Negen doden bij Spaanse exclave Ceuta, waar plotseling duizenden mensen vanuit Marokko over land en zee de grens overstaken

1 uur geleden 1

Duizenden migranten zijn donderdag illegaal de grens tussen Marokko en Spanje overgestoken bij Ceuta. Dat is een Spaanse exclave die over land grenst aan Marokko, en migranten toegang geeft tot de Schengenzone. Op beelden in Spaanse media is te zien hoe (vooral) jonge mannen vanaf het strand van El Tarajal naar Ceuta zwemmen. Anderen breken door een grenshek heen en bereiken Spanje via de weg. De Spaanse publieke omroep RTVE maakt gewag van 2.000 tot 3.000 personen die de grens donderdag zijn overgestoken, dat aantal wordt evenwel niet bevestigd door de autoriteiten.

Hoewel veel migranten hun blijdschap toonden – een verslaggever van de krant El País zag hoe ze van blijdschap badslippers in de lucht gooiden, volgens persbureau AP werd luidkeels „Viva España!” gezongen – zijn bij de oversteek zeker negen mensen omgekomen.

De Spaanse exclaves Ceuta en Manilla gelden al jaren als belangrijke bestemming voor migranten uit verschillende delen van het Afrikaanse continent die zonder geldige papieren via land de Europese buitengrens willen bereiken. EU-lidstaten hebben werk gemaakt van strengere grenscontroles. Daarmee is het steeds moeilijker geworden om de Europese Unie zonder visum over land te bereiken – en zo eventueel asiel aan te vragen.

Onduidelijk is waarom juist nu zoveel mensen hun toevlucht zoeken tot de grensovergang van Ceuta. Volgens persbureau AP gaat het met name om Marokkanen. El País schrijft dat de Marokkaanse grenspolitie niet optreedt. De zeshonderd leden van de Spaanse militaire politie Guardia Civil zijn „overweldigd” door de situatie en ontfermen zich vooral over mensen die gewond zijn geraakt bij het zwemmen of bij het klauteren over rotsen of hekken.

Op beelden is te zien dat ook gezinnen de oversteek wagen. „Het is een absolute chaos”, de grens is „totaal ingestort”, aldus een politiewoordvoerder tegen AP. Het opvangcentrum van Ceuta zit overvol.

Het lokale gezag kondigde de noodtoestand af bij monde van Juan Jesús Vivas Lara, de president van de autonome regio Ceuta. Hij spreekt van een „extreem ernstige migratiecrisis” en een „totale humanitaire en sociale noodsituatie”. Hij relateert de huidige influx aan een beslissing van het Spaanse Hooggerechtshof, dat eerder deze maand besloot dat migranten die via zee Spanje bereiken niet direct kunnen worden teruggestuurd. Mensenrechtenactivisten werpen tegen dat veel migranten niet op de hoogte zijn van dergelijke besluiten, schrijft AP.

Donderdagavond beloofde de regering in Madrid zestig militairen te sturen „om de veiligheid in Ceuta te bewaren”. De Spaanse premier Pedro Sánchez bezoekt de stad vrijdag.

Ook de voorbije dagen probeerden honderden mensen de exclave te bereiken. Marokko heeft nog niet op de gebeurtenissen gereageerd. De vorige massale grensoversteek bij Ceuta was in 2021, in twee dagen bereikten toen achtduizend mensen de exclave.

Eurocommissaris voor Migratie Magnus Brunner stelt dat Europese buitengrenzen als Ceuta „een cruciaal deel uitmaken” van de inspanningen die de EU onderneemt om „illegale migratie te bestrijden”. Hij zegt verder dat de EU klaarstaat om Spanje, onder meer via grensbewakingsagentschap Frontex, te „steunen om de situatie onder controle te krijgen”.