Hoe Wall Street de beursgang van SpaceX omarmt

Bank of America verlichtte een week geleden de piek van zijn wolkenkrabber op Manhattan zodat hij eruit zag als een raket van SpaceX die de ruimte in wordt geschoten. Zakenbank Goldman Sachs heeft in de entree van zijn kantoor op Wall Street grote raketten neergezet.

Topman Jamie Dimon van JP Morgan, de grootste bank ter wereld, bracht vorige week hoogstpersoonlijk aandelen SpaceX aan de man door Elon Musk te interviewen. Dat gebeurde voor een publiek van 350 van de allerrijkste klanten van de bank op het hoofdkantoor in New York. De sessie was gelijktijdig te volgen in negentig andere vestigingen in de VS, waar nog eens 2.500 klanten waren verzameld.

 De beursgang van SpaceX is een feestje voor begeleidende banken. Ze zijn de voorbije week druk geweest om institutionele en particuliere beleggers te verleiden in te tekenen op de 555.555.555 aandelen die voor 135 dollar per stuk vrijdag naar de beurs worden gebracht. Dat moet zorgen voor een recordopbrengst van 75 miljard dollar – en een recordwaardering voor een beursdebutant: 1.770 miljard.

Het bedrijf dat raketten lanceert, satellietnetwerk Starlink in de lucht houdt en AI-taalmodel Grok ontwikkelt, breekt daarmee het record dat sinds 2019 op naam staan van oliemaatschappij Saudi Aramco. Die haalde toen 29 miljard dollar op bij beleggers.

De 23 banken en beursmakelaars die de beursgang van SpaceX begeleiden, zullen zo’n 500 miljoen euro aan provisie opstrijken. Het grootste deel komt terecht bij zakenbanken Goldman Sachs en Morgan Stanley, die de regie hadden over de beursintroductie. Het Nederlandse ING is een van de andere uitverkoren banken.

Biljoenenbal

Daarmee is het feestje op Wall Street nog niet over. Na SpaceX volgen er dit jaar vermoedelijk nog twee megabeursgangen. AI-bedrijven OpenAI en Anthropic zullen de beursgang vrijdag van SpaceX met argusogen volgen. Aan de hand van het succes ervan kunnen ze hun eigen kansen inschatten.

De bedrijven achter ChatGPT respectievelijk Claude hebben inmiddels beide een vertrouwelijk prospectus ingediend bij de Amerikaanse SEC. Deze beurwaakhond kan zo beoordelen of ze aan alle voorwaarden voldoen zonder dat de bedrijven details over hun financiën, strategie en risico’s moeten delen met de buitenwereld.

Het feestje kan zo de komende maanden uitmonden in een uniek biljoenenbal. OpenAI en Anthropic zullen naar verwachting met waarderingen van rond de 1.000 miljard dollar naar de beurs gaan.

De beurzen lijken deze toestroom te kunnen absorberen, al is onduidelijk of beleggers daarvoor andere aandelen zullen verkopen. De inschrijving op SpaceX was op maandag al twee keer overtekend, en de belangstelling is alleen maar toegenomen. Institutionele beleggers wachten vaak tot vlak voor de beursintroductie met hun beslissing om in te stappen.

Mars

Twijfels zijn er zeker ook. Met 1.770 miljard dollar ligt de waardering van SpaceX op meer dan negentig keer de omzet van 18,7 miljard dollar in 2025. Dat is uitzonderlijk hoog. De gemiddelde verhouding tussen omzet en beurskoers van bedrijven in de gerenommeerde S&P500-index is 3,88. SpaceX maakt bovendien verlies en zal dat de komende jaren blijven doen.

Wie aandelen SpaceX aanschaft, belegt vooral in de verwachting dat Musk zijn utopische voorspellingen waarmaakt – neem diens wens om mensen op Mars te vestigen. Een flink deel van de driehonderd pagina’s dikke prospectus voor de beursgang leest bijna als een sciencefictionroman.

Eerder geventileerde ideeën als vestiging van AI-datacentra in de ruimte staan als verdienmodel opgeschreven. Net als mijnbouw op andere planeten. Als de plannen uitkomen, zou SpaceX volgens het prospectus op een markt van 28.000 miljard dollar opereren.

Een opvallend groot deel van de aandelen gaat naar particuliere beleggers; schattingen lopen uiteen van 20 tot 30 procent. Bij andere beursintroducties gaat gemiddeld 5 tot 7 procent naar particulieren, en het leeuwendeel naar institutionele beleggers als pensioenfondsen en grote vermogensbeheerders.

Van die 30 procent gaat vermoedelijk een flink deel naar de zeer vermogenden, waarvoor de begeleidende banken afgelopen week grote bijeenkomsten organiseerden. Maar ook populaire brokers als Robinhood hebben de mogelijkheid gekregen kleinere particuliere beleggers te bedienen. Bij ING kan elke houder van een beleggingsrekening via een ‘Zelf op de Beurs’-rekening proberen een aandeel in SpaceX te bemachtigen.

