‘Ik ben niet blij met het vriendinnetje van mijn dochter (4)’

Moeder: „Mijn dochter (4) heeft een vriendinnetje in de klas met wie ik niet zo blij ben. Bij ons thuis is ze druk en brutaal, trekt al het speelgoed uit de kast zonder op te ruimen. Het kost mij veel energie. Als mijn dochter daar speelt komt ze druk thuis, kent ze nieuwe scheldwoorden en heeft ze op een gewone middag snoep, ijs én chips op. Ik probeer haar enthousiast te maken voor andere vriendinnetjes en verzin soms een smoesje dat afspreken niet kan.

„Het knaagt. Dat meisje heeft niet veel vriendjes, dat zien andere ouders op het schoolplein ook, en mijn dochter vindt het wél leuk met haar. Misschien probeert ze het voor mijn dochter extra aantrekkelijk te maken bij haar thuis door al die lekkere dingen te vragen. Op school kan ze claimerig zijn. De moeder en ik hebben altijd maar kort contact, we zijn niet echt elkaars type. Ik vind het moeilijk iets van deze dingen te zeggen, ik wil niet de betweter zijn die zich met andermans opvoeding bemoeit. Wat is wijsheid?”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.

Toegevoegde waarde

Levi van Dam: „De kans dat uw dochter lang met dit meisje omgaat, is klein. Als kinderen ouder worden, richten ze zich vaak op de kinderen van de ouders met wie hun eigen ouders omgaan. Dat zijn vaak mensen met een soortgelijke opvoedstijl, sociaal-economische klasse en zelfs etniciteit. In dat opzicht slaat de segregatie op het schoolplein snel toe.

„Als u in het weekend afspreekt met schoolouders die u leuk vindt, gaat uw kind vanzelf met die kinderen spelen. Zie de verschillen bij dit meisje thuis als toegevoegde waarde. Zolang het daar veilig is, kan het verrijkend zijn voor uw dochter. Een extra lading suiker hoeft niet zo erg te zijn, als het maar niet te vaak gebeurt.

„U hoeft dat spelen echt niet altijd toe te staan. Tegelijk maakt uw begripvolle blik op het gedrag van dit meisje het waarschijnlijk makkelijker dit af en toe toch te faciliteren.

„Wees wel alert op claimerig gedrag. Als uw dochter een empathisch meisje is met een zorgend karakter, kan haar verantwoordelijkheidsgevoel voor dit vriendinnetje haar eigen speelvrijheid belemmeren.”

Gezamenlijke inspanning

Amaranta de Haan: „Vriendschappen zijn op deze leeftijd heel veranderlijk. Kleuters kiezen hun speelkameraadjes op basis van oppervlakkige redenen, zoals inderdaad, veel lekkere dingen krijgen of met hetzelfde speelgoed willen spelen.

„Zolang uw dochter met dit meisje omgaat, kunt u het gedrag waarmee ze thuiskomt gewoon corrigeren: ‘Ik wil niet dat je die scheldwoorden gebruikt.’ Een keer veel suiker of mogelijk lang tv kijken; u kunt zich afvragen hoe erg dat is. Mocht u er toch iets van willen zeggen, doe het dan altijd vanuit u zelf: ‘Mijn dochter eet thuis niet zoveel verschillende dingen op één dag, ze wordt snel misselijk.’

„Daarom is het aan te raden om bij eerste speelafspraakjes als ouders altijd even bij elkaar thuis te komen. Op de bank met een kopje koffie komen dergelijke opvoedpunten vaak vanzelf ter sprake.

„U bent niet verplicht altijd met zo’n speelafspraakje akkoord te gaan, zeker als het u veel energie kost. U bent niet verantwoordelijk voor het andere meisje. Wat u wel zou kunnen doen is dit met de leerkracht bespreken. Of misschien kunt u met wat andere ouders op het schoolplein kijken of jullie er een gezamenlijke inspanning van kunnen maken dit meisje bij speelafspraken en verjaardagspartijtjes te betrekken.”

Levi van Dam is orthopedagoog en bijzonder hoogleraar Veerkrachtig Opgroeien aan de Universiteit van Amsterdam. Orthopedagoog Amaranta de Haan is als bijzonder hoogleraar Versterking van de pedagogische basis verbonden aan het Nederlands Jeugdinstituut en de Rijksuniversiteit Groningen.