Kamer steunt broodnodige aanpassing van een woningwet, omdat die in strijd was met de Grondwet

Voor ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis voelde het volkshuisvestingsdebat in de Tweede Kamer als een verloren maandagmiddag. „We hebben als Kamer in meerderheid een fout standpunt ingenomen”, stelde Grinwis maandag. „En daarom zitten we hier vandaag.” Het debat was toch echt nodig. Er moest een reeds aangenomen volkshuisvestingswet worden ‘gerepareerd’, om te voorkomen dat de Eerste Kamer de wet niet zou aannemen omdat die indruist tegen de Grondwet.

Het draait om de ‘regiewet’, een belangrijke volkshuisvestingswet die de basis gaat vormen voor het Nederlandse woningbouwbeleid. De wet moet sneller bouwen mogelijk maken en geeft de minister meer mogelijkheden om in te grijpen, bijvoorbeeld als het bouwtempo stilvalt door discussies tussen provincies en gemeenten.

Eigenlijk had de wet allang van kracht moeten zijn, maar vorig jaar werd hij op de dag van de stemming nog ingrijpend veranderd. Door een miscommunicatie (een aantal Kamerleden was niet op tijd aanwezig bij de stemming) ontstond een Kamermeerderheid voor een door de PVV ingediend amendement, dat voorrang voor statushouders en andere niet-Nederlanders op een sociale huurwoning onder elke voorwaarde verbiedt.

Lees ook

Zwaar oordeel Raad van State: voorrang voor statushouders verbieden is in strijd met Grondwet

In die vorm had het er dik ingezeten dat de Eerste Kamer de hele regiewet (en alle jaren werk) niet had aangenomen – met nog meer vertraging van de woningbouw van dien. In een vernietigend advies stelde de Raad van State dat de wet in strijd is met de Grondwet, omdat daarmee statushouders op basis van hun nationaliteit geen voorrang mogen krijgen terwijl Nederlandse woningzoekenden daar wel recht op houden. Toenmalig minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting, BBB) moest een noodreparatie doen.

Voor de ‘novelle’ die dit amendement schrapt, bleek maandag een Kamermeerderheid te zijn. Zo kan de regiewet, na een nieuwe stemming, alsnog voor behandeling naar de Eerste Kamer.

‘Geen greintje reflectie’

Kamerleden Grinwis en De Hoop (GroenLinks-PvdA) grepen nog wel de gelegenheid aan om de VVD en de SGP herhaaldelijk onder vuur te nemen over hun steun aan het beruchte PVV-amendement vorige zomer. Jurgen Nobel (VVD) en André Flach (SGP) hielden vol dat voor hen telkens het hogere doel voorop stond: een einde aan de voorrangsregeling voor statushouders, omdat zij die als achterstellen van Nederlandse woningzoekenden zien.

Het debat liep soms hoog op. „Ik vind het ongekend dat bij een aantal collega’s geen greintje reflectie is terug te vinden”, aldus een zichtbaar geïrriteerde Grinwis. JA21-Kamerlid Ranjith Clemminck, wiens partij vorige zomer nog vóór het PVV-amendement stemde, kwam wel terug op die keuze. JA21 vindt de voorrang voor statushouders oneerlijk ten opzichte van Nederlandse woningzoekenden. Maar, zo zei Clemminck ook, op de manier van het PVV-amendement ontstaat er voor statushouders een oneerlijke situatie. „In exact dezelfde situatie hadden we anders gestemd.”

Momenteel loopt naast de regiewet nog een apart wetsvoorstel dat voorrang voor statushouders op een minder ingrijpende manier wil verbieden. Of en hoe minister Elanor Boekholt O’Sullivan (Volkshuisvesting, D66) dit wetsvoorstel gaat uitvoeren, laat ze de Kamer volgende week per brief weten.

Liveblog Economieblog

Journalist bedreigd door gokkers vanwege een weddenschap op Polymarket