Nieuwe rotstekeningen laten zien dat de Tasmaanse tijger veel later uitstierf in het wild dan eerder gedacht

Nieuwe rotstekeningen laten zien dat de Tasmaanse tijger waarschijnlijk veel later uitstierf op het Australische vasteland dan eerder gedacht.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

De Tasmaanse tijger spreekt al jaren tot de verbeelding. Het gestreepte buideldier leefde ooit op het Australische vasteland en later alleen nog op Tasmanië. Wetenschappers dachten lange tijd dat de soort zo’n 3000 jaar geleden van het Australische vasteland verdween. Nu zetten nieuwe rotstekeningen in Noord-Australië dat beeld op losse schroeven.

Onderzoekers hebben in het westen van Arnhemland veertien nieuwe afbeeldingen van Tasmaanse tijgers en twee van Tasmaanse duivels gevonden. Sommige van die schilderingen blijken opvallend ‘recent’ te zijn gemaakt: mogelijk minder dan duizend jaar geleden. Dat suggereert dat de Tasmaanse tijger mogelijk veel later uitstierf in het wild dan eerder gedacht. Het onderzoek is te vinden in het tijdschrift Archaeology in Oceania.

Mogelijk minder dan duizend jaar oud

De afbeeldingen zijn gevonden op twee plekken in het noordwesten van Arnhemland: Awunbarna en Injalak Hill. Het onderzoek werd geleid door professor Paul Taçon van Griffith University, samen met de organisatie Traditional Owners. De schilderingen zijn gemaakt in verschillende Aboriginal stijlen, met rode en soms gele oker. Opvallend is dat bij sommige afbeeldingen ook witte pijpaarde is gebruikt. Dat materiaal blijft meestal minder lang zichtbaar op rotsen dan rode oker. Daardoor denken onderzoekers dat een deel van deze schilderingen mogelijk minder dan duizend jaar oud is.

De nieuwe schilderingen bewijzen niet meteen dat de dieren toen nog leefden. Echter maken ze die mogelijkheid wel iets minder onwaarschijnlijk. “De kunstenaars die deze recentere schilderingen maakten hebben mogelijk zelf levende Tasmaanse tijgers gezien,” zegt Taçon. “Het kan dus zijn dat sommige dieren in Arnhemland langer hebben overleefd dan we dachten.” Tegelijk blijft hij voorzichtig: het is ook mogelijk dat de kunstenaars zich lieten inspireren door oudere afbeeldingen of door verhalen die al generaties lang werden doorgegeven.

Leestip: Wetenschappers halen RNA uit meer dan 100 jaar oude, dode Tasmaanse tijger (en dat kan helpen deze uitgestorven soort terug te brengen!)

De onderzoekers kwamen echter niet zomaar tot hun conclusie. Voor het onderzoek bekeken ze de schilderingen heel nauwkeurig en vergeleken ze de afgebeelde dieren met bekende kenmerken van Tasmaanse tijgers en Tasmaanse duivels. Bij een Tasmaanse tijger letten ze bijvoorbeeld op de langgerekte, hondachtige vorm van het lichaam, de lange staart, korte ronde oren en de bekende strepen op de rug. Bij de Tasmaanse duivel keken ze onder meer naar de stevige bouw, de grote ronde kop, snorharen en de vorm van de poten. Daaruit blijkt dat een deel van de schilderingen opvallend veel details heel nauwkeurig weet weer te geven. Dat maakt het waarschijnlijker dat de kunstenaar het dier zelf echt heeft gezien.

Cultureel belangrijk

Uit het onderzoek blijkt ook dat de Tasmaanse tijger vroeger waarschijnlijk een grotere rol speelde in het leven van Aboriginals dan de Tasmaanse duivel. Van Tasmaanse tijgers zijn in heel Australië inmiddels veel meer afbeeldingen bekend dan van Tasmaanse duivels. In Arnhemland leeft de Tasmaanse tijger bovendien ook vaker voort in mythische verhalen. Zo worden ze in volksverhalen vaak omschreven als gezelschapsdieren van de Regenboogslang, een mythisch wezen dat vaak in verband wordt gebracht met water en vruchtbaarheid.

De schilderingen vertellen dus niet alleen iets over wanneer deze dieren mogelijk verdwenen, maar ook over hoe mensen met hen samenleefden en over hen dachten. Teamlid Andrea Jalandoni zegt: “Deze afbeeldingen laten zien dat de Tasmaanse tijger al heel lang een betekenisvolle plek heeft in het dagelijks leven van de Aboriginals.” Rotstekeningen zijn daarmee dus meer dan oude kunst. Ze vormen ook een archief van kennis en tradities.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook De schelpen van zeeoren verraden de leeftijd van Australisch kustgesteente en Voor de noordelijke kust van Australië zwom 115 miljoen jaar geleden een reusachtige haai . Of lees dit artikel: Australische reptielen kunnen de toenemende hitte bijna niet meer aan .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: