Nieuwe directeur Camiel le Rutte moet Lowlands naar een volgend tijdperk loodsen: ‘We zitten in een generatiewissel’

„Kijk, het gras ligt er goed bij.” Tien dagen voordat de poorten van Lowlands opengaan, laat Camiel le Rutte vanuit een golfkar het terrein zien. De nieuwe directeur van het toonaangevende festival in Biddinghuizen zit zelf achter het stuur en zoeft met NRC langs de podia en gebieden in opbouw, van Bravo tot X-Ray, van camping tot glamping. We stappen uit in de buurt van het grootste podium, de Alpha. Hier is het gras ondanks de aanhoudende droogte dus niet verdwenen. „Dat komt ook omdat er wat minder voeten overheen gegaan zijn dan normaal”, legt Le Rutte uit. Normaal gesproken vindt hier in de zomer ook Defqon.1 plaats, maar dat hardstylefestival werd door extreme hitte kort na aanvang alweer afgelast.

Voor Lowlands staan mildere temperaturen in de voorspelling, dus voor de directeur en alle medewerkers op het terrein is deze maandagochtend de eindsprint richting opening gewoon in volle gang. Er wordt in een aantal weken een evenemententerrein opgebouwd dat qua aantal bezoekers vergelijkbaar is met een stad als Assen. De stalen ‘A’ die tijdens het weekend bij de Alpha op de top van een metershoge zuil staat, ligt nu nog op de grond. Op het hoofdpodium staan komend weekend onder meer acts als Tyler, the Creator, Lorde, New Wave en Turnstile.

Voor het eerst is dit jaar de 41-jarige Le Rutte de eindverantwoordelijke. Hij volgt Eric van Eerdenburg op, die 25 jaar lang de leiding over Lowlands had. Het directiestokje werd geleidelijk overgegeven aan Le Rutte, in 2024 werd de wissel al bekendgemaakt. Dat gaf Le Rutte de kans om een hele cyclus van een festival mee te kijken, van eerste opzet tot de uitvoering. In totaal liep hij anderhalf jaar mee met Van Eerdenburg.

Bij de Alpha komt het type headliners dat hier tegenwoordig staat ter sprake. Dat heeft door de jaren heen een evolutie doorgemaakt, net als het festival zelf. „Natuurlijk is muziek de hoofdmoot, maar we zijn nooit een door headliners gedreven festival geweest”, aldus de directeur. „Veel bezoekers hebben misschien vier of vijf namen die ze goed kennen, maar tijdens het weekend ontdekken ze veel meer.”

Grote namen

Anno 2026 is een bepaald type headliner niet meer haalbaar voor een breed festival als Lowlands. „Een act als Foo Fighters kunnen wij niet meer betalen. De prijzen in die categorie zijn heel erg omhoog gegaan. Tegelijkertijd kiezen artiesten steeds vaker voor een eigen show op plekken als de Ziggo Dome en de Arena. Eigenlijk kan in Nederland alleen Pinkpop dat soort namen nog binnenhalen. Maar wij zijn een heel ander festival, bij ons zijn er altijd veel shows tegelijkertijd. Je hebt hier bij de Alpha geen 65.000 mensen die er tegelijkertijd staan.”

Belangrijk voor de Lowlands-organisatie zijn ook de andere disciplines, naast de muziek: kunst, comedy, theater, dans, literatuur. Le Rutte is enthousiast over een grote koepel, met daarin een lichtkunstinstallatie van kunstenaar Philip Vermeulen („Een wereldprimeur”).

De route van Le Rutte naar Lowlands begon in zijn geboorteplaats Deventer. Hier deed hij als vijftienjarige mee aan een cultuureducatieproject van het poppodium Burgerweeshuis en ging later feesten organiseren: eerst illegaal, daarna legaal. In 2012 werd hij programmeur van poppodium de Melkweg in Amsterdam, eerst gericht op dance, later ook hiphop en pop. Vanaf 2019 kwam hij in dienst bij concertorganisator Mojo en deed hij als projectmanager allerlei festivals.

„Ik wil zo veel mogelijk op het veld zijn en ervaren wat de bezoeker ervaart.”

Foto Merlijn Doomernik

De organisatie van Lowlands kende hij echter al langer. Toen hij bij de Melkweg werkte, deed hij op freelancebasis al veel programmawerk voor het festival. „Ik dacht toen meer over het nachtprogramma en programma’s die te maken hadden met brand partners. En als bezoeker en ook als vrijwilliger was ik er nog eerder bij.” 

Glamping: tenten met koelkast

Toen zijn voorganger Van Eerdenburg begon als directeur was het fenomeen ‘glamping’, een luxe versie van kamperen, nog geen factor. Tegenwoordig is het voor Lowlands en andere festivals een vast onderdeel van het aanbod. De prijs kan per persoon oplopen tot ruim 800 euro, bovenop de reguliere kaartprijs van 365 euro. Als de golfkar langs het kampeergebied gaat, heeft het iets van een spookstad. Veel van de luxe tenten staan er al, sommige met vlonders ervoor. Ook hier is het gras nog groen. Le Rutte: „Als je er nu langsgaat voelt het bijna apocalyptisch. Het is gigantisch, maar voelt nog wat gek zonder mensen. Straks gaat het leven.”