Controle

De intekening leek ook een impuls te krijgen doordat SpaceX al snel in beursindexen leek te belanden. Alle beleggers en beleggingsfonden die indexen volgen, zouden zich dan gedwongen zien het bedrijf in hun ‘beleggingsmandje’ op te nemen. Technologiebeurs Nasdaq, waaraan SpaceX zijn notering krijgt, versoepelde inderdaad al de regels, wat snelle opname van het bedrijf in de Nasdaq100 mogelijk maakt.

Een politieagent houdt demonstranten in het oog die bij het gebouw van de Nasdaq protesteren tegen de beursgang van SpaceX. Ze vinden dat eigenaar Elon Musk te veel macht behoudt binnen zijn bedrijvengroep.

Foto OLGA FEDOROVA / ANP

Standard & Poor’s maakte vorige week vrijdag echter bekend zijn regels voor toelating tot de S&P500, die geldt als de belangrijkste beursindex, niet aan te passen. Een van die regels is dat een bedrijf eerst een jaar aan de beurs genoteerd moet zijn. Dat houdt SpaceX (en Anthropic, en OpenAI) tot ver in 2027 buiten de index. Bovendien worden alleen bedrijven toegelaten die winst maken.

Voor institutionele beleggers die deels passief beleggen door indexen te volgen, is er zo meer keuze. Even leken pensioenfondsen, ook Nederlandse, door indexbeleggen niet te ontkomen aan medefinanciering van Musks avonturen. Maar die fondsen gaven al snel aan dat ze eigen indexen met eigen criteria hanteren en daarom niet geforceerd zouden hoeven instappen. Zij plaatsen daarnaast grote vraagtekens bij de organisatie van de zeggenschap. Musk behoudt via een bijzondere constructie 85 procent van het stemrecht zelf en beperkt zo de invloed van andere aandeelhouders sterk.

Wilde vlucht

Betalen beleggers die aandelen SpaceX toegekend krijgen te veel, en zijn ze later teleurgesteld dat ze zich hebben laten meeslepen in een beurshype? Volgens een veelgeciteerde analyse van beleggingsonderzoekbureau Morningstar is de waardering van 135 dollar per aandeel veel te hoog. Analist Nicolas Owens acht 63 euro per aandeel veel realistischer.

Alleen als SpaceX de meest futuristische en ambitieuze doelstellingen waarmaakt, zou de hoge waardering bij deze beursgang op zijn plaats zijn. Maar de kans dat een herbruikbare raket die steeds terugkeert op aarde in 2028 operationeel is, zoals SpaceX aangeeft in het prospectus, acht Morningstar weinig realistisch. Netzomin als datacentra in de ruimte op korte termijn werkelijkheid zullen zijn.

Banken die de beursgang begeleiden, zijn zeker op de lange termijn optimistischer. Goldman Sachs denkt dat SpaceX in 2030 al 470 miljard dollar omzet kan boeken, Morgan Stanley is voorzichtiger met 300 miljard. Maar die laatste zakenbank stelt in een analyse voor beleggers wel weer dat het bedrijf in 2040 3.400 miljard dollar omzet kan bereiken, waar het een bedrijfsresultaat van 2.700 miljard aan zou overhouden.

Voor beleggers met een lange adem, die het aandeel vasthouden totdat SpaceX door nieuwe markten open te leggen de ambities waarmaakt, kan de investering aantrekkelijk zijn. En dat is het ook voor beleggers die snel winst willen maken. Zij zullen de aandelen die ze vrijdag krijgen toegewezen direct kwijt kunnen aan begerige beleggers die in eerste instantie achter het net hebben gevist.  

De koers kan daardoor in de eerste dagen omhoogschieten, maar dat wil niet zeggen dat SpaceX die hoge waardering vasthoudt. Uit historisch onderzoek van Jay Ritter, emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Florida, blijkt dat ongeveer een kwart van de bedrijven in de eerste drie jaar na de beursgang minstens de helft van zijn waarde verliest.

Zo zal de vraag lang boven de markt blijven hangen of beleggers niet op het hoogtepunt in grote beloften zijn gestapt en van een koude kermis zullen thuiskomen. Zoals bij de internethausse rond de eeuwwisseling, die uitmondde in het knappen van de dotcomzeepbel. Daarmee is de interneteconomie niet ten onder gegaan: een overlever als Amazon groeide uit tot een moloch met een enorme omvang.

Van de drie grote AI-bedrijven die dit jaar de beurs opzoeken, is niet te zeggen of ze alle drie over 25 jaar een succesvolle belegging zullen zijn geweest. Maar de kans is groot dat een of twee ervan tot de winnaars van de AI-revolutie zullen behoren.

En waarom zou dat niet SpaceX zijn? Waar Anthropic en OpenAI geheel afhankelijk zijn van het succes van hun taalmodel, heeft het bedrijf van Musk met Colossus 1 en 2 ook op planeet Aarde datacenters, waarvan het rekencapaciteit verhuurt aan de concurrenten. En het bouwt met Terafab aan een eigen chipfabriek, om datacenters van rekenkracht te voorzien.

Ook als het eigen taalmodel Grok faalt, kan SpaceX zo goed aan de AI-revolutie verdienen. Of dat genoeg is om de hoge waardering waar te maken? Het zal de komende jaren een wilde rit worden voor de aandeelhouders.