Is het een zwaktebod als een nieuwe ceo van buiten het bedrijf komt?

Een goede leider is vanaf de eerste dag bezig met haar of zijn opvolging. Ik weet niet hoe vaak ik die les in managementliteratuur ben tegengekomen.

Hebben Frans Muller en Dolf van den Brink hun werk dus niet goed gedaan? Ahold maakte vorige week bekend dat Muller volgend jaar april met pensioen gaat en wordt opgevolgd door de Fransman Thierry Garnier, die zonder Aholdverleden de overstap maakt van doe-het-zelfketen Kingfisher. Bij Heineken is de zoektocht naar een opvolger van Van den Brink nog gaande, maar is door de raad van commissarissen duidelijk gemaakt dat het vrijwel zeker om een nieuwe ceo van buitenaf zal gaan.

Opmerkelijk omdat Heineken en Ahold bij uitstek Nederlandse bedrijven zijn, waar de opvolging van oudsher van binnenuit is geregeld. Bij Heineken via een lang opleidingstraject, die talenten als Van den Brink en zijn voorganger Jean-Francois van Boxmeer op de toppositie brachten. Slechts één keer sinds het afscheid van Freddy Heineken werd daarvan afgeweken met Karel Vuursteen, maar ook hij had na zijn overstap van Philips eerst twee jaar warmgedraaid in het bestuur van de bierbrouwer voordat hij de leiding over het gehele concern in handen kreeg. 

Bij Ahold werd één keer een volstrekte buitenstaander gehaald sinds Albert Heijn zelf met pensioen is gegaan. Dat was na het boekhoudschandaal in 2003 toen bij Ikea de Zweed Anders Moberg werd weggeplukt. Andere mannen die het bij Ahold tot ceo schopten (Cees van der Hoeven, Dick Boer) hadden veelal een loopbaan bij andere bedrijven achter de rug voor ze bij het supermarktconcern kwamen, maar bekleedden dan eerst enige jaren andere posities voordat ze het tot ceo schopten. Muller zelf kwam mee met Delhaize na de fusie tussen de Belgische en de Nederlandse supermarktgiganten met een sterke aanwezigheid in het noordoosten van de VS en werd pas twee jaar later ceo.

Insiders

Waarom de commissarissen van Heineken buiten het concern rondkijken en bij Ahold de keuze al op een buitenstaander is gevallen, moet nog duidelijk worden. Een opmerkelijke overeenkomst: beide bedrijven hebben pas sinds vorig jaar een nieuwe president-commissaris, die dus al snel hun stempel drukken.

Twee van die gevallen zo snel achter elkaar is opvallend. Maar zien we daarmee ook direct een trend? Daarom maar even een lijstje samengesteld met benoemingen van ceo’s bij beursgenoteerde bedrijven met een langere Nederlandse traditie:

• Bij ASML nam Christian Fouquet in april 2024 het stokje over van Peter Wennink. Fouquet werkt al sinds 2008 bij ASML
• Sinds april 2025 leidt Marguerite Bérard ABN Amro. Zij werkte daarvoor bij BNP Paribas
• Bij Unilever nam in 2025 Fernando Fernandez, die zijn hele loopbaan bij het concern heeft gewerkt, het leiderschap over van de van buiten gehaalde Hein Schumacher.
• Signify haalde As Tempelman als nieuwe ceo binnen, hij was voor hij in september 2025 het verlichtingsconcern begon de baas bij Eneco.
• In februari volgde Stacey Caywood de lang zittende Nancy McKinstry op als ceo bij Wolters Kluwer. Caywood werkt al sinds 1992 bij het bedrijf.
• Heather Polinsky is ceo bij Arcadis sinds maart van dit jaar, zij werkt sinds 1999 voor het ingenieursbureau.
• Deze maand krijgt Ingrid de Swart de leiding bij ASR. Zij werkt daar sinds 2019, daarvoor bij Delta Lloyd, ABN Amro en Aegon

Kortom: vijf van de negen nieuwe ceo’s kwamen de afgelopen twee jaar van binnen de organisatie. In die klassieke theorie hebben de raden van commissarissen samen met de vertrekkende ceo de opvolging dus volgens het boekje voorbereid.

Franse slag

Nu we toch dat lijstje hebben, is het interessant om te kijken of er andere trends in te ontdekken zijn. Allereerst valt op dat er onder de acht benoemingen slechts twee Nederlanders zitten. Inclusief de benoeming van Garnier bij Ahold zijn drie van de acht nieuwe ceo’s afkomstig uit Frankrijk. Eerder al benoemden AkzoNobel en Corbion Franse topmannen.

Gezien de jarenlange ondervertegenwoordiging van vrouwen in de besturen van Nederlandse ondernemingen mag als hoopgevend gelden dat de helft van deze benoemingen in de afgelopen twee jaar topvrouwen waren. Dat is ook internationaal een uitzonderlijke score. In 2025 betrof het internationaal bij ceo-benoemingen bij slechts 9 procent een vrouw.