Na 106 jaar verdwijnt de noordse combinatie van de Winterspelen

De noordse combinatie, de wintersport die schansspringen en langlaufen combineert, is niet langer een olympische discipline. Daartoe heeft het uitvoerend comité van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) dinsdag besloten tijdens een vergadering in Lausanne. Na 106 jaar zal de sport voor het eerst niet op het programma staan tijdens de Winterspelen in en rond de Franse Alpen (en in Thialf) in 2030.

Het besluit komt niet als een verrassing, na een jarenlange doodsstrijd van de sport die sinds de eerste Winterspelen van Chamonix in 1924 olympisch was. Van de zestien sporten op de Winterspelen heeft de noordse combinatie al sinds sinds 1992 het kleinste aantal deelnemende sporters. In de sport zelf werden vooraf de kansen op olympisch lijfsbehoud op ‘fifty-fifty’ geschat.

Het IOC had de eeuwoude sport genomineerd om te verdwijnen vanwege „ondermaatse prestaties” op het gebied van kijkcijfers en toeschouwers, de aandacht op sociale media en vanwege het gebrek aan internationale concurrentie. De laatste vier edities zijn de 36 olympische medailles verdeeld tussen slechts vijf landen: Noorwegen, Duitsland, Oostenrijk, Japen en Finland. Ook stond de sport de gendergelijkheidsmissie van het IOC in de weg: het was de enige olympische sport waaraan vrouwen niet mochten meedoen.

Dat laatste is niet langer een probleem voor het IOC. Bovenaan het persbericht dat het dinsdag verspreidde, ronkte de trotse kop dat de Winterspelen in de Franse Alpen in 2030 de eerste gendergelijke editie zullen worden – het gevolg van het schrappen van de noordse combinatie.

Volgens het IOC was de noordse combinatie de minst populaire olympische discipline tijdens de afgelopen vier Winterspelen. Het IOC haalt een studie aan waaruit zou blijken dat in elf van veertien categorieën waarmee de populariteit van sporten gemeten wordt – zoals uitzendtijd, bereik op digitale media, kaartverkoop, aanwezige media en de interesse van het publiek – de sport onderaan bundelde tijdens de afgelopen Spelen. „Er is de afgelopen jaren te weinig progressie geweest om ze op het programma te houden”, lichtte IOC-directeur Pierre Ducrey het besluit toe.

Daarnaast wees het IOC opnieuw op het gebrek aan universality, de term die het graag gebruik om de internationale concurrentie in een sport aan te duiden. Het zal in dat opzicht niet geholpen hebben dat tijdens de Spelen in Italië in februari de drie gouden medailles allemaal naar Noorwegen gingen, en de andere medailles werden verdeeld tussen Oostenrijk en Finland.

Investeren in Nederlands talent

De laatste jaren had de internationale skifederatie FIS er juist alles aan gedaan om de noordse combinatie te behouden als olympische discipline. De bond bouwde de afgelopen dertien jaar aan een competitief vrouwenprogramma, investeerde 750.000 euro in de ontwikkeling van talenten in niet-traditionele landen, waaronder Nederland, en zette een speciaal team op poten om de sport beter onder de aandacht te brengen op sociale media.

Twee weken geleden berichtte de FIS nog vol trots over de oprichting van een nieuwe competitie voor de noordse combinatie, naast de reguliere wereldbekers, waarbij mannen en vrouwen samen in teams met elkaar de strijd zullen aangaan. De eerste wedstrijden zouden plaatsvinden in 2027. In hoeverre deze competitie het daglicht zal zien nu de sport haar olympische karakter is ontnomen, is niet duidelijk.

De Winterspelen in Italië van afgelopen februari waren nog een succes voor de sport. In de bergdorpen Predazzo en Tesero won de Noor Jens Oftebro op de twee individuele onderdelen het goud, voor goedgevulde tribunes. Zelfs het weer zat destijds mee: tijdens de laatste wedstrijd van de noordse combinatie scheen de zon uitbundig, terwijl elders in Italië andere olympische wedstrijden werden uitgesteld als gevolg van hevige sneeuwval. Daardoor werd de ontknoping van de noordse combinatie op veel televisiezenders live uitgezonden.

Lees ook

Een eeuwoude wintersport vecht tijdens de Spelen in Predazzo voor haar voortbestaan

Het mocht niet baten, bleek dinsdag. „De beslissing van het IOC van vandaag is buitengewoon teleurstellend”, reageerde Lasse Ottesen, racedirecteur voor de noordse combinatie namens de FIS. „Ik weet niet wat ik moet zeggen en kan de redenering achter het besluit maar moeilijk begrijpen.” Ook FIS-voorzitter Alexander Ospelt reageerde teleurgesteld. „Dit is een hele moeilijke dag voor de FIS en onze nationale skifederaties.”

Ottessen prees in zijn reactie de toewijding en inzet van sporters, sportbonden en organisatoren de afgelopen jaren om de noordse combinatie olympisch te houden. „Ik begrijp hun teleurstelling vandaag volledig.”

Wat nu voor de sport resteert, zijn de Olympische Jeugdspelen van 2028, waar de noordse combinatie nog wel op de kalender staat. Eerder liet de FIS weten dat de sport gewoon op het programma van de aankomende wereldkampioenschappen skiën in 2027 en 2029 zal staan, en dat tot die tijd ook wereldbekerwedstrijden zullen blijven plaatsvinden.

Binnen de sport was er al langer sprake van een grote angst voor de gevolgen van het schrappen van de sport als olympische discipline, zei de Oostenrijker Johannes Lamparter, die op de Winterspelen in februari twee keer zilver won, eerder dit jaar in NRC. „Als we van de Spelen verdwijnen, ben ik bang dat onze sport helemaal ophoudt te bestaan.”