Kogelstoter Jessica Schilder: ‘Ik voel me een beetje Femke Bol’

1 uur geleden 1

Ze weten niet hoe snel ze weg moeten komen, de toeschouwers die ondanks de hitte en de blakerende zon die pal op de tribunes schijnt naar de FBK Games in Hengelo zijn gekomen. Ze hebben zichzelf de hele middag koelte toegewuifd, zich gewapend met zonnebrand, petjes en brillen, en flesjes en flesjes en nog meer flesjes water gedronken, maar na het laatste onderdeel, de 800 meter die wordt gewonnen door Niels Laros, is het mooi geweest.

De enige die zich weinig van de hitte op de atletiekbaan lijkt aan te trekken, is Jessica Schilder. De kogelstoter loopt af en aan van het middenterrein naar de boarding, voor handtekeningen, selfies, om de bloemen die ze krijgt voor haar zege in het publiek te gooien. Als allerlaatste atleet van de FBK Games stapt Schilder van de baan.

Het past bij de status van Schilder (27), die het laatste jaar is uitgegroeid tot een van de gezichten van de Nederlandse atletiek. De organisatie van de FBK Games heeft Schilders afbeelding op de cover van het programmaboekje gezet, bij de openingsceremonie wordt ze als eerste van alle Nederlandse topatleten naar voren geroepen. Schilder mocht van de organisatie zelf het tijdstip kiezen waarop haar wedstrijd begon, waardoor het als een-na-laatste onderdeel (vóór de afsluitende 800 meter) klaar was.

Twee prestaties liggen ten grondslag aan haar populariteit: haar wereldtitel van vorig jaar, en een enkele stoot vorige maand. Schilder wordt er sindsdien bij elke wedstrijd mee aangekondigd: ze is ‘de vrouw van 21 meter’. In mei stootte ze in Shanghai een afstand van 21,09 meter, en daarmee is ze de enige vrouw van deze generatie kogelstoters en de eerste vrouw sinds veertien jaar die verder dan 21 meter kwam.

Foto’s Eric Brinkhorst

Beter luisteren

Die meiavond in China voelde Schilder zich goed, vertelt ze in de kantine op Papendal een paar dagen voor de FBK Games. In de trainingen de week ervoor waren haar stoten ver gekomen. Maar toen ze in China bij haar vijfde poging de kogel het laatste zetje gaf, wist ze dat haar techniek niet perfect was geweest. „Ik was eigenlijk een beetje teleurgesteld, want mijn persoonlijk record in de buitenlucht was 20,47 meter en ik dacht dat ik daarvoor net tekortkwam. En toen zei Chase [Jackson, een concurrente uit de VS] tegen me: ‘Nee, deze is echt heel ver.’”

Ook haar coach Gert Damkat kon het in eerste instantie niet geloven dat zijn pupil zo ver had gestoten. „Ik moest het drie keer tegen hem zeggen. ’21 meter wat?’, zei hij eerst, hij was helemaal in de war. ‘Ik heb 21 meter gestoten’, zei ik. Pas toen drong het tot hem door.”

Het duo wist wel dat het erin zat. Samen met Jackson en Sarah Mitton uit Canada steekt Schilder boven de rest van het veld uit en het drietal kwam al een paar keer dicht bij de magische grens. „Sinds vorig jaar denk ik bij mezelf: ik kan dit wel. Want wereldkampioen word je niet zomaar.”

Haar wereldtitel in Tokio vorig jaar, toen Schilder met haar laatste stoot het goud veroverde, heeft veel voor haar veranderd. Vroeger kon Schilder zichzelf enorm in de weg zitten met zelftwijfel, waardoor ze op grote toernooien als de Olympische Spelen van Parijs minder presteerde dan ze kon. Maar sinds ze zichzelf wereldkampioen mag noemen, is ze „losser” geworden en tegelijkertijd gemotiveerder. „Het vuurtje dat in mij brandt om er alles uit te halen wat mogelijk is, is alleen nog maar harder gaan branden.”

Met die mindset was Schilder dit voorjaar naar de WK indoor in Polen afgereisd, maar daar verviel ze in een oude fout: ze wilde te graag, vond dat ze moest winnen en verkrampte daardoor, terwijl ze het juist van haar techniek en souplesse moet hebben. Schilder kwam niet over de 20 meter heen; ze werd vierde. „Ik ben daar drie dagen helemaal kapot van geweest en heb toen geconcludeerd: we moeten het anders gaan aanpakken.”

