Marleen heeft door haar hoge pitta weleens een middelvinger opgestoken in het verkeer

Actrice Sanne Vogel wil weten wat ayurveda is. Dus mag ze van de KRO-NCRV naar India en Bali. In Van boerenkool tot kurkuma zoekt Vogel in vier afleveringen wat het inhoudt. Vogel is „nogal fan van de westerse wetenschap”. Als drager van een erfelijk agressief kankergen liet ze preventief haar baarmoeder en borsten verwijderen. Met yoga en meditatie trok ze zichzelf door die moeilijke periode heen. In de Randstad duiken er steeds meer ayurvedische goeroes en studio’s op. Iedereen wil detoxen, beter worden. Er valt weer wat te verkopen. Volgens ayurveda kan je jezelf met een dieet van gekookte linzen en een Indiase variant van astro-tv preventief genezen van enge dingen zoals kanker.

Vogel voelt zich ongemakkelijk bij het idee dat alle ziekte preventief te voorkomen is. Wat nou als je met een aandoening geboren wordt? Vraagt ze aan een ayurvedisch arts in India. Dat is karma. In een vorig leven was je uit balans en nu heb je een kankergen, legt de arts uit.

In de geest van de polderspiritualiteit anno 2026 startten twee opgejaagde vrouwen uit een hippe Amsterdamse wijk De Ayurveda Podcast. Cielke Sijben heeft een neuspiercing. Marleen Dijkhoff een blow-out. Marleen begon „gewoon voor de lol” met ayurveda. Ze ging het „lekker een jaartje doen voor mezelf”. Voor de lol betekent in het leven van Marleen dat ze al twintig jaar niet meer sliep, niet meer menstrueerde, vijf high intensity workouts per week deed en alleen maar rauwkost at. Na drie maanden op tijd naar bed, tongschrapen en gekookt voedsel eten voelde ze zich, wonderbaarlijk, helemaal geweldig. Waarom wist niet iedereen dit?

Dat zelfs Hollanders baat hebben bij een stuk gestoomde broccoli in plaats van een leven lang wit supermarktbrood met kipgrillworst staat denk ik niet in de vijfduizend jaar oude Sanskrietteksten van de gezondheidsleer. Gelukkig is er nu de podcast om die vertaalslag te maken. Voordat Marleen en Cielke in de ayurveda doken staken ze nog weleens een middelvinger op in het verkeer. Nu weet Marleen dat dat gewoon kwam omdat ze „een ontzettend hoge pitta” had. Nu denkt ze in de supermarkt als iemand voordringt, ach die heeft vast haast en een te hoge pitta, laat maar gaan. Wat als iedereen in de wereld ayurvedisch zou eten? „World peace”, zeggen de twee geheelde vrouwen.

Verpletterende indoctrinatie

Eten ze in Kabul, Afghanistan nou nog niet ayurvedisch? In de documentaire Kabul, between prayers (NPO Doc) zien we hoe de 23-jarige Talibanstrijder Samim worstelt met zijn zeer extreme fundamentalistische islamisme en het dagelijks leven. Hij bidt dat hij niet zal zwichten voor het materialisme en koopt daarna een nieuwe motor. Na vijf jaar heeft zijn vrouw hem nog steeds geen kind gegeven en dus zoekt hij een nieuwe vrouw. Doelloos loopt hij rond door de ellende van Kabul, zwaaiend met zijn geweer, indruk makend op andere dolende jonge jongens. Zijn droom is ongelovigen vermoorden maar het martelaarschap is niet voor iedereen weggelegd. Samims veertienjarige broertje Rafi dreunt koranteksten op zonder dat hij weet waar het over gaat. Als kind speelde hij graag met houten geweren. Zijn droom is vechten met Hamas in Palestina.

In de één uur en veertig minuten durende documentaire zitten wel heel veel temporiserende sfeerbeelden. Het leidt af van de verpletterende indoctrinatie waar de jonge mannen door gebrandmerkt zijn. Behalve één dronken bewusteloze vrouw op de achterbank van een taxi komt geen enkele vrouw voor in de film. Ook niet als passant op een van de eindeloze sfeerbeelden. Hoe zouden Cielke en Marleen het doen in Kabul? Lijkt mij een plek waar je als vrouw juist wel baat hebt bij een hoge pitta.