Het had een oranjefeestje moeten worden, maar geen Nederlandse medaille op de 3.000 meter schaatsen

Zelf noemde ze het ,,lamgeslagen”, maar het zag er eerder gelaten uit. Hoe het ook zij, de houding van Joy Beune na afloop van de 3.000 meter in Milaan was onmiskenbaar die van een topsporter die zojuist de meest ondankbare klassering ter wereld heeft behaald: de vierde plek. „Dit is wel even een klap die ik moet verwerken.”

De openingsdag van de Olympische Winterspelen had een feestje moeten worden voor de Nederlandse schaatsers. De tribunes kleurden oranje, de premier was er, net als koning Willem-Alexander en dweilorkest Kleintje Pils. Toch draaide deze zaterdag voor de Nederlandse equipe uit op een deceptie. Geen enkele medaille wisten de vrouwen te winnen, op een afstand die de afgelopen drie Winterspelen telkens een Nederlandse olympisch kampioen had opgeleverd, werd het podium volledig bezet door de buitenlandse concurrentie.

Dit is wel even een klap die ik moet verwerken.

Het was de Italiaanse Francesca Lollobrigida die in eigen land én op haar verjaardag verrassend goud won, voor Ragne Wiklund (Noorwegen) en Valérie Maltais (Canada). Beune werd vierde, Marijke Groenewoud en Merel Conijn eindigden roemloos als achtste en negende. Voor het eerst sinds 2010 stond er geen enkele Nederlandse op het podium van de 3.000 meter.

Na afloop overheerste bij de schaatsers en hun coaches de verbazing: hoe was dit in hemelsnaam mogelijk? Marijke Groenewoud had echt ,,geen idee”, zo zei ze na afloop. ,,Ik heb de hele week best wel lekker geschaatst, ik voelde me vandaag best wel goed.” Was het de spanning? Nee, die was ,,gewoon heel erg gezond” geweest. Het ijs op de tijdelijke baan in de Milanese beurshal, dat in de afgelopen week nog wel eens kritiek kreeg? ,,Geen seconde over nagedacht.” Uiteindelijk, zo concludeerde Groenewoud, was ze ,,gewoon niet goed genoeg” geweest.

Verbluffende tijd

De eerste ritten op zaterdagmiddag verliepen weinig spectaculair. Conijn reed in rit nummer twee de snelste tijd, maar realiseerde zich meteen dat dat ,,niet genoeg” was voor een medaille, zo zei ze na afloop. De grote verrassing kwam in de achtste rit, waarin Lollobrigida het opnam tegen Maltais. Ronde na ronde na ronde stuwden de twee elkaar op, met een verbluffende tijd van Lollobrigida als resultaat: 3.54,28, een olympisch record, sneller dan de vorige winnaar Irene Schouten vier jaar geleden.

Francesca Lollobrigida juicht na het halen van goud op de 3.000 meter.

ANP

In de rit erna wisten Groenewoud en Wiklund niet aan de tijd van Lollobrigida te komen – al bleek Wiklunds rit na afloop wel goed genoeg voor zilver. In de slotrit was het aan Beune, de regerend wereldkampioen op de 3.000 meter. Ze had er alles aan gedaan, zei Beune, om een medaille te winnen. ,,Elke bocht, elk recht stuk heb ik geknokt voor wat er in mijn benen zat.” Dat bleek niet genoeg. Toen ze over de finish kwam, ,,wist ik gewoon even niet zo goed wat ik voelde”, zei ze na afloop. ,,Het was ongeloof, het was verdriet. En ergens was ik ook opgelucht dat het erop zat.”

Van de drie Nederlandse schaatsters kwam de misgelopen medaille bij Beune het hardst aan – dat was duidelijk. Anders dan bij Conijn en Groenewoud was de 3.000 meter haar enige kans op een individuele podiumplek. Tot anderhalve maand geleden was Beune nog de beoogde ‘koningin van Milaan’: ze had alvast sponsorfilmpjes opgenomen voor het geval ze twee, drie of zelfs vier keer goud zou winnen. Maar op het olympisch kwalificatietoernooi (OKT) bezweek ze onder de druk – en wist zich alleen te plaatsen voor de 3.000 meter.

Lees ook

‘Tegen een muurtje duwen’, zegt Joy Beune tegen zichzelf als ze de bocht in gaat

Dat het OKT nog nadreunde, ontkende Beune na afloop niet. Het was ,,zowel mentaal als fysiek heel zwaar geweest”, ze had het mislopen van de 1.500 meter – haar beste afstand – de afgelopen weken ,,een plekje moeten geven”. Ze had er ,,alles aan gedaan om hier zo fit mogelijk te staan”, maar haar uiteindelijke conclusie luidde: ,,Het is gewoon niet ideaal om een maand voor de Spelen zo’n kwalificatietoernooi te rijden.”

De race van haar leven

De verrassende winnares Lollobrigida, een achternicht van de beroemde Italiaanse actrice, kreeg bij de persconferentie na afloop een applaus van de Italiaanse journalisten. Ze had tot nu toe ,,het slechtste seizoen van mijn leven” beleefd, vertelde ze stralend vanonder haar hagelwitte muts. „Ik wilde stoppen. In deze vorm wilde ik helemaal niet naar de Spelen.”

Uiteindelijk, zei Lollobrigida, hadden haar coach en haar familie haar ervan overtuigd niet op te geven. Wat de doorslag gaf, was dat ze de wereld wilde laten zien ,,dat je als topsporter moeder kunt worden en daarna beter dan ooit kunt terugkeren”: bijna drie jaar geleden kreeg ze een zoon en pakte daarna het schaatsen weer op – een zeldzaamheid in de sport. Coach en familie kregen gelijk: precies op het goede moment reed Lollobrigida de race van haar leven.

Ik wilde laten zien dat je als topsporter moeder kunt worden en daarna beter dan ooit kunt terugkeren.

De Italiaanse winnaar Francesca Lollobrigida met haar gouden medaille.

AFP

Voor de Nederlandse vrouwen zat er niet veel anders op dan hun verlies te accepteren en te hopen op succes op andere afstanden. Voor Beune zit dat er niet meer in, ze doet alleen nog de ploegenachtervolging, maar Conijn staat komende donderdag aan de start van de 5.000 meter. Groenewoud komt de week erna nog in actie op de 1.500 meter en bij de massastart.

Hopelijk, zo zei Groenewoud, kan daar de slechte nasmaak van de openingsdag worden weggespoeld. ,,Ik probeer er niet te veel van te balen maar dat doe ik zeker wel.”