-ie belooft”. Hij wil zijn naam wel geven aan de verslaggever, maar niet in de krant hebben uit vrees voor ruzie.

Van Gessel vindt het goed dat Hart voor Maasdriel en Samen Sterk lokaal zijn geworteld en niet „landelijk aangehaakt”. Zo gaat het echt over lokale thema’s. „Zoals het snoeibeleid.” Alweer! De Bommelerwaard staat vol fruitbomen, die nu nog kaal zijn, de takken gesnoeid. Ook in de bebouwde kernen staan overal bondig geknotte leilinden en wilgen.

Landelijke thema’s spelen ook in deze gemeente: gebrek aan woningen (alleen voor eigen inwoners, vindt Hart voor Maasdriel), migratie. In het Vakantiepark aan de Maas worden zo’n 360 Oekraïners opgevangen, en er werken veel, voornamelijk Oost-Europese arbeidsmigranten bij de tuinders. De eigenaar van een schoonheidssalon die in de kern Hedel uit de Aldi komt, zegt dat ze weer de enige in de supermarkt was die Nederlands sprak. Ze heeft geen hekel aan mensen uit Oost-Europa, ze heeft alleen moeite met hoe ze zich in Maasdriel gedragen. „Ze zijn overdag al dronken.” Ze wil haar naam beslist niet geven. Haar stem ging naar de VVD.

De jonge mbo-student die bij slijterij Le Chateau staat, werkt zaterdags met Polen, Bulgaren en Oekraïners bij Everest Fresh Groenten en Fruit aan de rand van Hedel – heftruck rijden, pompwagen – en vindt ze fijne collega’s. Hij heeft op Hart voor Maasdriel gestemd, op Patrick van der Steen.

Opvangplekken schrappen

Ondernemer Van Gessel verwacht van elke lokale partij dat die ervoor zorgt dat de asielopvang vanwege de Spreidingswet – 142 plekken voor statushouders is de opgave voor Maasdriel – „óf op de juiste locatie komt, óf wordt tegengehouden. Liever gezegd: andersom.” Over Oekraïners geen kwaad woord. Die zijn voor oorlog gevlucht. Maar mensen „met een andere achtergrond, alleen maar mannen en een andere reden om te vluchten”, dat ligt anders.

In Hotel Sientjes lijken ze deze kiezer tegemoet te komen. Ook de top van Hart voor Maasdriel heeft geen probleem met Oekraïense oorlogsvluchtelingen. Maar de lokale voorzieningen staan onder druk, zegt Van der Steen. „Het is al lastig om een huisarts te krijgen, de wachttijden lopen op. In de scholen zitten veel kinderen die geen Nederlands spreken.” Bovendien stelt het Rijk volgens hen te weinig geld voor de asielopvang beschikbaar. „Den Haag moet die 142 opvangplekken schrappen”, zegt Van der Steen. „En dat zeggen andere partijen in Maasdriel ook”, zegt Van Winden.