Licht kan mogelijk verraden wat er in een ei gebeurt

Licht blijkt onverwacht lang rond te kaatsen in kippeneieren. Daardoor kan in de toekomst mogelijk veel dierenleed voorkomen worden.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Een nieuw onderzoek laat zien dat licht in een intact kippenei veel langer onderweg is dan verwacht. Daardoor kan het licht mogelijk iets zeggen over wat er in het ei gebeurt, zonder dat het ei daarvoor gebroken hoeft te worden. Op die manier kan mogelijk vastgesteld worden wat de kwaliteit van het ei is en misschien zelfs het geslacht van het kuiken in wording. Het onderzoek is te vinden in Newton.

Spiegelpaleis

De onderzoekers ontdekten dat een eierschaal werkt als een soort van ‘natuurlijk spiegelpaleis’: wanneer licht door de schaal heen gaat schieten de fotonen niet simpelweg recht door het ei. Ze kaatsen in plaats daarvan steeds opnieuw tegen de binnenkant van de schaal. Daardoor leggen ze in een ei van maar een paar centimeter breed toch een afstand af die kan oplopen tot twee meter.

Dat was niet wat de onderzoekers aanvankelijk dachten. Eerst dachten ze aan een vorm van fluorescentie: het verschijnsel waarbij een stof of object licht opneemt en daarna opnieuw uitzendt. Met extra metingen, waarbij verschillende filters werden gebruikt, konden de onderzoekers laten zien dat dit niet het geval was.

“We waren onder de indruk van hoe efficiënt een eierschaal fotonen vasthoudt,” zegt onderzoeker Vamshi Damagatla. “Twee meter is een heel lange afstand, zeker omdat een ei van zichzelf niet zo groot is.” Volgens de onderzoekers verklaart dit ook waarom eerdere metingen die werden gedaan tijdens andere onderzoeken soms hele andere resultaten lieten zien dan verwacht.

Dierenleed voorkomen

Het onderzoek is niet alleen interessant voor natuurkundigen. De resultaten kunnen ook gevolgen hebben voor het welzijn van kippen. In de kippenindustrie worden mannelijke kuikens dikwijls als een groot probleem gezien: ze leggen geen eieren en groeien niet snel genoeg om rendabel te zijn voor de vleesindustrie. Daarom worden in Europa alleen al jaarlijks honderden miljoenen mannelijke kuikens kort na de geboorte gedood.

Als onderzoekers al vroeg in het ei kunnen zien of een embryo mannelijk of vrouwelijk is kan daardoor dierenleed voorkomen worden. “Het gevonden verschijnsel kan helpen om de inhoud van een ei op een vriendelijkere manier te onderzoeken, zelfs tijdens de ontwikkeling van het embryo,” zegt hoofdonderzoeker Lennard van den Tweel. Volgens hem kan dat bijdragen aan het vinden van een oplossing voor het gigantische ethische probleem.

Leestip: Het kost bijna niets om de extreme pijn van kippen met een uurtje te verkorten

Voor alle duidelijkheid: het onderzoek biedt nog geen kant-en-klare oplossing voor de industrie. De onderzoekers hebben voor nu vooral in kaart gebracht hoe licht zich gedraagt in een (intact) ei. De onderzoekers hebben daarvoor verschillende methoden gebruikt. Zo stuurden ze korte lichtpulsen door eieren en maten ze vervolgens hoe lang het duurde voordat het licht weer naar buiten kwam. Ook ‘leegden’ ze sommige eieren eerst en vulden ze de (intacte) eierschalen vervolgens met vloeistoffen waarvan de eigenschappen goed gedocumenteerd zijn. Zo konden ze beter bepalen welke rol de schaal speelde.

Daarnaast keken ze acht dagen lang gekeken naar hoe het gedrag van licht in een bevrucht ei veranderd naarmate het embryo in het ei groeit. Dat bleek waardevol te zijn: het embryo leek een heel duidelijk effect te hebben op de afstand die fotonen afleggen in een ei. De onderzoekers willen daar tijdens een vervolgonderzoek op voortborduren door naar de hele groeifase van het embryo te kijken. Ook willen ze de verschillende onderdelen van een ei apart bestuderen. Zo willen ze in de toekomst niet alleen kijken naar eierschalen, maar ook naar de eiwitten en de dooier.

Damagatla zegt afsluitend: “mogelijk heeft het gevonden effect ook een natuurlijke functie. Het zou bijvoorbeeld kunnen helpen om het embryo te beschermen tegen ultraviolet licht, of misschien helpt het om het ei warmer te houden wanneer beide oudervogels tijdelijk iets anders aan het doen zijn.”

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Wetenschappers vertalen het gekakel van kippen – en helpen je om dat thuis ook te doen en Kippen vertonen allerlei verschillende emoties en als je goed kijkt, kun je dat ook zien . Of lees dit artikel: Kippen blozen ook, zo blijkt uit nieuw onderzoek .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: