Maanmissie Artemis II veilig terug op aarde na landing in Stille Oceaan

5 dagen geleden 2

Met het neerplonzen van de Orion-capsule Integrity in de Stille Oceaan bij San Diego in Californië om 2:07:47 (Nederlandse tijd) is de Artemis II-maanmissie succesvol afgerond.

Sinds de lancering in de nacht van 1 op 2 april vanaf lanceerplatform 39B in Kennedy Space Center in Florida hebben de vier Artemis II-astronauten tijdens hun rondvlucht rond de maan 1.117.659 kilometer afgelegd. Op 6 april waren ze 406.771 kilometer van de aarde verwijderd, verder dan de vorige recordhouders, de astronauten van de Apollo 13-missie in 1970.

Nadat in het Apollo-tijdperk in de jaren zestig en zeventig uitsluitend witte mannelijke Amerikanen naar de maan waren gereisd, was de samenstelling van de bemanning een toonbeeld van diversiteit. Piloot Victor Glover was de eerste Afro-Amerikaan, Canadees Jeremy Hansen de eerste niet-Amerikaan en Christina Koch de eerste vrouw die die kant op gingen. Commandant Reid Wiseman is de oudste maanreiziger tot nog toe.

Artemis II stuurde ruim zevenduizend foto’s en video’s terug naar de aarde, waaronder een nieuwe versie van de beroemde ‘earthrise’-foto, genomen door Apollo-8 astronaut William Anders in 1968. Daarop komt de wit-blauwe aarde majestueus op boven de kale maanhorizon. En hoewel de eerste bemenste maanreis in 54 jaar niet de wereldwijde aandacht opriep van het Apollo-tijdperk, was er wel degelijk een groot en enthousiast publiek dat de reis op de voet volgde.

Na het ronden van de maan op 6 april, waarbij er veertig minuten lang geen contact met de aarde mogelijk was, beschreven de astronauten hun emoties van ontzag. „Ik had een krachtig gevoel van geraakt worden door het aanzicht van de maan”, zei Koch. „Het duurde maar een seconde of twee, en ik kon het niet opnieuw oproepen, maar er was iets wat me plotseling in het maanlandschap wierp, waardoor het echter werd.” De kraters aan de achterzijde van de maan zijn vanaf de aarde nooit te zien. Ook kregen de astronauten een kunstmatige zonsverduistering te zien toen de maan voor de zon schoof.

Zonnepanelen uit Oegstgeest

Deze maanvlucht was voor het eerst ook een internationale onderneming. De Orion-capsule werd ondersteund en voortgestuwd door de European Service Module (ESM), gebouwd door de Europese ruimtevaartagentschap ESA, en voorzien van zonnepanelen door Airbus in het Zuid-Hollandse Oegstgeest.

Wetenschappelijk gezien waren de opbrengsten bescheiden. Twee nog onbenoemde maankraters kregen een naam, en de astronauten rapporteerden de lichtflitsen van ruimtestenen die insloegen op het oppervlak. Artemis II was vooral een testmissie. Er waren tests van communicatie met de aarde met laserlicht. Kort na de lancering werd de Orion-ESM-combinatie losgekoppeld, en voerde de piloot een aantal manoeuvres uit om het ruimteschip in de vingers te krijgen.

Daarna volgde het vuren van de hoofdraketmotor van de ESM om de reis naar de maan in te zetten. In tegenstelling tot de Apollo-astronauten kwam Artemis II niet in een baan om de maan terecht, maar volgde de missie een free return-trajectory, waarbij de aantrekkingskracht van de maan ze na het ronden van de achterzijde terugzette op koers naar de aarde.

Slecht functionerend toilet

De hele vlucht verliep vrijwel vlekkeloos. Het spraakmakendste technische probleem was het slecht functioneren van het boordtoilet. Astronauten-urine bevroor in de leidingen die de vloeistof in de ruimte hadden moeten lozen. De oplossing: de verstopte leidingen werden verwarmd, zodat de bevroren urine weer smolt.

Vrijdag 10 april keerden de maanreizigers terug. Veertien minuten voor de geplande splashdown in de Stille Oceaan raakte de Orion-capsule de bovenste laag van de atmosfeer met een snelheid van ongeveer veertigduizend kilometer per uur. Door de hete gassen was radiocontact zes minuten onmogelijk.

Van tevoren waren er zorgen over het hitteschild, dat tijdens de afdaling zo’n 2.700 graden Celsius heet wordt. Bij een eerdere missie waren er gaten in het hitteschild geslagen, maar deze keer hield het zich goed. Een grote witte vlek, na de landing te zien op foto’s van de Orion-capsule, was volgens NASA-directeur Jared Isaacman onschuldig.

Na de geplande blackout verscheen Integrity in de camera’s van NASA-helikopters, die filmden hoe drie rood-witte-parachutes zich ontplooiden en de kegelvormige capsule verder afremden tijdens de laatste kilometers naar beneden. Enkele minuten na de splashdown op de golven meldde de vluchtleiding ‘four green crewmembers’, ruimtevaartjargon voor vier gezonde bemanningsleden.

De volgende vlucht naar de maan, Artemis III, staat gepland voor 2027, en zal het koppelen van de Orion-capsule aan maanlander inhouden, maar geen maanlanding. Die komt in NASA-plannen pas met Artemis IV, officieel gepland voor 2028, al lijkt dat een onrealistisch ambitieuze datum.

Aanvulling (12 april 2026): dit artikel is later uitgebreid met een terugblik op de Artemis II-missie.