In ‘The President’s Cake’ moet een meisje een verjaardagstaart bakken voor Saddam Hussein

The President’s Cake begon met een herinnering van de Iraakse regisseur Hasan Hadi aan een ritueel uit de nadagen van Saddam Husseins regime. Elk jaar trok de leraar lootjes wie in de klas de president – ofwel hijzelf  – mocht verblijden met een cadeau: bloemen, fruit, zeep, decoraties, een taart. In de jaren negentig was zo’n verjaardagstaart het duurste corvee. Waar vond je ingrediënten in dit armoedige, despotische land dat  in een gespannen half-conflict verkeerde met de machtige VS?

In The President’s Cake is het negenjarige meisje Lamia de klos. Oma Bibi kon niet langer voor Lamia zorgen en heeft haar uit haar dorp meegenomen naar Bagdad om de kleindochter af te staan ter adoptie. De ondernemende Lamia loopt boos weg met haar haantje Hind onder de arm, sluit een bondgenootschap met zakkenrollertje Saeed en gaat samen met hem in Bagdad op zoek naar ingrediënten – eieren, meel, suiker en bakpoeder – voor een presidentiële taart.  

The President’s Cake evoceert een verdwenen tijd door de foeragerende kinderen te volgen door Irak tijdens de nadagen van het Baath-regime, waar  kinderen over schoolpleinen marcheren met slogans als „Heil voor onze leider Saddam Hussein, wij offeren onze zielen aan u!” 

Moerasdelta van water en riet

Laima neemt haar taart zo serieus, dat ze zich door straatschoffie Saeed laat verleiden tot scharreldiefstal: alleen zo bereikt ze iets in deze mierenhoop van hosselaars en oplichters, botte agenten en hysterische betogers, waar soms Amerikaanse straaljagers overheen krijsen. Lamia beleeft kleine avonturen: haantje Hind redden van een kippendief, zich een pedofiele slijmbal van het lijf houden, een poëtische postbode gaat naar haar op zoek. Er zijn hints van een veel grimmiger realiteit vlak buiten haar waarneming –  als ze bijvoorbeeld in een politiebureau vol bange, gehurkte arrestanten belandt.   

Baneen Ahmad Nayyef als Lamia, met haar haantje Hind in ‘The President’s Cake’.

Foto September Film

Soms zweeft zo’n filmidee boven de wateren, zo lijkt het. Op het filmfestival van Cannes ging vorig jaar naast The President’s Cake ook de film Amrum in première, waar de twaalfjarige Nanning in 1945 op zijn Waddeneiland zoekt naar ingrediënten voor witbrood met honing om zijn moeder uit haar depressie te halen nu haar idool Hitler is overleden.

In de magisch-realistische wereld van beide kinderen blijft alles bij het oude als ze in hun missie slagen. Lamia in The President’s Cake en Nanning in Amrum doen allebei hun pathetische best, maar moeten leren dat je de klok niet kan terugdraaien, dat de wereld onverschillig is voor hun magische interventies. En zo groei je op, triester en wijzer.

Een simpel verhaal, maar en passant opent The President’s Cake een kleurrijke, onbekende wereld: het stoffige Bagdad, de oeroude moerasdelta van water en riet, betoverend verlicht met olielampen. Bepaald geen verloren paradijs, dit Irak, maar toch iets waar de film met enige nostalgie op terugkijkt wanneer de Amerikaanse invasie zich in de finale nadrukkelijk aandient.