Het reguliere kampeergebied is er voor ongeveer de helft van de bezoekers. De rest is inmiddels een ander soort camping: van groepsplekken zonder tent, tot de meest luxueuze tenten met vlonders, koelkasten en stroom. In het verleden werden dit soort gebieden nog weleens bespot door festivalgangers van de oude stempel. „Die heel erge scheiding, zoals daar vroeger naar gekeken werd, dat is wel een beetje weg”, aldus Le Rutte.

„Het is ook inherent aan hoe mensen nu in het leven staan. Thuis op de bank kun je ook een pizza bestellen die binnen twintig minuten komt. Je merkt dat er vraag is naar dit soort plekken.” Tegelijkertijd wijst hij erop dat er op het festivalterrein zelf, in tegenstelling tot sommige andere festivals, geen verschillen zijn. „Het zijn allemaal Lowlanders daar. We hebben geen vip-polsbandjes en geen vip-decks. Je stelt je eigen Lowlands samen. Als je naar de glamping wil, dan kan dat. En je kunt de hele nacht doorgaan, maar ook om 1 uur naar bed.”

Paaltjes voor 2027

Het nachtprogramma is een steeds belangrijkere factor geworden. Le Rutte: „Eigenlijk geven we de bezoeker er in de nacht nog een festival bij. Daar zijn we ons erg bewust van: hoe is die balans daartussen? Wat bied je voor welke type bezoeker aan? Die balans zoek je ook in het inhoudelijke programma. Dat zijn de gesprekken die we wekelijks voeren met de programmacommissie: welke richting gaan we op de aankomende jaren? We zijn nu al bezig met 2027. Dat ver vooruitkijken was altijd wel zo op headlinerniveau, maar je ziet dat het nu ook breder gebeurt. Dus veel paaltjes voor volgend jaar sla je eigenlijk in deze periode.”

„Het is verder erg aanbod-gerelateerd, dus afhankelijk van wie er beschikbaar is. Want deze acts toeren niet een hele zomer.” Toen de veelgeprezen rapper Tyler, the Creator anderhalf jaar geleden binnen werd gehaald, viel er iets op zijn plek. „Hij is een liveartiest die echt levert, dat zag je tijdens de spectaculaire shows die hij deed in de Ziggo Dome. Dat is dan echt een anker.” Een andere opvallende plek is er voor Turnstile, een hardcorepunkband die zeker met het album Never Enough een veel groter publiek voor zich heeft gewonnen. Zij staan op de zondag voor headliner Lorde. „Het is een bewuste keuze om deze band op dit moment in de carrière neer te zetten op die penultimate plek.” Turnstile stond in 2019 de X-Ray, een van de kleinste podia. Daarna volgde de Bravo en nu dus Alpha. „En ik heb ze vorig jaar drie keer gezien. De energie die ze brengen is gigantisch.”

Lees ook

Hoe de nacht valt op Lowlands: ‘Elke kick, elke laser, dit is geen ontsnapping, dit is realiteit’

Ontwikkeling kaartverkoop

Dit festivalseizoen gaat het gesprek veel over kaartverkoop: veel festivals verkopen niet of later dan normaal uit. Ook Lowlands is, in tegenstelling tot de afgelopen jaren, nog niet uitverkocht. Op het moment van het gesprek met NRC is 88 procent van de kaarten verkocht, op een capaciteit van 65.000.

Wanneer we terug zijn gereden naar het productiekantoor achter de Alpha, vertelt Le Rutte dat hij zich er niet te veel door laat beïnvloeden. „Je ziet dat mensen langer wachten met het kopen van kaartjes. Die ontwikkeling speelt breder in de markt. Mensen hebben een ander uitgavenpatroon, ze kijken anders naar evenementen. En dat is waar we ons toe verhouden. Ik denk dat de verkoop nog wel gaat groeien, want de weersvoorspellingen zien er hartstikke goed uit. De groep late beslissers komt nu op gang. Dus ik heb er heel veel vertrouwen in. Uitverkopen is niet het enige criterium van succes. Als wij die tienduizenden Lowlanders een onvergetelijk weekend kunnen geven, dan is dat hetgeen waar ik me toe verhoud.”

„We zitten ook in een generatiewissel. Bepaalde generaties nemen afscheid omdat ze andere keuzes maken. Daar zitten we nu in, die overgangsfase. En nu binden we Gen Z aan ons. Maar het is tegelijkertijd nog een overkoepelend festival: Gen X’ers zijn er nog bij, net als millennials.”

Lowlands in 2025.

Foto Simon Lenskens

Raven en yogamatten

Rest de vraag hoe de directeur het weekend zelf gaat beleven. „Er zijn altijd momenten waarbij ik aanwezig moet en wil zijn, maar daarnaast probeer ik mijn agenda zo leeg mogelijk te maken. Dat heb ik van Eric geleerd. Ik wil zo veel mogelijk op het veld zijn en ervaren wat de bezoeker ervaart. Als ik veel hier in het productiekantoor moet zijn, dan gaat er iets mis.”

Hij probeert drie tot vijf uur te slapen, vertelt hij. „Als de laatste acts, de dj’s, op het podium staan, ga ik voor een powernap. De adrenaline zit vrij hoog, dus je bent ook wel weer vroeg op. En ik maak de ochtenden ook graag mee. Dat is ook een mooi moment, omdat we met het 24 uurs-gebied ArmadiLLow een switch hebben tussen 9 en 11. Dan is er een omslag naar rustigere muziek, zonder beats. De yoga begint alweer. De ene groep gaat dan ravend naar de camping, terwijl een andere groep met yogamatten het terrein opkomt.”