Ze besloot beter naar haar coach Gert Damkat te gaan luisteren, zo omschrijft Schilder het zelf. Niet dat ze dat niet al deed, maar altijd ging dat in overleg. „Ik ben erg eigenwijs en ik wilde het doen zoals ik het altijd al deed, want daarmee ben ik gekomen waar ik nu ben. Maar Gert heeft zoveel ervaring en zoveel kennis en hij zei: het kan ook anders. Ik moet leren hem daarin te vertrouwen.”

Het eerste was Damkat deed, was een training per week schrappen. Schilder houdt van hard, harder, hardst trainen, het liefst zo vaak mogelijk volle bak. Maar Damkat merkte dat ze daardoor vermoeid aan trainingen begon, die van mindere kwaliteit werden. „Doodeng vond ik het”, zegt Schilder, „maar ik heb die eerste vrije middag alleen maar geslapen en gerust. Toen dacht ik: dit is toch wel lekker.”

Samen pasten Damkat en Schilder ook haar techniek een beetje aan. Ze staat nu wat meer naar rechts in de werpcirkel, waardoor ze meer ruimte heeft om haar draaibeweging te maken. Daardoor kan ze met een meer vloeiende, snellere beweging haar stoot uitvoeren en genereert ze meer kracht en dus een verdere afstand.

„Het idee is dat 20 meter mijn nieuwe ondergrens wordt”, zegt Schilder. Die grens is razendsnel verschoven: twee jaar geleden waren het aantal 20-meterpogingen van Schilder nog op een hand te tellen, vorig jaar stootte ze vaker over de 20 meter dan eronder, en dit jaar heeft ze in de buitenlucht telkens verder dan 20 meter gestoten.

Nieuw chalet

Het publiek in Hengelo moet er zondag lang op wachten tot Schilder een kogel over de lengte van vier achter elkaar geparkeerde personenauto’s gooit. Pas in haar zesde en laatste poging weet ze de grens te slechten: 20,03. Ze balt haar vuisten en klapt; het publiek klapt met haar mee.

Schilder wint haar evenement, en al snel wemelt het van de kinderen aan de boarding voor een handtekening en selfie. Sowieso merkt Schilder dat mensen sinds haar wereldtitel op straat langer naar haar kijken, met een blik van herkenning. Leuk, en ook een beetje wennen voor iemand die nooit heel bewust de spotlights heeft gezocht. Zo heeft ze onlangs een nieuw chalet in de buurt van Papendal gekocht, maar vertellen waar wil ze niet, omwille van haar privacy.

Bij de FBK Games merkten ze het ook, nadat Schilder over 21 meter had gestoten in China. Daarna waren de kaarten voor de vakken naast het kogelstootveld razend populair. De twee dichtstbijzijnde vakken zijn op zondag zo goed als uitverkocht en zitten, los van de overdekte hoofdtribune, het volst van het verder halflege stadion in de brandende zon. „Prachtig dat al die mensen speciaal voor mij komen”, zegt Schilder. „Ik voel me een beetje Femke Bol.”

Sinds haar overstap van de 400 meter horden naar de 800 meter en haar bruiloft met de Belgische polsstokhoogspringer Ben Broeders, is de wedstrijd op de FBK Games voor Femke Broeders-Bol haar eerste wedstrijd in Nederland. Ze wint haar race over twee rondjes in een niet al te sterk deelnemersveld, en wordt nog altijd het luidst toegejuicht van alle Nederlanders.

Maar omdat Broeders-Bol is overgestapt naar de 800 meter, waarop ze voorlopig atletes als Keely Hodgkinson en Audrey Werro voor zich moet dulden, en Sifan Hassan sinds november vorig jaar geen wedstrijd heeft gelopen, is Schilder op dit moment de succesvolste atleet van Nederland met bijpassende status.

„Het is echt mooi om te zien dat ik een uithangbord ben geworden”, zegt Schilder. „We hadden natuurlijk al Femke en Sifan en Dafne [Schippers] en Lieke [Klaver], maar dat zijn allemaal hardlopers. Maar niet alle kinderen houden van hardlopen, ik ook niet, dus ik wil laten zien dat er ook technische nummers zijn die je kunt doen en waar je naar kan kijken.”

Als ze eindelijk van de baan in Hengelo is gestapt, vertelt Schilder dat ze niet tevreden is over haar wedstrijd. „Het was niet best.” Ze heeft last van een ontsteking in haar vinger en door de medicatie die ze daarvoor slikt, heeft ze last van duizeligheid en geen beste trainingsweek achter de rug. De combinatie van hitte en medicijnen maakt alles er zondag niet beter op. Des te blijer is Schilder dat ze toch over haar ondergrens heeft kunnen stoten. „Ik dacht: al die mensen hier komen voor mij. Ik ben blij dat ik ze iets heb kunnen laten zien.”

Lees het hele artikel