Hongarije blokkeert EU-akkoord over geld voor Oekraïne

4 uren geleden 1

De ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie hebben maandag geen akkoord bereikt over financiële steun aan Oekraïne en nieuwe sancties tegen Rusland. Hongarije heeft met een dubbel veto beide initiatieven geblokkeerd. EU-buitenlandchef Kaja Kallas sprak op een persconferentie over „een tegenslag en een boodschap die we vandaag niet hadden willen brengen”.

De EU hoopte met het twintigste sanctiepakket en een lening van 90 miljard euro de Europese steun voor Oekraïne te kunnen onderstrepen, vlak voor de dag dat Rusland vier jaar geleden begon met de grootschalige invasie van Oekraïne. Om die dag te markeren zijn António Costa, voorzitter van de Europese Raad, en Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, dinsdag in Kyiv. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zal dinsdag het Europees Parlement toespreken.

Vooral de blokkade van de lening brengt Oekraïne in problemen. In april is het geld in Oekraïne op, waardoor zowel civiele als militaire uitgaven niet meer mogelijk zijn. In december bereikte de EU een akkoord over de lening, met de clausule dat Hongarije, Tsjechië en Slowakije niet zouden meebetalen. Alle partijen waren opgelucht, want daarmee verdween het omstreden plan om bevroren Russische tegoeden aan te wenden van tafel. In antwoord op een vraag naar een plan B zei Kallas maandag en passant dat de EU mogelijk terug moet naar plan A, de tegoeden.

De herdenkingsmuur voor de gevallenen in de Oekraïense hoofdstad Kyiv.

Geen olie, dan geen lening, zegt Orbán

Hongarije en Slowakije kwamen vorige week terug op hun eerdere toezegging vanwege schade aan de Droezjba-pijpleiding, waarmee Russische olie via Oekraïne naar Hongarije en Slowakije wordt vervoerd. Eind januari werd de pijpleiding beschadigd door een Russische drone-aanval in West-Oekraïne, waardoor er geen olie meer naar Midden-Europa gaat. De Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn Slowaakse collega Robert Fico, die allebei goede banden onderhouden met het Kremlin, verwijten Oekraïne dat het land de leiding niet snel genoeg repareert. Kallas: „Ik kan Oekraïne niet verwijten dat ze hun eigen mensen voorrang geven. Ze moeten eerst de door Rusland verwoeste infrastructuur voor energie in Oekraïne herstellen.”

Om Oekraïne onder druk te zetten de Droezjba-pijpleiding te repareren en de oliedoorvoer te hervatten, staakten Slowakije en Hongarije op 18 februari de levering van diesel aan Oekraïne. Op 20 februari volgde Hongarije’s aankondiging dat het land de lening om deze reden zou blokkeren. Fico bevestigde maandag zijn dreigement dat Slowakije Oekraïne niet zal helpen met het opvangen van elektriciteitstekorten. De dreigementen lijken weinig indruk te maken op Oekraïne: in de nacht van 22 op 23 februari werd een olievoorziening in de Russische regio Tatarstan, een belangrijke schakel in de Droezjba-pijpleiding, aangevallen met drones.

Vragen over besluitvorming EU

In de campagne voor de Hongaarse parlementsverkiezingen op 12 april, waarbij Orbáns regeringspartij Fidesz in de peilingen fors achterstaat op oppositiepartij Tisza, neemt de anti-Oekraïne-retoriek van Orbán toe. Hij wil dat Hongarije op geen enkele wijze betrokken raakt bij de oorlog en prijst de vergeefse vredespogingen van president Trump.

De Hongaarse blokkade roept opnieuw vragen op over de besluitvorming binnen de EU. In antwoord op een vraag over een andere kwestie zei Kallas: „Dit is een probleem van onze besluitvorming. Als 26 lidstaten iets willen en één lidstaat wil het niet, dan doen we wat dat ene land wil, niet wat de meerderheid wil.”

In een maandag verstuurde brief wees Costa Orbán vergeefs op zijn toezegging uit december: „Elke inbreuk op deze toezegging vormt een schending van het beginsel van oprechte samenwerking. Geen enkele lidstaat mag de geloofwaardigheid van collectief genomen beslissingen van de Europese Raad ondermijnen.”